• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gorce



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Bór świerkowy (świerczyna) – las iglasty, w którym dominującym gatunkiem w drzewostanie jest świerk. Bory świerkowe występują przede wszystkim w górach w paśmie regla dolnego jak i regla górnego. Pozostałe bory świerkowe są głównie wynikiem sztucznego nasadzania.Region karpacki (5) – megaregion fizycznogeograficzny Europy Zachodniej. Obejmuje górskie i podgórskie struktury fałdowe powstałe w orogenezie alpejskiej, leżące na wschód od Alp i na północ od Półwyspu Bałkańskiego. W jego skład poza właściwymi Karpatami wchodzi pierścień obniżeń otaczających je od zewnątrz (Podkarpacie i Równiny Południoworumuńskie) oraz zespół obniżeń leżących wewnątrz łańcucha karpackiego (Kotlina Panońska wraz z kotlinami Wiedeńską i Tullneńską).
    Świat zwierzęcy[ | edytuj kod]

    Występuje 185 gatunków kręgowców, z tego 21 jest w rejestrze Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt. Wśród płazów jest to traszka karpacka, wśród ptaków cietrzew, dzięcioł białogrzbiety, dzięcioł trójpalczasty, głuszec, orlik krzykliwy, orzeł przedni, puchacz, puszczyk uralski, sóweczka, włochatka, wśród ssaków koszatka leśna, mroczak posrebrzany, mroczek pozłocisty, niedźwiedź brunatny, podkowiec mały, popielica, rzęsorek mniejszy, ryś euroazjatycki, wilk szary, żbik.

    Turbaczyk (1078 m) – szczyt w Gorcach. Znajduje się na grzbiecie odchodzącym w północnym kierunku od Turbacza. W grzbiecie tym znajdują się kolejno: Czoło Turbacza (1259 m), Kopieniec (1080 m), Wierch Spalone (1091 m), Turbaczyk (1078 m) i Basilka (1023 m) z polaną Łąki. Zachodnie jego zbocza opadają do doliny potoku Turbacz, wschodnie do doliny potoku Konina. Na jego północnych i zachodnich zboczach znajduje się bardzo widokowa polana Turbaczyk, a na jej zachodniej części niszczejący szałas z czterospadowym dachem.Sóweczka zwyczajna, sóweczka (Glaucidium passerinum) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae).

    W Gorcach spotkać można większe ssaki, takie jak dziki, jelenie, sarny, a także mniejsze: wydry, borsuki oraz gronostaje. Występuje 9 gatunków nietoperzy, 130 gatunków ptaków (w tym 100 gniazdujących na terenie parku), 7 gatunków płazów. W potokach występują 2 gatunki ryb: pstrąg potokowy i głowacz pręgopłetwy. Stwierdzono występowanie ponad 1000 gatunków bezkręgowców, w tym 23 endemity karpackie lub karpacko-sudeckie. Liczne są gatunki bezkręgowców górskich i borealnych (ok. 100 gatunków). Sporo gatunków chrząszczy, a na polanach liczne motyle (m.in. rusałka admirał, rusałka pokrzywnik, perłowiec większy)

    Grąd – wielogatunkowy i wielowarstwowy las liściasty zazwyczaj z przewagą grabu i dębu i z udziałem różnych innych gatunków. W fitosocjologii zespoły leśne reprezentujące grądy wyodrębniane są w związek zespołów Carpinion betuli. Na mapach potencjalnej roślinności naturalnej Polski, lasy grądowe dominują stanowiąc 41,6% powierzchni kraju. Ze względu na to, że wykształcają się na siedliskach żyznych – zostały w ogromnej większości zniszczone i zajęte przez grunty rolne lub zdegradowane z powodu uprawy drzew iglastych. Grądy stanowią siedlisko przyrodnicze chronione w sieci Natura 2000.Hala Długa – wielka polana reglowa na grzbiecie Turbacza w Gorcach, ciągnąca się poprzez Przełęcz Długą we wschodnim kierunku. Położona jest na wysokości 1160-1270 m n.p.m. i ma powierzchnię 33,77 ha. Składa się z 3 polan: Wolnica, Wzorowa i Wierchy Zarębskie. Znajduje się na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego, który opracował i zamontował na polanie tablice informacyjne z opisem polany.

    Gorce są terenem na którym najliczniej w Polsce występuje salamandra plamista, która znajduje się w logo Gorczańskiego Parku Narodowego.

