Grosses Haus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Groẞes Haus – w latach 1940-1945 część Reichsgautheater Posen. Był to przejęty przez Niemców Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu.

Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu, zwany też Operą Poznańską – teatr w Poznaniu przy ul. Fredry 9 (Dzielnica Cesarska).Teatr Polski w Poznaniu – zbudowany w latach 1873 - 1875 po długoletnich staraniach na uzyskanie zgody rządu pruskiego, według projektu Stanisława Hebanowskiego. Budynek stanął na podwórzu kamienicy w Poznaniu przy ul. 27 Grudnia (wówczas ul. Berlińska). Dziś jest widoczny, ponieważ podczas walk w 1945 roku owa kamienica została zniszczona. Budowa została sfinansowana ze składek społecznych (świadczy o tym napis "Naród Sobie"). Teatr pełnił ważną funkcję w zachowaniu polskości, będąc stałą sceną, na której wystawiano w języku polskim.

W skład Reichsgautheater Posen wchodził również Kleines Haus (dzisiejszy Teatr Polski). Reichsgautheater był finansowany z budżetu miasta.

Po utworzeniu Reichsgau Wartheland rozpoczęto w Poznaniu tworzenie modelowych instytucji niemieckiej kultury. W styczniu 1940 budynek Opery został poddany przebudowie, którą finansowo wspierał minister propagandy Joseph Goebbels. Między innymi dobudowano Lożę Honorową dla Adolfa Hitlera, zmieniono wystrój wnętrz i detali, aby odwzorować architektoniczny styl III Rzeszy. Wyposażono teatr w obrotową scenę oraz kabinę reżyserską.

Dr Joseph Paul Goebbels (ur. 29 października 1897 w Rheydt, zm. 1 maja 1945 w Berlinie) – niemiecki minister propagandy i oświecenia publicznego w rządzie Adolfa Hitlera, członek ścisłego kierownictwa partii narodowosocjalistycznej, w ostatnich dniach życia kanclerz Rzeszy. Jeden z najbliższych współpracowników oraz doradców Hitlera.Ralph Benatzky, (ur. 5 czerwca 1884 w Moravské Budějovice, zm. 16 października 1957 w Zurychu) − austriacki kompozytor pochodzenia czeskiego.

Pierwszą sztuką, jaka została wystawiona w tym czasie, był Prinz von Homburg autorstwa Heinricha von Kleista. Premiera odbyła się 18 marca 1941. W repertuarze dominowała twórczość niemieckich artystów: Mozarta, Wagnera czy Bacha oraz klasyków włoskich. Pierwszą, a zarazem jedyną słowiańską operą wystawioną na niemieckiej scenie, była Sprzedana narzeczona Bedřicha Smetany. Ostatni spektakl odbył się 29 sierpnia 1944 roku. Tego wieczoru wystawiono Moja siostra i ja Ralpha Benatzky'ego. W latach 1941-1944 wystawiono 2354 przedstawień na obu scenach Reichsgautheater Posen, z czego zdecydowaną większość na deskach Grosses Haus.

Polacy zostali prawie całkowicie odsunięci od działalności w teatrze. Byli członkami zespołu technicznego lub administracyjnego niższego szczebla. W nielicznych przypadkach stanowili część zespołu muzycznego lub artystycznego. Należy tu wspomnieć o postaci Leona Feista, który już od roku 1921 związany z poznańską sceną operową, był nieformalnym przywódcą grupy statystów.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Dziadek M., Opera Poznańska 1919-2005. Dzieje sceny i myśli, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań, 2007.
  • Prykowska-Michalak K., Teatr niemiecki w Polsce. XVIII-XX wiek, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 2008.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Kolekcja dotycząca Teatru Wielkiego w czasie okupacji niemieckiej zamieszczona w Cyfrowym Repozytorium Lokalnym CYRYL




  • Reklama