• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gorm Stary

    Przeczytaj także...
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Adam z Bremy, Adam Bremeński (ur. ok. 1050, zm. po 1081) – niemiecki kronikarz i geograf, piszący po łacinie. Przybył do Bremy w 1068 roku aby napisać historię "Hamburga i ziem północnych" (północnej Europy).
    Kanut I (Hardeknud, Kanut I Surowy, II poł. IX w. – I. poł. X w.) – półlegendarny książę duński, prawdopodobnie ojciec Gorma Starego uważanego za pierwszego króla Danii.

    Gorm Stary (duń. Gorm den Gamle; 1 poł. X wieku) – tradycyjnie uważany za pierwszego króla Danii.

    Wiele faktów dotyczących Gorma nie zostało ostatecznie ustalonych. Dokładne daty jego życia i panowania nie są znane: dane podawane przez źródła rozciągają się od „ok. 875–935” do „ok. 915–958”. Współcześni historycy kwestionują również twierdzenie, jakoby Gorm był pierwszym królem Danii wychodząc albo z założenia, że Gorm był w zasadzie królem Jutlandii lub "jutlandzkim królem Danii", bądź twierdząc, że linię królów Danii rozpocząć należy raczej od Hardeknuta (Kanuta I), ojca Gorma. Przypisywane Gormowi zjednoczenie Danii i wypędzenie drobnych władców nie znajdują potwierdzenia w źródłach.

    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.Władysław Eugeniusz Czapliński (ur. 3 października 1905 w Tuchowie, zm. 17 sierpnia 1981 we Wrocławiu), polski historyk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego.

    Niewiele wiadomo o panowaniu Gorma. Kronikarz Saxo Gramatyk w swoich Gesta Danorum przedstawia go jako wściekłego poganina, który przeciwstawiał się chrześcijaństwu krain ościennych. Inne źródła przestawiają go jednak jako pragmatyka, który, choć nadal czcił Odyna i Thora, przynajmniej nie sprzeciwiał się mnichom misjonarzom chrześcijaństwa (wprowadzonego do Danii dopiero przez jego syna i następcę). Także zawarte w kronikach Adama z Bremy wiadomości na temat rządów Gorma są w oczywisty sposób nieprawdziwe. Wiadomo jednak, że walczył ze Szwedami i atakował Saksonię.

    Saxo Gramatyk (łac. Saxo Grammaticus, ur. ok. 1140/50 – zm. 1220/30) – duński średniowieczny historyk i kronikarz. Saxo był również sekretarzem biskupa Absalona.Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.

    Zapewne ze względu na możliwy fakt urodzenia się w Anglii król bywa nazywany również Gormem Angielskim. Natomiast pierwszy przydomek Gorma – "Stary" – odnosi się raczej do faktu, że panował on dawno temu, a nie do jego wieku. Najprawdopodobniej zmarł on bowiem najpóźniej w wieku 50 lat – jeśli to jego kości odkryto pod grobem Haralda Sinozębego w Jelling. Tamże, na tzw. mniejszym kamieniu z Jelling alfabetem runicznym zapisane jest jego imię (w zdaniu, w którym po raz pierwszy w zachowanej historii pojawia się nazwa "Dania").

    Poganie − określenie używane wobec wyznawców religii niemonoteistycznych, głównie politeistycznych i animalistycznych.Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

    Ojcem Gorma był Kanut I. Żoną była wspomniana na kamieniu z Jelling Tyra Danebod, z którą miał syna Haralda Sinozębego, swojego następcę na tronie Danii.

    Bibliografia[]

  • Erik Kroman: Det danske Rige i den ældre Vikingetid. Rosenkilde & Bagger, 1976. (duń.)
  • Władysław Czapliński, Karol Górski: Historia Danii. Wyd. I. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1965.
  • Jelling – miasto w środkowej Jutlandii w Danii, w gminie Vejle, 3 178 mieszk. (2008). Miasto jest przystankiem na trasie kolejowej Vejle–Holstebro. Znane jest przede wszystkim z kościoła, kurhanów i kamieni runicznych związanych z duńskimi pochówkami królewskimi w X w. Zostały one w 1994 r. wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.DaniaKrólestwo Danii (duń. Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też formalnie Grenlandia oraz Wyspy Owcze, które posiadając szeroką autonomię tworzą z kontynentalną Danią Wspólnotowe Królestwo Danii (Rigsfællesskabet). Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Thor (ze st. skand. Þórr – grom) – jeden z głównych bogów nordyckich z dynastii Asów, odpowiednik południowogermańskiego Donara. Bóg burzy i piorunów, bóg sił witalnych, bóg rolnictwa, jako sprowadzający deszcz odpowiedzialny za urodzaje, patronował także ognisku domowemu i małżeństwu. Syn Odyna i Jörd, małżonek Sif.
    Półwysep Jutlandzki (Jutlandia, duń. Jyske Halvø, Jylland, niem. Jütland) – półwysep położony w północnej Europie, oblany morzami Bałtyckim i Północnym.
    Runy (alfabet runiczny) – alfabet używany do zapisu przez ludy germańskie (tzw. alfabet fuþark). Niekiedy nazwę "runy" odnosi się także do systemów piśmienniczych stosowanych przez ludy tureckie (tzw. alfabet orchoński) oraz Madziarów (Węgrów) (tzw. rowasz). Używany również w obrzędach magicznych. Staronordyckie słowo *run oznacza tajemnicę.
    Odyn (Odin) – najwyższy z bogów nordyckich z dynastii Azów, bóg wojny i wojowników, bóstwo mądrości, poezji i magii.
    Karol Górski (ur. 30 kwietnia 1903 roku w Odessie, zm. 11 grudnia 1988 roku w Toruniu) – polski profesor historii, działacz katolicki.
    Kamienie runiczne z Jelling – dwa głazy z wyrytym w X wieku tekstem w alfabecie runicznym znajdujące się w Jelling w Danii. Ze względu na swoje historyczne znaczenie głazy znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Na liście duńskich zabytków znajdują się na 9. i 10. miejscu pod względem liczby odwiedzających.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.