• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grochów - Warszawa



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektroniki Profesjonalnej "RADWAR" SA – przedsiębiorstwo produkujące profesjonale urządzenia elektroniczne, w tym stacje radiolokacyjne dla wojska.Maria Ewa Letki (ur. 2 listopada 1948) – polska pisarka, autorka opowiadań, bajek i powieści dla dzieci i młodzieży. Jej utwory tłumaczone są na język francuski, chiński i koreański. Jej książki zdobyły wiele nagród, w tym tytuł Książki Roku 2010 przyznawany przez Polską Sekcję IBBY (za Zaczarowane historie), Pióro Fredry 2010 (Zaczarowane historie), wyróżnienie Jury Profesjonalnego (dorosłe) w konkursie Nagroda Donga 2010 i nominację do Małego Donga Jury Dziecięcego oraz nominację do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy 2011 (Diabełek), Diabełek i Czarusia zostały wpisane na Listę Skarbów Muzeum Książki Dziecięcej. W 2009 Maria Ewa Letki otrzymała nagrodę Polskiej Sekcji IBBY za całokształt twórczości.
    Grochów w podziale Pragi Południe
    Wieżowiec Blue Point na Grochowie
    Centrum Promocji Kultury
    Wojskowy Instytut Medyczny przy ul. Szaserów 128
    Szkoła Podstawowa nr 141
    Kościół na Kobielskiej

    Grochów – część Warszawy położona na prawym brzegu Wisły. Urzędowo (oraz w rejestrze TERYT) ma status "części miasta", równocześnie ma status osiedla rozumianego jako jednostka pomocnicza niższego rzędu z własnym samorządem pod względem administracyjnym stanowiącego część Pragi-Południe.

    Szymon Tadeusz Kobyliński (ur. 22 maja 1927 w Warszawie, zm. 15 kwietnia 2002 w Warszawie) – polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf(głównie teatralny, ale także i filmowy), a także jeden z prekursorów polskiego komiksu.Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego im. Zygmunta Puławskiego „PZL-Świdnik” (dawniej WSK Świdnik) to firma zajmująca się produkcją samolotów i śmigłowców założona w Świdniku w 1951 roku.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Zabytki
  • 3 Komunikacja
  • 4 Przemysł i gospodarka
  • 5 Zdrowie i edukacja
  • 6 Ludzie związani z Grochowem
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Należał do tzw. dóbr skaryszewskich nadanych w r. 1347 przez książąt mazowieckich kapitule płockiej. Jako Grochowo wymieniony w r. 1570 wraz z wsiami Kawęczyno (Kawęczyn), Kamion (Kamionek) i Gocław, należącymi do tejże kapituły i leżącymi w archidiakonacie pułtuskim. Wraz z okolicznymi miejscowościami ucierpiał podczas potopu szwedzkiego. Król Stanisław August Poniatowski postanowił uporządkować tereny na prawym brzegu Wisły i zaproponował kapitule płockiej zamianę dóbr skaryszewskich na inne. Została ona zatwierdzona przez sejm w 1766.

    Pomnik Budowy Szosy Brzeskiej (Pomnik Pracy) – obelisk znajdujący się na warszawskim Grochowie, przy ulicy Grochowskiej. Odsłonięty w 1825 r. dla uczczenia budowanej w latach 1820-1823 brukowanej szosy prowadzącej z Warszawy do Brześcia, tzw. szosy brzeskiej.Szpital Grochowski im. dr. med. Rafała Masztaka (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej) - szpital w Warszawie znajdujący się na terenie dzielnicy Pradze Południe przy ul. Grenadierów 51/59. Od 27 października 2002 r. podmiotem tworzącym placówkę jest m.st. Warszawa.

