• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gromadkarze



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Melchior Wańkowicz (ur. 10 stycznia 1892 w Kalużycach na Mińszczyźnie, zm. 10 września 1974 w Warszawie) – polski pisarz, dziennikarz, reportażysta i publicysta.Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – najstarszy i największy Kościół ewangelicki (protestancki) w Polsce, kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.

    Gromadkarzeluterański ruch narodowo-religijny o charakterze pietystycznym wśród Mazurów zapoczątkowany w 1. połowie XIX wieku. Jego kres nastąpił po II wojnie światowej.

    Spis treści

  • 1 Geneza ruchu gromadkarskiego
  • 2 Charakterystyka religijności
  • 3 Aspekt narodowościowy
  • 4 Główne ośrodki
  • 5 Wybitni działacze
  • 6 Gromadkarze litewscy
  • 7 Grupy religijne z pobrzeża gromadkarstwa
  • 8 Losy w III Rzeszy i po II wojnie światowej
  • 9 Odzwierciedlenie w dziełach kultury
  • 10 Bibliografia
  • 11 Linki zewnętrzne
  • 12 Przypisy
  • II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Bogumił Leyk, znany także jako Gottlieb Leyk (ur. 17 grudnia 1860 w Szczytnie, zm. 11 października 1945 w Monachium) – polski działacz narodowy na Mazurach, kaznodzieja ewangelicki związany z ruchem gromadkarskim, ojciec Emila i Fryderyka, dziadek Wiktora Marka.

    Geneza ruchu gromadkarskiego[]

    W XIX wieku, podobnie jak w innych Kościołach luterańskich, także w Ewangelickim Kościele Unii Staropruskiej w Prusach Wschodnich, zyskiwał zwolenników pietystyczny styl pobożności. Przyjmuje się, iż istotny wpływ na rozszerzanie się pietyzmu na tym terenie mieli osiedleni tam bracia salzburscy. Ta odmiana religijności protestanckiej przyjęła się wśród polskojęzycznych Mazurów, zaś w litewskiej części Prus wśród Litwinów.

    Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (niem. Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) – niemiecka partia polityczna, zwana potocznie nazistowską, sprawująca totalitarną władzę w III Rzeszy w latach 1933–1945 z Adolfem Hitlerem jako kanclerzem Rzeszy (od 30 stycznia 1933), a od sierpnia 1934 Führerem i kanclerzem Rzeszy. Podczas norymberskich procesów korpusu kierownictwa politycznego została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.Ewangelicki Kościół Unii Staropruskiej – powstał w 1817, początkowo jedynie na terenie Królestwa Prus. Do 9 listopada 1918 na czele Kościoła stał król Prus.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mazurzy (właśc. Mazurzy pruscy, w odróżnieniu od Mazurów właściwych zamieszkujących Mazowsze) – mieszkańcy południowych Prus Wschodnich, potomkowie polskich osadników z Mazowsza (przeważnie chłopów, ale także szlachty), którzy w kilku falach osadnictwa zasiedlili południową i częściowo wschodnią część Prus Książęcych od XIV w.
    Jan Jenczio (1797-1884), ewangelicki gospodarz mazurski w przygranicznej, pruskiej wsi Markowskie pod Oleckiem. Był miłośnikiem polskiej książki i bibliofilem, autorem wierszy i artykułów, jako człowiek głęboko religijny wcielał w życie chrześcijańskie ideały w swoim najbliższym otoczeniu. Walczył z nałogami i zabobonami wśród Mazurów, w jego działalności widoczne było dążenie do zrozumienia zasad wiary oraz do moralnego udoskonalenia. Jenczio mówił tylko po polsku (mimo że mieszkał na terenie Prus), był lojalnym poddanym Królestwa Prus. Pisywał artykuły i wiersze do "Kalendarza Królewsko-Pruskiego".
    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
    Na tropach Smętka – powieść reportażowa Melchiora Wańkowicza, po raz pierwszy wydana w 1936. Jak podawał sam autor, był to jego pierwszy duży utwór, powstały ze świadomym zamiarem literackim.
    Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański kościół protestancki nurtu metodystycznego, prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Organem prasowym wspólnoty jest "Pielgrzym Polski". Przy Kościele działa Szkoła Języka Angielskiego, podlegającą Radzie Kościoła. Szkoła ta używa nazwy własnej "English Language College". Zwierzchnikiem Kościoła jest ks. Andrzej Malicki.
    Ostróda (dawn. Ostród, niem. Osterode, prus. Austrāti) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. Położone na Pojezierzu Iławskim, nad Jeziorem Drwęckim. Przez miasto przepływa rzeka Drwęca.
    Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.

    Reklama