• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grosz krakowski

    Przeczytaj także...
    Kutná Hora (niem. Kuttenberg) – stolica powiatu Kutná Hora w kraju środkowoczeskim, w Czechach w odległości ok. 65 km od Pragi. Populacja miasta wyniosła w 2003 r. 21 218 mieszkańców.Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.
    Grosz krakowski. Kopia bita z mosiądzu. Awers.
    Grosz krakowski. Kopia bita z mosiądzu. Rewers.

    Grosz krakowski – srebrna moneta polska, wprowadzona przez Kazimierza Wielkiego w 1367 roku.

    Wzorowana na groszu praskim zarówno co do wartości, jak i typologii. Na awersie widniała korona i napis w podwójnym otoku: KAZIMIRVS PRIMVS DEI GRATIA REX POLONIE. Rewers zdobił orzeł otoczony napisem GROSI CRACOVIENSESS.

    Wprowadzenie grosza krakowskiego wiązało się z przeprowadzaną przez króla reformą monetarną. W zjednoczonym po rozbiciu dzielnicowym państwie znajdowały się w obrocie rozmaite monety, bite według różnorodnych stóp menniczych. Ogólnokrajowy zasięg posiadały jedynie grosze praskie. Kazimierz zdawał sobie sprawę, że jego grosz nie ma szans konkurować z czeską monetą, której dominacja opierała się obfitych złożach srebra w Kutnej Horze. Grosze krakowskie były bite ze względów prestiżowych krótko i w niewielkich liczbach, gdyż emisja była nieopłacalna. Dla utrzymania podobnej zawartości srebra (a więc i wartości) jak w groszu praskim, pozyskiwano surowiec z drogiego złomu srebrnego.

    Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.Handel zagraniczny to odpłatna wymiana towarów lub usług z partnerami posiadającymi stałą siedzibę poza granicą celną państwa.

    Główną ideą wprowadzenia grosza było ujednolicenie systemu monetarnego, którego grosz stał się podstawową jednostką obliczeniową, chociaż realną funkcję monety pełnił grosz praski. Według tego systemu jeden grosz był wart dwa kwartniki, stąd często nazywano je półgroszami. Trudności jakie miała mennica krakowska ze srebrem spowodowały, że stopy tej nie udało się utrzymać i niebawem za jeden grosz praski żądano w obiegu handlowym czterech kwartników. Kolejną jednostką były ćwierćgrosze (cztery na grosz i dwa na kwartnik), stąd nazywane czasem półkwartnikami. Ćwierćgrosz równał się z kolei czterem denarom (16 denarów na grosz). Najmniejszą jednostką stał się obol. Na grosz potrzebne były 32 obole, czyli osiem na ćwierćgrosz, a dwa na denar. Wyższą jednostką, wyłącznie obrachunkową, był skojec, na który wchodziły dwa grosze.

    Surowiec – materiał przeznaczony do dalszej przeróbki. Surowce są produktami przemysłu wydobywczego, rolnictwa, leśnictwa lub powstają w wyniku przerobu odpadów.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Ze względu na brak w Polsce kruszcu reforma spełniła tylko połowicznie swe zadanie. Wprowadzonym systemem posługiwano się praktycznie tylko w handlu lokalnym (miasto i okoliczne wsie). Handel międzymiastowy oraz handel międzynarodowy i tak – jak wszędzie w średniowieczu – opierał się na rzeczywistych relacjach zawartości kruszcu w monetach.

    Skojec – średniowieczna niemiecka jednostka obrachunkowa lub jednostka masy, używana również na ziemiach polskich, równa /24 grzywny, rozliczana następująco: Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Grosz krakowski jest bardzo cenną monetą numizmatyczną. Współcześnie znane jest mniej niż 50 egzemplarzy. Na aukcjach numizmatycznych pojawia się bardzo rzadko, stąd trudno określić jego aktualną wartość.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • gatunki pieniądza na ziemiach polskich
  • systemy monetarne na ziemiach polskich
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • 1337-1370 Grosz krakowski i kwartnik Kazimierza Wielkiego (pol.). historiapieniadza.pl. [dostęp 13 lutego 2009].



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Obol (łac. obolus, grec. Οβολός) - drobna moneta, w starożytnej Grecji równa 1/6 drachmy, w średniowieczu równa ½ denara (półdenar).
    Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.
    Handel – proces gospodarczy polegający na sprzedaży czyli na wymianie dóbr i usług na pieniądze. Proces ten jest realizowany przez zawodowych pośredników w celu osiągnięcia zysku.
    Systemy monetarne na ziemiach polskich – ogół różnych nominałów określonej jednostki monetarnej, warunków jej obiegu i zdolności zwalniania od zobowiązań, jej podział na drobniejsze nominały, jej stopa mennicza i wartość określona w stosunku do kruszców szlachetnych obowiązujących na terytorium: państwa pierwszych Piastów, księstw okresu rozbicia dzielnicowego, zjednoczonego Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego, I Rzeczypospolitej, ziemiach odebranych I Rzeczypospolitej w wyniku rozbiorów, II Rzeczypospolitej, ziemiach II Rzeczypospolitej okupowanych bądź anektowanych w czasie II wojny światowej, PRL oraz III Rzeczypospolitej, aż do czasów współczesnych.
    Mosiądz – stop miedzi i cynku, zawierający do 40% cynku. Może zawierać dodatki innych metali, takich jak ołów, aluminium, cyna, mangan, żelazo, chrom oraz krzem. Topi się w temp. poniżej 1000 °C (zależnie od gatunku). Powyżej temperatury 907 °C główny składnik stopowy mosiądzu tj. cynk zaczyna parować powodując tworzenie się zgaru.
    Mennica – zakład zajmujący się produkcją (biciem) monet, medali oraz stempli. Pojęcie mennicy jest z reguły utożsamiane z pojęciem mennicy państwowej mającej monopol na bicie monet obiegowych i medali oraz odznaczeń państwowych.
    Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny, o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta. Emitent gwarantował umowną wartość monety. Pierwotnie wartość ta zbliżona była do rynkowej wartości kruszców zawartych w monecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.