    W 1780 Stanisław August Poniatowski wszedł w formalne posiadanie dóbr i odstąpił je swemu bratankowi, podskarbiemu wielkiemu litewskiemu księciu Stanisławowi Poniatowskiemu, który jeszcze w tym roku założył kolonię Grochów, podzielił ją na osiem części i nadał różnym osobom. Na części te Grochów był podzielony jeszcze na początku XX w., co widać i dziś w księgach hipotecznych, przy podawaniu poprzedniej nomenklatury:

    Antoni Barłowski (ur. 1968) – polski aktor filmowy i teatralny. Absolwent PWST we Wrocławiu. Aktor w teatrze Stara ProchOFFnia w WarszawieKazimierz Tadeusz Szpotański (ur. 16 grudnia 1887 we Włocławku, zm. 10 lipca 1966 w Warszawie) – polski inżynier elektryk, pionier przemysłu aparatów elektrycznych.

    Grochów I nadano przywilejem z dn. 30 grudnia 1784 r. kasztelanowi chełmińskiemu Janowi Dziewanowskiemu. W r. 1819 nabył go hr. Bruno Kiciński znany wydawca i tłumacz. Później przechodzi na własność Karola Osterloffa.

    Grochów II nadano przywilejem z dn. 6 stycznia 1790 r. Janowi Millerowi administratorowi dóbr ks. Stanisława Poniatowskiego. W 1880 r. należał do Władysława Hermana.

    Grochów III nadano przywilejem z dn. 12 stycznia 1785 r. księdzu Wichertowi kustoszowi inflanckiemu. W r. 1880 należał wraz z poprzednią częścią dóbr do Władysława Hermana, zaś pałacyk wraz z ogrodem przeszedł w posiadanie Mathiasa Bersohna. W okresie międzywojennym dwór należał do Karola Myślińskiego.

    Adam Czerniaków (ur. 30 listopada 1880 w Warszawie, zm. 23 lipca 1942 tamże) – inżynier, działacz gospodarczy, oświatowy i społeczny, senator II Rzeczypospolitej, publicysta, autor wierszy okolicznościowych w języku polskim, podczas okupacji niemieckiej w Polsce prezes Judenratu w getcie warszawskim.Likier (fr. liqueur) – wysokoprocentowy napój alkoholowy o słodkim smaku owocowym, korzennym lub korzenno-ziołowym. Pokrewnymi napojami są nalewki.

    Grochów IV nadano przywilejem z dn. 20 września 1784 r. kapitanowi Boguckiemu z korpusu pontonierów. W r. 1800 w posiadaniu Bertholdiego.

    Grochów V nosił nazwę Zapowiednia i stanowił część dóbr Kawęczyn. Nadano go przywilejem z dn. 7 stycznia 1784 r. Franciszkowi Samsonowiczowi obywatelowi miasta Pragi. W r. 1840 w posiadaniu Jana Emanuela Brühla.

    Grochów VI nadano przywilejem z dn. 23 kwietnia 1784 r. Piotrowi Sumińskiemu kasztelanowi brzesko-kujawskiemu. W r. 1880 wraz z częścią V w rękach Brühlów. Grunta te podzielono na cząstki, które następnie przekazano w dzierżawę m.in. Janowi Hochowi i Stenzlowi (Stenclowi). Powstały tu mydlarnie i inne fabryki. W r. 1880 powstała tu fabryka zapałek Teofila Bieńkowskiego.

    Roman Gutek (ur. 7 czerwca 1958) − polski działacz kulturalny, twórca Warszawskiego Festiwalu Filmowego i współzałożyciel firmy Gutek Film.Jan Janga-Tomaszewski (ur. 29 grudnia 1951 w Warszawie) – polski kompozytor, aktor filmowy i dubbingowy, wykonawca piosenki aktorskiej.

    Grochów VII (późniejszy Witolin) nadano przywilejem z dn. 1 lipca 1789 Feliksowi Szamborskiemu. W r. 1880 w posiadaniu Łempickiego.

    Grochów VIII nadano przywilejem z dn. 1 lipca 1789 Grzegorzowi Szamborskiemu. W r. 1880 w posiadaniu Baliszewskiego. Na gruntach tej osady znajdował się lasek, pamiętający bitwę stoczoną na gruntach Grochowa w czasie powstania listopadowego w 1831 r., którego relikty zachowały się pomiędzy ulicą Dobrowoja i aleją Waszyngtona.