    Turystyka[ | edytuj kod]

    Początki turystyki w Gorcach sięgają początku XIX w. Opisywał je i badał Wincenty Pol i Bronisław Gustawicz, a Seweryn Goszczyński w swoim Dzienniku podróży do Tatrów opisał swoje wrażenia z pobytu w Gorcach. W Gorcach przebiegały akcje utworów Władysława Orkana pochodzącego z Poręby Wielkiej pod Gorcami. Pisał on: „Naprzeciw Tatr, między doliną nowotarską a wężowatą kotliną Raby, wspięło się gniazdo dzikich Gorców. Od romantycznych Pienin rozdzielał je wartki kamienicki potok, a od spiskiej krainy odgraniczył je bystry Dunajec. Samotnie stoją nad wzgórzami.” Kazimierz Sosnowski opublikował przewodnik, a Polskie Towarzystwo Tatrzańskie wytyczyło pierwsze szlaki i wybudowało pierwsze bazy noclegowe. Gorce stały się szczególnie popularne po wybudowaniu schroniska na Turbaczu. Organizowane są rajdy studenckie; na Turbacz przychodzą także wycieczki szkolne. Turystów przyciągają panoramy widokowe z gorczańskich polan, cisza (ruch turystyczny jest umiarkowany) i dobrze zachowana przyroda.

    Dzwonek piłkowany (Campanula serrata (Kit. ex Schult.) Hendrych) – gatunek rośliny należący do rodziny dzwonkowatych. W Polsce rzadki. Gatunek wysokogórski.Gleby bielicowe – ubogie gleby z klasy gleb bielicoziemnych, wytworzone na piaskach, zawierające w profilu poziomy diagnostyczne albic i spodic, o budowie profilu Ol-Of-Oh-AEes-Bh-Bfe-C.
    Szlaki turystyczne

    (stan z 2007 r.)

  • 14 szlaków turystyki pieszej o łącznej długości 63,3 km
  • 9 szlaków spacerowych o łącznej długości 38,7 km
  • 7 szlaków turystyki konnej o łącznej długości 62,9 km
  • 7 szlaków turystyki rowerowej o łącznej długości 55,4 km (jeden zamknięty do odwołania)
  • 8 ścieżek edukacyjnych o łącznej długości 41,6 km
  • Za wstęp na niektóre ścieżki spacerowe pobierane są opłaty. Ambitniejszych turystów ucieszą znajdujące się przy ważniejszych szlakach estetycznie wykonane i ciekawe merytorycznie tablice z opisem przyrody, historii tych miejsc i panoramami szczytów.

    Zewnętrzne Karpaty Zachodnie (513) – zachodnia część zewnętrznego łuku Karpat fliszowych, położona na terenie Polski, Słowacji, Czech i Austrii. Najwyższym szczytem jest Babia Góra (1725 m n.p.m.) w Beskidzie Żywieckim.Beskid Wyspowy (513.49) – część Beskidów Zachodnich położona pomiędzy doliną Raby a Kotliną Sądecką. Charakterystyczną cechą tego regionu południowej Polski jest występowanie odosobnionych, pojedynczych szczytów, od czego pochodzi jego nazwa. Najwyższym szczytem jest Mogielica (1170 m).

