• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gródek - powiat białostocki

    Przeczytaj także...
    Powiat białostocki - powiat w Polsce (województwo podlaskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Białystok. Powiat białostocki zajmuje obszar 2 984,64 km², co czyni go największym powiatem w Polsce.Diecezja białostocko-gdańska – jedna z 6 diecezji kościoła prawosławnego w Polsce utworzona 7 września 1951 zamiast diecezji białostocko-bielskiej. Graniczy z diecezjami: warszawsko-bielską, łódzko-poznańską i wrocławsko-szczecińską.
    Stara Synagoga w Gródku, zwana Starożytną – nieistniejąca, drewniana synagoga znajdująca się w Gródku, przy dzisiejszej ulicy Chodkiewiczów 4.
    Jeden z zabytkowych domów

    Gródek (białorus. Гарадок) – duża wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Gródek. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Gródek.

    W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Basowiszcza (biał. Басо́вішча, Basovišča) – Festiwal Muzyki Młodej Białorusi Basowiszcza organizowany przez Białoruskie Zrzeszenie Studentów, odbywający się rokrocznie od 1990 w drugiej połowie lipca na leśnej polanie Boryk w pobliżu miejscowości Gródek.

    Miejscowość jest siedzibą parafii: prawosławnej Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, znajdującej się w dekanacie Gródek, diecezji białostocko-gdańskiej oraz rzymskokatolickiej Najświętszego Serca Pana Jezusa, należącej do metropolii białostockiej, archidiecezji białostockiej, dekanatu Białystok - Dojlidy.

    Parafia Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Gródku – parafia prawosławna w dekanacie Gródek diecezji białostocko-gdańskiej.Arbeitslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka, Vernichtungslager Treblinka – wymiennie stosowane nazwy kompleksu dwóch niemieckich obozów, pracy i zagłady (odpowiednio: Treblinka I i Treblinka II), istniejących w latach 1941–1944 (obóz pracy) i 1942–1943 (obóz zagłady) w lasach nad Bugiem, wzdłuż linii kolejowej Siedlce–Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się w pobliżu obozów.

    Przez miejscowość przepływa rzeka Supraśl, dopływ Narwi.

    Historia[]

    Historia miejscowości związana jest z rodem Chodkiewiczów. W XV wieku na górce na łąkach pod miastem stał zamek. W 1498 Aleksander Chodkiewicz ufundował tu klasztor prawosławny, przeniesione kilka lat później do Supraśla. W połowie XVI w. otrzymanie praw miejskich. W okresie XVII i XVIII w. miasto przechodziło kolejno w ręce Paców, Sapiehów i Radziwiłłów. W 1897 utrata praw miejskich.

    Sapiehowie (lit. Sapiegos, brus Сапегі) – magnacki ród książęcy herbu Lis (odmienny) pochodzenia litewskiego.Województwo białostockie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998, położone w północno-wschodniej Polsce.

    Przed II wojną światową ponad połowę mieszkańców Gródka stanowili Żydzi, w miejscowości znajdowało się kilka drewnianych synagog. Pod koniec 1942 zostali oni wywiezieni do obozu przejściowego w Białymstoku, a stamtąd do obozu zagłady w Treblince, gdzie 1380 gródeckich Żydów zostało uśmierconych w komorach gazowych.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Archidiecezja białostocka – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim wydzielona z części archidiecezji wileńskiej, pozostałej w granicach Polski, ustanowiona diecezją 5 czerwca 1991 podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Białymstoku, ustanowiona archidiecezją 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus. Obecnie archidiecezja liczy 13 dekanatów, 112 parafii i 1 rektorat. Na jej terenie mieszka ponad 510 000 mieszkańców, w tym około 451 000 katolików, resztę stanowią przedstawiciele innych wyznań.

    Gródek znany jest z kilku imprez kulturalnych mniejszości białoruskiej – szczególnie odbywających się na uroczysku Boryk Basowiszczy – organizowanego od 1990 roku festiwalu białoruskiej muzyki rockowej.

    Zabytki[]

  • teren części miasta, XVI–XIX, nr rej.:87(93) z 24.01.1957
  • parafialny kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, 1934–1937, nr rej.:A-152 z 29.05.2006
  • cmentarz kościelny, nr rej.:A-152 z 29.05.2006
  • parafialna cerkiew prawosławna pod wezwaniem Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy, 1946–1970, nr rej.:A-126 z 9.12.2004
  • cmentarz cerkiewny, nr rej.:A-126 z 9.12.2004
  • ogrodzenie cerkwi z bramą, nr rej.:A-126 z 9.12.2004
  • drewniana cerkiew cmentarna pod wezwaniem Matki Bożej Opiekuńczej, poł. XIX, nr rej.:387 z 11.02.1977
  • cmentarz żydowski, XIX, nr rej.:A-113 z 16.02.1995.
  • Synagogi[]

  • Stara Synagoga w Gródku
  • Synagoga Ohel Jakow w Gródku
  • Synagoga Habanim w Gródku
  • Synagoga Łuńska w Gródku
  • Synagoga Piaskowa w Gródku
  • Synagoga chasydów ze Słonima w Gródku
  • Synagoga chasydów z Kobrynia w Gródku
  • Urodzeni w Gródku[]

  • Mikołaj Demidow (1888-1967) - białoruski wojskowy; działacz narodowy, oświatowy i społeczno-kulturalny
  • Przypisy

    1. Pawluczuk U. A.: Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2007, s. 47. ISBN 978-83-7431-127-4.
    2. Yitzak Arad: Belzec, Sobibor, Treblinka. The Operation Reinhard Death Camps. Bloomington: Indiana University Press, 1999, s. 396. ISBN 978-0-253-21305-1.
    3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 30 września 2016; wczoraj.

    Literatura[]

  • S. Rospond: “Słownik etymologiczny miast i gmin PRL”
  • Linki zewnętrzne[]

  • Historia Żydów w Gródku na portalu Wirtualny Sztetl
  • Gródek 2 (1) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  • II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Cerkiew pod wezwaniem Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Gródku – prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Gródek diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Synagoga Piaskowa w Gródku – nieistniejąca synagoga znajdująca się w Gródku, przy ulicy Michałowskiej, dawniej zwanej Zabłudowskich.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Aleksander Chodkiewicz herbu Gryf z Mieczem (od 1501) Kościesza (ur. 1457, zm. 28 maja 1549) – koniuszy dworski (1502), marszałek hospodarski (1506-1509, 1511-1547), starosta puński, brzeski i knyszyński, wojewoda nowogródzki (od 1544), dzierżawca wilkiejski, ostryński.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Gmina Gródek – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie białostockim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie białostockim.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Kaplica pod wezwaniem Opieki Matki Bożej w Gródku – prawosławna kaplica cmentarna. Należy do parafii Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Gródku, w dekanacie Gródek diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.