    Albertyni (Zgromadzenie Braci Albertynów Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego Posługujących Ubogim (Alb.)). Zgromadzenie założone przez św. Alberta Chmielowskiego (Brata Alberta); 25 sierpnia 1888 r. w Krakowie. Członkowie zgromadzenia zasadniczo nie przyjmują święceń kapłańskich, ich celem jest pomoc potrzebującym. Siedzibą zgromadzenia jest Kraków, gdzie rezyduje Brat Starszy (przełożony generalny). Zakonnicy noszą habity koloru ciemnoszarego, przepasane sznurem, na którym zawieszony jest różaniec.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

    Posiadacze oddzielnych części Grochowa uzyskali je na własność zupełną na mocy carskiego dekretu z dn. 24 czerwca 1870.

    W latach 1822-1823 po wybudowaniu szosy brzeskiej w rejonie dzisiejszej ulicy Grochowskiej zaczęli osiedlać się tkacze i przędzalnicy korzystający z surowca (len, konopie siewne, wełna) sprowadzanego ze wschodnich obszarów Królestwa Polskiego i zachodnich prowincji Imperium Rosyjskiego, a miejscowe produkty szybko zyskały dobre opinie.

    Wojskowy Instytut Medyczny z Centralnym Szpitalem Klinicznym Ministerstwa Obrony Narodowej - szpital w Warszawie zlokalizowany przy ul. Szaserów 128 (dzielnica Praga Południe). Placówka jest centralnym ośrodkiem klinicznym, dydaktycznym, konsultacyjnym i naukowo-badawczym dla wojskowej służby zdrowia. W 2012 przy szpitalu oddano do użytku sanitarne lądowisko.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    W 1831 pod ówczesną wsią 25 lutego miała miejsce największa podczas powstania listopadowego bitwa o Olszynkę Grochowską, w której uczestniczyły wojska polskie dowodzone przez Józefa Chłopickiego oraz wojska rosyjskie pod dowództwem Iwana Dybicza. Toczyły się tu ciężkie walki na przedpolach Warszawy o opanowanie traktu brzeskiego. W tej bitwie odznaczył się 4 pułk piechoty – tzw. "Czwartacy". Mimo wysiłku Rosjanie nie zdobyli warszawskiej Pragi.

    Warszawska Fabryka Motocykli (WFM) – nieistniejąca fabryka motocykli w Warszawie z siedzibą na Grochowie, przy ul. Mińskiej 25.Andrzej Stasiuk (ur. 25 września 1960 w Warszawie) – polski prozaik, poeta, dramaturg, eseista, publicysta i wydawca. Laureat Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody Literackiej „Nike” i Nagrody Literackiej Gdynia.

    Od początku XIX wieku do lat 60. XX wieku na Grochowie działał największy praski targ koni i bydła, w miejscu, gdzie pod koniec XIX wieku wzniesiono gmach Instytutu Weterynaryjnego, a po likwidacji targowiska założono park. W XIX wieku Grochów i okolica słynne były z piwa typu monachijskiego i portera z browaru wybudowanego w latach 50. przez Szweda Karola Osterloffa, który na części gruntów Gocławka i Grochowa rozwinął też produkcję win, wódek, likierów i octu. W XIX wieku dobrą opinią cieszyły się też wyrabiane na Grochowie świece z fabryk Hocha, Stencla i Maetzego, zapałki Bieńkowskiego, skóry z garbarni braci Jeromimów.

    Stanisław Grzymała Siedlecki, ps. Eustachy, Erazm, Stach, Grzymała, Kometa (ur. 19 lutego 1877 w Simiach, zm. 17 września 1939) – polski polityk, działacz społeczny, senator I i IV kadencji w II RP.Stefan Szyller (ur. 4 września 1857 w Warszawie, zm. 22 czerwca 1933 w Kutnie) – polski architekt i konserwator zabytków, przedstawiciel historyzmu.

