• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Graboszyce

    Przeczytaj także...
    Dwór obronny to określenie obiektu o cechach mieszkalnych i obronnych, łączącego cechy wieży mieszkalnej, rezydencji typu motte, dworu na kopcu i zamku. Nazywane często zameczkami lub mylnie szlacheckimi fortalicjami.Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).
    Kotlina Oświęcimska (512.2) – makroregion geograficzny w południowej Polsce, stanowiący część Północnego Podkarpacia, o powierzchni ok. 1236 km².

    Graboszycewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Zator.

    Nazwa[]

    Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Grabischicze villa wymienia w latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis.

    Historia[]

    W latach (1470-1480) Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis jako właściciela miejscowości podaje Jana Rudzkiego herbu Pilawa.

    Skawa (w górnym biegu Wsiowy Potok) – rzeka, prawy dopływ Wisły. Płynie na obszarze Beskidów Zachodnich: przez Beskid Żywiecki, dalej przez Beskid Makowski, między pogórzami Śląskim i Wielickim oraz Doliną Wisły. Jej bieg w całości znajduje się na terytorium województwa małopolskiego.Parafia pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła w Graboszycach – parafia rzymskokatolicka w Graboszycach należąca do dekanatu Zator archidiecezji Krakowskiej.

    20 lipca 2011 przechodząca przez Graboszyce potężna nawałnica wyrządziła dużo szkód, zrywając dachy, przewracając drzewa i niszcząc wiele budynków mieszkalnych.

    Geografia[]

    Leży na skraju Pogórza Śląskiego, na lewej, wysokiej terasie doliny Skawy, na Wysoczyźnie Osieckiej, w pobliżu południowo-wschodniego krańca Kotliny Oświęcimskiej, w widłach Skawy i uchodzącej do niej z lewego (zachodniego) brzegu Wieprzówki. Część wsi w rejonie Czarczy, przysiółka Grodziska, znajduje się na prawym (wschodnim) brzegu Skawy i graniczy z Bachowicami oraz Grodziskiem. Wieś odległa jest ok. 6 km od Zatora w kierunku Wadowic.

    Wieprzówka – rzeka rozpoczynająca swój bieg w miejscu połączenia rzek: Rzyczanki z Targaniczanką w Andrychowie. Długość około 28 km. Niektóre źródła traktują również Potok Rzycki jako Wieprzówkę.Gmina Zator – gmina miejsko-wiejska w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, położona w Kotlinie Oświęcimskiej, u stóp Pogórza Karpackiego, usytuowane nad rzeką Skawą. Gminę przecinają drogi o numerach 781, 44, 28 oraz linia kolejowa nr 94 Kraków Płaszów – Oświęcim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bielskim.

    Do wsi należą przysiółki Czarcza i Myto.

    W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

    Zabytki[]

  • dwór obronny z około 1570-1580 roku, gotycko-renesansowy wzniesiony przez Dziwisza (Dionizego) Brandysa, dworzanina i sekretarza królewskiego. Wcześniej pod koniec XV w. lub w pierwszej połowie XVI w., z inicjatywy Klemensa Brandysa, wzniesiono na prostokątnym rzucie mury obwodowe dzisiejszych piwnic. W 1626 roku pisarz oświęcimski Piotr, syn Dziwisza, sprzedał majątek Cichockim z Wojsławic. W XVIII w. zmieniono dach na barokowy mansardowy (burząc przy tym attykę). Nad ryzalitami zbudowano wówczas barokowe szczyty. W 1 połowie XIX wieku zbudowano klatkę schodową i most. Dwór w w 1864 r. przeszedł w ręce rodziny Chrząszczów, w której posiadaniu pozostawał do 1945 roku. W 1948 roku zburzono stary dach i zbudowano nowy czterospadowy. Dwór jest otoczony z trzech stron fosą, a z czwartej stawem. W pobliżu park ze starym pomnikowym starodrzewem. Kamieniarka na elewacjach pochodzi z końca XVI wieku. We wnętrzu ślady polichromii. Dwór jest własnością prywatną.
  • drewniany kościółek parafialny z XVI wieku pw. św. Andrzeja, w stylu śląsko-małopolskim. Kościół składa się z nawy, węższego od niej zamkniętego ścianą prostą prezbiterium, oraz wieży. Wnętrze nakrywają stropy. Po jego bokach umieszczone są wizerunki Matki Bolesnej oraz Ecce Homo, a na rewersach św. Piotr i św. Andrzej z gotyckiego tryptyku z XVI w. W górnej kondygnacji jest obraz św. Andrzeja z XIX w., oraz po bokach św. Wojciech i św. Stanisław. Całość wieńczy Oko Opatrzności w promienistej glorii.
  • Urodzeni w miejscowości[]

  • Edward Grzywa – polski chemik
  • Linki zewnętrzne[]

  • Nawałnica w Graboszycach
  • Sławomir Dryja - Dwór w Graboszycach w świetle badań
  • Przypisy

    1. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom VII, Kraków 1864, str.81.
    2. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom VII, Kraków 1864, str.81.
    3. Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce, Paweł Kutaś, Zakrzów, 2013 ISBN 978-83-60941-50-8, ss.20-21
    Język staropolski – etap rozwoju języka polskiego w tzw. dobie staropolskiej, którą umownie wyznacza się między rokiem 1136 a przełomem XV i XVI wieku. W początkach doby staropolskiej pojawiły się pierwsze różnice między poszczególnymi językami zachodniosłowiańskimi, zwłaszcza między grupami: czesko-słowacką a lechicką (język polski, język kaszubski, języki pomorskie, język połabski).Liber beneficiorum (z łac. Księga dobrodziejstw lub też Księga beneficjów) – księga (spis) beneficjów, dóbr i przywilejów, zwłaszcza kościelnych, sporządzana dla celów statystycznych i podatkowych. Wypisy z takich ksiąg sądy cywilne przyjmowały jako prawomocne dowody w sporach majątkowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Czarcza – przysiółek wsi Graboszyce w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Zator.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Bachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, na wysokości 260-310 m n.p.m., na Pogórzu Wielickim, nad dopływem Wisły Bachówką.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Województwo bielskie – województwo istniejące w południowej Polsce w latach 1975–1998 ze stolicą w Bielsku-Białej.
    Wadowice – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu wadowickiego i gminy miejsko-wiejskiej Wadowice. Miasto położone jest na Pogórzu Wielickim, nad Skawą. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 28, droga krajowa nr 52 i linia kolejowa nr 117.
    Andrzej Apostoł, cs. Apostoł Andrej Pierwozwannyj (zm. ok. 62 - 70) – jeden z dwunastu apostołów, według świadectwa Ewangelii Pierwszy Powołany (cs. Первозванный) spośród apostołów, rodzony brat św. Piotra, męczennik, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, ormiańskiego, koptyjskiego i prawosławnego. Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.