• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Goukouni Oueddei

    Przeczytaj także...
    Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – forma sprawowania rządów, którą najczęściej utożsamia się z reżimem autorytarnym, bądź totalitaryzmem. Znaczenie tego terminu zmieniało się przez wieki.Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Goukouni Oueddei (ur. 1944) – polityk czadyjski, prezydent Czadu w roku 1979 oraz ponownie w latach 1979-82. Obecnie przebywa na emigracji.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Pochodzi z północnej części kraju. Jest synem Oueddeia Kichidemi, przywódcy (derde) plemienia Tedega. Karierę polityczną rozpoczął w latach 60. XX w. jako bojownik Narodowego Frontu Wyzwolenia Czadu (Front de Libération Nationale du Tchad, Frolinat), dowodzonego przez Abbę Siddicka. Frolinat sprzeciwiał się, popieranej przez ludność południowej części kraju, dominacji prezydenta François Tombalbaye'a i opowiadał się za współuczestnictwem ludów z północnych i środkowych terytoriów Czadu w sprawowaniu władzy. W roku 1975, po zabójstwie prezydenta Tombalbaye'a, napięcie polityczne i sprzeczności interesów pomiędzy dwiema połówkami kraju przerodziły się w wojnę domową, w którą zaangażowało się kilka czadyjskich stronnictw politycznych, a poza tym: Libia, Stany Zjednoczone oraz Francja. Konflikt trwał przez niemal całe lata 80. XX wieku. Goukouni uważał, że dyktatorskie rządy prezydenta Tombalbaye'a stanowiły pomost do przedłużenia francuskiej hegemonii w Czadzie.

    Konstytucja (od łac. constituo, -ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.Pluralizm polityczny – w państwach demokratycznych jedna z zasad funkcjonowania parlamentarnych systemów partyjnych, polegająca na istnieniu dwóch lub więcej partii politycznych reprezentujących różne programy i orientacje, walczących o zdobycie władzy w państwie. Oznacza wolność funkcjonowania wielu organizacji w państwie. Istotnym wskaźnikiem pluralizmu jest zatem legalność i swoboda działania opozycji politycznej.

    W dniu 23 marca 1979 r. Goukouni zasiadł na stanowisku tymczasowego prezydenta Czadu. Został mianowany prezesem Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (Gouvernement d'Union Nationale de Transition, GUNT). Tymczasowy rząd powołano dzięki pojednaniu pomiędzy skłóconymi frakcjami. 10 listopada 1979 r. ogłoszono ostateczny skład rządu. Prezydentem pozostał Goukouni, zwolennik zbliżenia politycznego z Libią i neutralności w kwestii zimnej wojny; posadę wiceprezydenta otrzymał Wadel Abdelkader Kamougué (umiarkowany polityk z południowego Czadu); stanowisko ministra obrony objął Hissène Habré (prozachodni polityk z północy); natomiast funkcję ministra spraw zagranicznych powierzono Acylowi Ahmatowi (zwolennikowi współpracy z Libią; pochodzenia arabskiego).

    Bitwa pod Ndżameną (2008) – starcie, które miało miejsce 2 lutego 2008 roku, gdy siły rebeliantów przeciwne rządom prezydenta Idriss Déby, zaatakowały Ndżamenę, stolicę Czadu. Kolumna rebeliantów, która wyruszyła z baz we wschodniej części kraju w kierunku stolicy liczyła ok. 300 pojazdów i 2-3 tys. bojowników. Rebelianci wtargnęli do miasta od południa i wschodu, zajmując jego dużą część. Zaatakowany został silnie broniony Pałac Prezydencki. Nie został on jednak zdobyty, a w dwa dni później wojska rządowe wyparły rebeliantów z Ndżameny, zmuszając ich do taktycznego odwrotu w kierunku wschodnim.Zgodnie z przyjętą w 1996 r. konstytucją, prezydent Czadu może sprawować tylko dwie pięcioletnie kadencje. Do jego uprawnień należy wyznaczenie premiera oraz rady stanu. Ma on także duży wpływ na obsadzenie urzędów sędziowskich, generałow, szefów prowincji i państwowych przedsiębiorstw.

    Konflikty osobiste pomiędzy członkami rządu (szczególnie pomiędzy dawnymi sojusznikami: Goukounim i Habre) ograniczały efektywność władzy i przyczyniły się do postrzegania Goukouniego jako bezwolnej marionetki przywódcy libijskiego, Muammara al-Kaddafiego. Władze Libii wysunęły nawet propozycję aneksji Czadu, która napotkała na sprzeciw ze strony wszystkich obozów ideologicznych. W ostatecznej próbie ratowania krytykowanego rządu, Goukouni mianował Djidingara Dono Ngardouma na stanowisko premiera (w dniu 19 maja 1982 roku) Niemniej jednak, 7 czerwca 1982 r.rząd tymczasowy został obalony przez oddziały zwolenników Habre'a. Goukouni uciekł z Ndżameny (stolicy Czadu) i schronił się w Kamerunie. Następnie udał się na emigrację do Trypolisu w Libii. Minister Acyl zginął w niewyjaśnionych okolicznościach, natomiast wiceprezydent Kamougué stracił większość swoich punktów oporu. Dzięki sukcesowi militarnemu Habre skupił w swoich rękach władzę dyktatorską.