    W 1916 roku Grochów został przyłączony do Warszawy (powstał okręg o tej nazwie obejmujący prawie cały teren obecnej dzielnicy Praga-Południe) i nastąpił szybki przyrost jego mieszkańców: 1921 - ok. 6 000, 1930 - ok. 13 000, 1938 - ok. 43 200. Na terenie dawnych manufaktur powstawały nowoczesne na owe czasy fabryki. M. in. na ul. Terespolskiej mieściły się Państwowe Zakłady Inżynieryjne produkujące samochody i inne pojazdy pod marką PZInż., a na ul. Gocławskiej słynna fabryka sprzętu elektroenergetycznego Kazimierza Szpotańskiego. Przed II wojną światową, dużą rolę na Grochowie odgrywało gospodarstwo ogrodnicze Witolda Zajdla, który pomagał nowo osiadłym mieszkańcom w rozpoczęciu życia na tych ziemiach. W czasie wojny pomagał ludziom z narażeniem własnego życia i życia własnej rodziny. Działał jako społecznik wspierając m.in. księdza Sztukę przy budowie Kościoła Najczystszego Serca Maryi. Inną znaną postacią Grochowa był Teodor Rajchert, którego piekarnia stoi do dziś przy ul. Wiatracznej - w czasie okupacji przechowywał dokumenty cechowe z królewskimi przywilejami z XVI-XVII wieku, a w latach 1942-1943 przekazywał duże ilości chleba bezpłatnie dla organizacji społecznych.

    Bumar PCO SA (dawniej Bumar Żołnierz, wcześniej Przemysłowe Centrum Optyki) – spółka skarbu państwa zajmująca się produkcją:Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

    W okresie międzywojennym nazwa Grochów określano obwód starostwa praskiego o powierzchni zbliżonej do dzisiejszej Pragi-Południe, która to nazwa określała tylko obszar obejmujący część dzisiejszej Pragi-Północ (była wtedy mniejsza) do ulic Waszyngtona i Wiatracznej. Są sugestie by zmienić nazwę dzielnicy Praga-Południe na Grochów (równolegle Praga-Północ na Praga).

    Antoni Władysław Pączek (ur. 13 czerwca 1890 w Sosnowcu, zm. 30 stycznia 1952 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i związkowy, poseł na Sejm II RP od 1919 do 1935, prezydent miasta Lublina w latach 1927–1929.Jerzy Skowronek (ur. 21 czerwca 1937 w Radomiu, zm. 23 lipca 1996) – polski historyk, badacz dziejów Europy Środkowowschodniej, uczeń prof. Stefana Kieniewicza.

    Znaczna rozbudowa Grochowa nastąpiła w 1951, kiedy zaczął się rozbudowywać przemysł. W 1950 przy ul. Mińskiej uruchomiono największą w Polsce drukarnię im. Rewolucji Październikowej - w miejscu Fabryki Samochodów Osobowych i Półciężarowych P.Z. Inż. . Na Grochowie powstały też Polskie Zakłady Optyczne, a przy ul. Terespolskiej w 1949 - na tyłach Instytutu Weterynaryjnego SGGW w Warszawie powstały zakłady odzieżowe "Cora" . W miejscu zakładów amunicyjnych "Pocisk" uruchomiono po II wojnie światowej samochodowe warsztaty remontowe, przekształcone w 1951 w Warszawską Fabrykę Motocykli, przeniesionych później do WSK Świdnik. Okres wojny przetrwała Warszawska Fabryka Sprzętu Spawalniczego "Perun", istniejącą do dziś.

