Grozny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Grozny (ros.: Гро́зный, Groznyj; czecz.: Соьлжа-ГӀала, Sölƶa-Ġala) – miasto w Rosji, stolica Czeczenii. W 2010 roku miasto liczyło ok. 270 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).

Tabasaranowie – rdzenna ludność Kaukazu, zamieszkująca głównie południowo-wschodni Dagestan. Zamieszkiwane przez nich tereny sąsiadują z ziemiami Agulów, Lezginów, Azerów i Dargijczyków. Język tabasarański, którym się posługują, należy do podgrupy języków lezgińskich, będących częścią grupy języków północno-wschodniokaukaskich. Posiadają największy przyrost naturalny ze wszystkich grup etnicznych Dagestanu.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.

Czeczeńscy separatyści używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa.

Historia[ | edytuj kod]

Miasto zostało założone przez Rosjan w 1818 roku jako placówka wojskowa podczas wojny kaukaskiej. Pierwotnie było zamieszkane przez ludność słowiańską (Kozaków), jednak władze ZSRR, zwalczające Kozaków, zachęcały Czeczenów do osiedlania się w mieście. W 1944 roku muzułmańscy mieszkańcy miasta zostali wysiedleni do Azji Środkowej, w 1957 zezwolono im na powrót. W 1960 liczba Czeczenów mieszkających w Groznym przekroczyła liczbę Rosjan. Obecnie Czeczeni stanowią ponad 95% mieszkańców miasta.

Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).

W latach 90., podczas wojen mających na celu zajęcie Czeczenii i włączenie w skład Federacji Rosyjskiej (I i II wojna czeczeńska), Grozny został znacznie zniszczony w wyniku działań wojsk rosyjskich. Status stolicy republiki został przyznany 18 kwietnia 2001 roku. Uroczyste otwarcie nowych budynków władz miasta (tzw. Biały Dom) miało miejsce 5 dni później. Zostały one częściowo zniszczone w zamachu bombowym 27 grudnia 2002 roku. W 2003 roku ONZ nazwała Grozny najbardziej zniszczonym miastem na Ziemi.

II wojna czeczeńska – konflikt zbrojny prowadzony w latach 1999-2009 między Federacją Rosyjską, a separatystami czeczeńskimi. Do dziś trwają walki partyzanckie.Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .

W pierwszych latach po II wojnie czeczeńskiej Grozny nie był spokojnym miastem. Często miały tam miejsce zamachy terrorystyczne i porachunki mafijne. W jednym z zamachów zginął w 2004 roku prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow. Po wojnie nastąpiła rekonstrukcja miasta po stratach wojennych dzięki dotacjom rosyjskim. W 2005 r. ostatecznie zakończono renowację głównej arterii miasta – Prospektu Pobiedy (obecnie Prospekt Putina) w centrum Groznego. W 2011 r. ukończono budowę nowoczesnego kompleksu biznesowo-mieszkalnego Grozny City.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.

W 1892 roku w Groznym urodził się Stefan Narębski - polski architekt, a w 1980 Mamed Chalidow - polski zawodnik mieszanych sztuk walki pochodzenia czeczeńskiego.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.
Azerbejdżanie, Azerowie (Azərbaijanca, Azərbaycan Türkləri) – tureckojęzyczny naród zamieszkujący głównie Azerbejdżan oraz północno-zachodni Iran (ostany: Azerbejdżan Wschodni i Azerbejdżan Zachodni), a także – w znacznie mniejszych skupiskach – Rosję (obecnie, ze względu na emigrację, ponad 1 milion, głównie w największych miastach), Gruzję oraz kilka państw Bliskiego Wschodu. W sumie liczy on ok. 35 mln osób (2000), choć według nieoficjalnych szacunków nawet 45 milionów (2006). Azerowie są potomkami plemion turkijskich które w XI w. zmieszały się z zamieszkującą tereny dzisiejszego Azerbejdżanu i północno-zachodniego Iranu ludnością indoeuropejską, kaukaską i semicką. Genetycznie są mieszanką ludów kaukaskich, indoeuropejskich i tureckich. Posługują się językiem azerskim, blisko spokrewnionym z tureckim. Wyznają islam szyicki (85%) i sunnicki (15%).
Mamed Chalidow, także jako Mamed Khalidov (ros. Мамед Халидов, Mamied Chalidow; ur. 17 lipca 1980 w Groznym) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA) pochodzenia czeczeńskiego. W latach 2009-2011 międzynarodowy mistrz KSW w wadze półciężkiej.
Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.
Azja Środkowa, Azja Centralna – region o nie w pełni zdefiniowanych granicach, w swej swej najpopularniejszej definicji graniczący od zachodu z Morzem Kaspijskim, od wschodu z Chińską Republiką Ludową, od południa z Afganistanem a od północy z Rosją. Region ten obejmuje pięć państw, byłych członków ZSRR, tzw. „stanów” co nawiązuje do obecności w nazwie wszystkich pięciu poradzieckich republik perskiego sufiksu „-stan” oznaczającego „kraj”. Są to: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan.
Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.

Reklama