    Repatriacja (łac. repartiatio) – powrót do kraju ojczystego osób (np. jeńców wojennych, osób internowanych lub przymusowo przesiedlonych), które wskutek różnych przyczyn znalazły się poza jego granicami.Tubu to lud afrykański zamieszkująca południowo-wschodnią Saharę, głównie północ Czadu (góry Tibesti), lecz również południowy-wschód Libii, północ Nigru oraz północno-zachodni Sudan. Liczebność populacji wynosi około 500 tys. osób. Dominującą religią jest islam odłamu sunnickiego. Wśród Tubu występuje podział na plemiona i klany. Zajmują się one głównie pasterstwem, rolnictwem i handlem karawanowym.

    Przed rokiem 1983, Goukouni powrócił do Czadu, wsparty przez znaczne siły libijskie, by zorganizować powstanie partyzanckie przeciwko reżimowi Habre. Goukouni uważany był za czołowego opozycjonistę. Jego poglądy cieszyły się znacznym poparciem w kraju. Mimo to, Habré zgodził się zaledwie na niewielkie ustępstwa, by złagodzić konflikt z Goukounim. Były prezydent podobno domagał się wprowadzenia nowej konstytucji, przywrócenia swobody działalności partii politycznych. Habré nie zgodził się przyjąć tych kluczowych warunków.

    Hissène Habré (ur. 1942, Faya, Czad) – czadyjski polityk. Premier kraju od 29 sierpnia 1978 do 23 marca 1979; prezydent od 7 czerwca 1982 do 1 grudnia 1990.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    W październiku 1986 roku libijska policja aresztowała Oueddeia. Podczas procesu został on postrzelony w brzuch. W następstwie brutalnego traktowania ze strony władz libijskich, Oueddei zerwał stosunki z rządem libijskim i przeniósł się do Algierii (w lutym 1987 roku Jednak wielu specjalistów od politologii spierało się, czy Oueddei rzeczywiście poróżnił się ze swoimi dawnymi sprzymierzeńcami w Libii, aż do lipca 1987 r. gdy oświadczył on osobiście, że jest w dobrych stosunkach z rządem w Trypolisie.

    Sudan – państwo, położone w północno-wschodniej części Afryki nad Morzem Czerwonym. Do 9 lipca 2011 roku, był największym państwem w Afryce. Po secesji południowej części, spadł na trzecie miejsce ustępując miejsca Algierii i DRK.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    17 kwietnia 2007 r. Goukouni spotkał się w stolicy Gabonu, Libreville, z obecnym prezydentem Czadu, Idrissem Débym, w celu uzgodnienia sposobów zakończenia trwającej aktualnie wojny pomiędzy Czadem a rebeliantami czadyjskimi, wspieranymi przez władze Sudanu. Stwierdziwszy, że Czad jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie, Goukouni zadeklarował, że mógłby spróbować wykorzystać swój "autorytet moralny" dla ratowania kraju. Wyraził również chęć powrotu do Czadu z wygnania i w trakcie wywiadu powiedział, że prezydent Deby przychylił się do prośby o pozwolenie na jego repatriację. 19 kwietnia 2007 r. przywódcy dwóch ugrupowań powstańczych odrzucili propozycję mediacji, wysuniętą przez Goukouniego.

    Konflikt czadyjsko-sudański (także wojna domowa w Czadzie) - wojna prowadzona przez Czad przeciwko rebeliantom wspieranym przez Sudan, rozpoczęta 23 grudnia 2005. Konflikt został oficjalnie zakończony porozumieniem z Dakaru z 13 marca 2008. Mimo pokoju do 2010 trwała rebelia bojówek czadyjskich.Aneksja (łac. annexio – przyłączenie) – zagarnięcie, przyłączenie przez jedno państwo całości lub części terytorium innego państwa, najczęściej przy użyciu siły lub w wyniku wygranej wojny. Współcześnie zakazana przez prawo międzynarodowe. Przykładem aneksji jest np. zagarnięcie przez Niemcy w wojnie z Francją w 1871 Alzacji i Lotaryngii, aneksja przez Niemcy zachodnich terenów Polski w październiku 1939 r., czy aneksja przez ZSRR – w październiku 1939 – terenów wschodnich województw II Rzeczypospolitej, a w czerwcu 1940 państw nadbałtyckich: Litwy, Łotwy, Estonii, i rumuńskiej Besarabii.

