• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Grabie - województwo kujawsko-pomorskie

    Przeczytaj także...
    Powiat aleksandrowski – powiat ziemski w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Aleksandrów Kujawski.Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.
    Pomian (Bawolagłowa, Pierścina, Perstina, Poman, Pomianowicz, Proporczyk) – polski herb szlachecki, noszący zawołania Nowiny i Pomian. Występował głównie w ziemiach poznańskiej i sandomierskiej. W ramach unii horodelskiej przeniesiony na Litwę. Według legendy herbowej wywodzi się on z herbu Wieniawa.

    Grabiewieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski.

    W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

    Historia[]

    W Grabiu podczas wojen z zakonem krzyżackim dwukrotnie odbywały się rokowania z Krzyżakami. W kwietniu 1309 Władysław Łokietek spotkał się tutaj z wielkim mistrzem Henrykiem von Plotzke, interweniując w sprawie zaboru Pomorza, a po raz drugi, w 1414 r., gdy po unii horodelskiej Polska i Litwa przedstawiły zakonowi swój program rewindykacyjny.

    Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333 w Krakowie) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/1309 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 20 stycznia 1320 roku, król Polski (był pierwszym władcą Polski koronowanym w Krakowie, w katedrze wawelskiej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława), od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

    Z tego Grabia kujawskiego wywodzi się nazwisko i rodzina Grabskich herbu Pomian, jedna z kilku rodzin o nazwisku Grabski. Z Pomian – Grabskich pochodził m.in. Władysław Grabski, premier w II Rzeczypospolitej, twórca reformy walutowej.

    Zabytki[]

    Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest kościół parafialny pw. św. Wacława, poł. XIV w., 2 poł. XVI w., 1930, nr rej.: A/461 z 17.02.1981.

    Kościół pw. św. Wacława, pierwotnie gotycki, został ufundowany w 1320 r., przebudowany w drugiej połowie XVI w., odnawiany w 1725; w 1930 rozbudowany według projektu Franciszka Niekrasza o nowy korpus dostawiony od południa; w związku z tym nastąpiła zmiana orientacji kościoła i przekształcenie prezbiterium na kaplicę.

    Premier (z fr. premier - pierwszy, od łac. primus - pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: prezydent ministrów oraz prezes ministrów). W innych krajach nazywany: pierwszy minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), prezydent ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, minister stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

    W Grabiu znajduje się ponadto pałac, który w połowie XIX w należał do Michała Hieronima Sumińskiego herbu Leszczyc (1829-1898), botanika i malarza, szambelana pruskiego. Użytkowany był od 1922 jako dom sierocy i dzieci niepełnosprawnych umysłowo, obecnie Dom Pomocy Społecznej prowadzony przez siostry elżbietanki.

    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.Elżbietanki, Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety (patronki od 1850) - żeńskie zgromadzenie zakonne powstałe 27 września 1842 z inicjatywy 4 młodych mieszkanek Nysy (Maria i Matylda Merkert, Franciszka Werner, Klara Wolf), zdecydowanych służyć chorym i ubogim mieszkańcom (wszystkie należały do III Zakonu św. Franciszka), jest wspólnotą kontemplacyjno-czynną, łączącą codzienną modlitwę z posługą człowiekowi.

    Zobacz też[]

  • Grabie, Grabie Polskie, Grabiec, Grabienice, Grabienice Małe, Grabieniec
  • Jarand z Grabia
  • Służewo
  • Parafia św. Wacława w Grabiu
  • Przypisy

    1. Biskup M., Labuda G.: Dzieje Zakonu Krzyżackiego w Prusach, Wyd Morskie, Gdańsk 1988
    2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie. 31 marca 2016; 6 miesięcy temu. [dostęp 2016-08-14]. s. 1.
    3. Stanisław Kozierowski: Szematyzm ustrojów parafialnych dzisiejszej Archidiecezji Gnieznieńskiej. Poznań 1934
    Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.
    Jarand z Grabia, Jarand z Grabi i Brudzewa, Jarand z Grabia, Stawu, Brudzewa i Dąbrówki, Jarand Brudzewski (współcześnie: Jarand z Grabia, Jarand z Brudzewa, Jarand z Dąbrówki (ur. ok. 1380, zm. po 1452) – rycerz herbu Pomian, wojewoda sieradzki i inowrocławski w 1427, stolnik brzeski od 1402.
    Marian Biskup (ur. 19 grudnia 1922 w Inowrocławiu, zm. 16 kwietnia 2012 w Toruniu) – polski historyk, specjalizujący się w historii Pomorza, historii strefy bałtyckiej, historii średniowieczna i nowożytnej oraz historii zakonu krzyżackiego.
    Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.
    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
    Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).
    Michał Hieronim Leszczyc-Sumiński (Michael Jérôme Leszczyc-Sumiński, ur. 30 września 1820 w Ośnie, zm. 26 maja 1898 w Tharandt) – polski botanik, malarz, kolekcjoner sztuki. Jako pierwszy opisał cykl rozwojowy paprotników.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.081 sek.