    Kazimierz Pużak, pseudonim Bazyli (ur. 26 sierpnia 1883 w Tarnopolu, zm. 30 kwietnia 1950 w Rawiczu) – polski działacz socjalistyczny ukraińskiego pochodzenia, poseł na Sejm Ustawodawczy oraz I, II i III kadencji w II RP. W okresie II wojny światowej organizator i sekretarz generalny PPS-WRN, komendant główny Gwardii Ludowej WRN. Przewodniczący podziemnego parlamentu Rady Jedności Narodowej. Aresztowany w 1945 przez NKWD i sądzony w procesie szesnastu. Aresztowany ponownie przez UB w 1947 i skazany w procesie na 10 lat. Zmarł w więzieniu w Rawiczu.Józef Grzegorz Chłopicki, herbu Nieczuja (ur. 14 marca 1771 we wsi Kapustyn na Wołyniu, zm. 30 września 1854 w Krakowie) – generał, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, wojen napoleońskich, powstania listopadowego, baron cesarstwa, wolnomularz.

    W 1977 przy rondzie Wiatraczna wzniesiono nowoczesny wtedy budynek handlowo-usługowy Uniwersam Grochów, który skupiał pod jednym dachem różne sklepy i placówki usługowe. Budynek został zburzony w 2016.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Robert Żłobikowski (ur. w 1876, zm. 15 października 1958 w Warszawie) – polski magister farmacji, fotograf, członek Towarzystwa Przyjaciół Grochowa, społecznik.
    Witold Marian Gombrowicz (ur. 4 sierpnia 1904 w Małoszycach, zm. 25 lipca 1969 w Vence) – polski powieściopisarz, nowelista i dramaturg.
    Tomasz Stefan Arciszewski, pseudonim Antoni, Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław, Szymon (ur. 14 listopada 1877 w Sierzchowach, zm. 20 listopada 1955 w Londynie) – polski działacz socjalistyczny, polityk Polskiej Partii Socjalistycznej. Jeden z przywódców Organizacji Bojowej PPS. Minister w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej oraz rządzie ludowym Jędrzeja Moraczewskiego. Poseł na Sejm od 1919 do 1935. Lider podziemnej PPS–WRN. Premier RP na uchodźstwie w latach 1944–1947.
    Witolin – niewielka część dzielnicy Praga Południe w Warszawie, położona w jej wschodniej części. Nazwę swoją zawdzięcza Marianowi Zajdel, który na początku XX wieku kupił olbrzymi ugór wzdłuż Grochowskiej – leżący vis a vis dworku Myślińskich i ciągnący się prawie do Gocławka i cały ten teren nazwał Witolinem, na cześć swego pierworodnego syna Witolda. (Nie bardzo dziś wiadomo, czy pisał się już wtedy fonetycznie.). Witolin leży pomiędzy Gocławkiem, Grochowem, Gocławiem a granicą dzielnicy Wawer (ograniczony jest ulicami: Grochowską, Ostrobramską i Zamieniecką oraz bezimiennym dopływem kanału Nowa Ulga). Nieuwzględniony w podziale Miejskiego Systemu Informacyjnego Pragi Południe - wpisany w obszar Gocławek (który objął swymi granicami także część Grochowa na zachód od Placu Szembeka).
    Marek Kłuciński (Duże Człowieki) (ur. 30 kwietnia 1948 w Warszawie, zm. 2 czerwca 2004 w Lublinie). Członek ruchu Mail art, poeta, tłumacz, happener, publicysta, reportażysta i informatyk. Jako student Politechniki Warszawskiej Kłuciński aresztowany został po zamieszkach marcowych w roku 1968 i skazany na więzienie bez zawieszenia. Po odbyciu kary nie pozwolono mu już ukończyć studiów informatycznych. Został więc w tej dziedzinie samoukiem z rzetelnymi podstawami.
    Felicja Czerniaków, z domu Zwayer (Cwajer) (ur. 1883 w Warszawie, według in. 1887, zm. 24 lutego 1950 w Warszawie) – polska pedagog i doktor filozofii żydowskiego pochodzenia, żona Adama Czerniakowa.
    Browar - zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży. Moce wytwórcze sięgają kilku milionów hektolitrów rocznie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.