    Goukouni, wraz z blisko dwudziestoma innymi przeciwnikami reżimu, powrócił do Czadu 30 lipca 2007 roku. Uczestniczył w dyskusji z prezydentem Deby na temat rebelii oraz sposobów złagodzenia sytuacji wewnętrznej kraju. Tego samego dnia, wraz ze swoimi zwolennikami, były prezydent wyjechał z Czadu do Libreville.

    Partia polityczna ("partia" od łac. pars, część) – dobrowolna organizacja społeczna o określonym programie politycznym, mająca na celu jego realizację poprzez zdobycie i sprawowanie władzy lub wywieranie na nią wpływu.Algieria (arab. الجزائر, trl. Al-Jazā’ir, trb. Al-Dżaza’ir), Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna (arab. الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية, trl. Al-Jumhūriyyah al-Jazā’iriyyah ad-Dīmuqrāţiyyah ash-Sha‘biyyah, trb. Al-Dżumhurijja al-Dżaza’irijja ad-Dimukratijja asz-Szabijja, tamazight ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ) – 10. co do wielkości państwo świata (największe w Afryce), położone w Afryce Północnej nad Morzem Śródziemnym, członek Unii Afrykańskiej. Znaczną część obszaru Algierii zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie oraz półpustynie.

    4 marca 2008 r. spotkał się on z prezydentem Nigru, Mamadou Tandją. Celem konferencji było omówienie sytuacji w Czadzie po bitwie pod Ndżameną, stoczonej w lutym 2008 r.

    Źródła i wzmianki[ | edytuj kod]

  • James Brooke, "Habre Policy in Chad: Name Ex-Foes to Key Posts", The New York Times, 18 sierpnia 1987.
  • James Brooke, "Chad Said to Win Vast Libyan Booty", The New York Times, 1 kwietnia 1987.
  • "Tchad: Idriss Deby rencontre l'ex-président Goukouni Weddeye à Libreville", AFP (Jeuneafrique.com),17 kwietnia 2007 (w jęz. francuskim).
  • "L'ancien président Goukouni Weddeye veut "sauver le Tchad" de l'éclatement", AFP (Jeuneafrique.com) 18 kwietnia 2007 (w jęz. francuskim).
  • "Les rebelles rejettent la médiation de l'ex-président Goukouni", AFP (Jeuneafrique.com), 19 kwietnia 2007 (w jęz. francuskim).
  • "Une innovation dans la démarche de restauration de la paix au Tchad", strona internetowa rządu czadyjskiego,31 lipca 2007 (w jęz. francuskim).
  • "L'ancien président tchadien Goukouni Weddeye reçu par le chef de l'Etat nigérien", Xinhua (Jeuneafrique.com), 4 marca 2008 (w jęz. francuskim).
  • Arabowie (arab.: عرب ’Arab, w pierwotnym znaczeniu: „koczownicy”) – grupa ludów pochodzenia semickiego zamieszkująca od czasów starożytnych Półwysep Arabski. Większość Arabów to ludzie biali, choć w Afryce spotkać też można Arabów o negroidalnym wyglądzie.Czad, Republika Czadu (fr. Tchad, République du Tchad, arab. جمهوريّة تشاد [Jumhuriyat Tashad]) – państwo śródlądowe w środkowej Afryce. Graniczy od północy z Libią, od wschodu z Sudanem, od południa z Republiką Środkowoafrykańską, od południowego zachodu z Kamerunem i Nigerią, a od zachodu z Nigrem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Libia (arab. ليبيا – trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. دولة ليبيا – trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).
    Kamerun, Republika Kamerunu (fr. Cameroun, République du Cameroun, ang. Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.
    Niger (Republika Nigru, franc. République du Niger) – państwo położone w Afryce Zachodniej na Saharze. Graniczy na południu z Nigerią i Beninem, na północy z Algerią i Libią, od zachodu z Burkina Faso i Mali, a od wschodu z Czadem. Nazwa pochodzi od przepływającej przez ten kraj rzeki Niger. Stolicą Nigru jest Niamey.
    Trypolis (arab. طرابلس – Ţarābulus al-Gharb) – stolica i największe miasto Libii, położone w północno-zachodniej części kraju, w Trypolitanii, nad Morzem Śródziemnym.
    Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.
    Francuska Afryka Równikowa (fr. Afrique équatoriale française; AEF) - federacja francuskich kolonii w środkowej Afryce, między rzeką Kongo a Saharą.
    Libreville – stolica i największe miasto Gabonu, położone na północnym - zachodzie kraju, nad rzeką Gabon w Afryce Równikowej. Centrum przemysłu i handlu. Liczy ok. 580 tys. mieszkańców (2005 r.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.