    Gorce posiadają także ścieżki dydaktyczne. Piesze szlaki turystyczne szlak turystyczny czerwony Główny Szlak Beskidzki na odcinku: Krościenko nad DunajcemMarszałekLubańRunekBukowinkaPrzełęcz KnurowskaKiczoraSchronisko PTTK na TurbaczuTurbaczObidowiecSchronisko PTTK na Starych WierchachJaworzyna PonickaBacówka PTTK na MaciejowejMaciejowaRabka-Zdrój szlak turystyczny zielony Grywałd – Lubań – Ochotnica DolnaGorcPrzysłopJaworzyna Kamienicka szlak turystyczny niebieski CzorsztynKluszkowce – Lubań – Ochotnica Dolna – Kamienica szlak turystyczny żółty Ochotnica Górna – schronisko Gorczańska ChataPolana Przysłop Dolny szlak turystyczny zielony TylmanowaPasterski Wierch – Lubań (Średni Groń) szlak turystyczny niebieski Gorc – Nowa PolanaRzeki – dolina KamienicyPrzełęcz Borek szlak turystyczny czarny Szczawa – Nowa Polana szlak turystyczny żółty RzekiGorc TroszackiKudłoń – Przełęcz Borek – Schronisko PTTK na Turbaczu – Bukowina MiejskaNowy Targ-Kowaniec szlak turystyczny czarny Lubomierz – Kudłoń – KopaKonina szlak turystyczny zielony NiedźwiedźPoręba WielkaOrkanówka” – TurbaczykCzoło Turbacza – Schronisko PTTK na Turbaczu – Bukowina Waksmundzka – Nowy Targ-Kowaniec szlak turystyczny niebieski Poręba Wielka – KoninkiSuchy Groń – Czoło Turbacza – Schronisko PTTK na Turbaczu – Bukowina Waksmundzka – Łopuszna szlak turystyczny żółty Poręba Wielka-Koninki – Poręba Wielka „Orkanówka" szlak turystyczny zielony Poręba Wielka-Koninki – Tobołów – Obidowiec – Schronisko PTTK na Starych Wierchach – ObidowaBukowina ObidowskaNowy Targ-Robów szlak turystyczny żółty Raba NiżnaOlszówkaJasionówPrzełęcz Pośrednie – Schronisko PTTK na Starych Wierchach szlak turystyczny zielony Poręba Górna – Jasionów – Bacówka PTTK na MaciejowejPonice – Świńska Góra – RdzawkaPiątkowa Góra (DK 47) szlak turystyczny czarny Rabka-Plasówka – Maciejowa szlak turystyczny zielony Przełęcz SieniawskaObidowa (DK 47) – Jaworzyna – Schronisko PTTK na Starych Wierchach szlak turystyczny czarny Klikuszowa – Bukowina Obidowska – Bukowina Miejska szlak turystyczny niebieski Nowy Targ – Dział – skrzyżowanie z szlakiem czarnym (jw.) pod Bukowiną Obidowską szlak turystyczny czarny Łopuszna – polana Rąbaniska szlak turystyczny czarny Mszana Dolna (centrum) – PotaczkowaRabka-Zdrój

    Turystyka narciarska

    Fiedorówka lub Fiodorówka – polana w Gorcach. Położona jest przy czerwonym szlaku turystycznym z Przełęczy Knurowskiej na Turbacz. Szlak turystyczny nie przechodzi przez polanę, lecz tylko obok jej południowego skraju, polana jest jednak ze szlaku dobrze widoczna. Znajduje się na wysokości ok. 900-950 m n.p.m. w dolinie potoku Furcówka w miejscowości Ochotnica Górna. Stoją na niej dwa dobrze utrzymane szopy, polana bowiem jest nadal użytkowana gospodarczo (koszona). Znajduje się poza obszarem Gorczańskiego Parku Narodowego.Kudłoński Baca, Skamieniały Baca – wysoki na kilkanaście metrów ostaniec na północnych zboczach Kudłonia w Gorcach. Zbudowany jest z odpornych na wietrzenie gruboławicowych piaskowców i zlepieńców. Znajduje się w lesie, tuż przy czarnym szlaku turystycznym z Lubomierza na szczyt Kudłonia (1274 m), poniżej Polany Kudłoń, już na obszarze Gorczańskiego Parku Narodowego. Silne wichury w 2004 r. przerzedziły sporo las, przez co skała jest dobrze eksponowana. W spękaniach skały licznie zakwita dzwonek wąskolistny, znaleźć też można skalnicę gronkową, która ma w tej okolicy jedyne stanowiska w Gorcach.

    Gorce są najbogatszą lokalizacją zawierającą walory do uprawiania turystyki narciarskiej w Beskidach Zachodnich. Wszystkie trasy w Gorcach nadają się do uprawiania tej turystyki, można więc oszacować że tras narciarskich jest ponad 80. Na mapach uwzględniany jest jednak tylko jeden szlak narciarski. Gorce słyną głównie z Ostoi Górskiej Koninki w Porębie Wielkiej. Jest to najdłuższa nartostrada w Gorcach, powołała ona też 8 innych szlaków biegowych.

    Górale pienińscy (zwani też szczawnickimi) – góralska grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkują głównie Pieniny Właściwe (m.in. Sromowce Niżne, Sromowce Wyżne, Szczawnicę, Krościenko nad Dunajcem, Hałuszową, Tylkę, Krośnicę, a także leżący na terenie Gorców Grywałd). Chociaż wiele elementów ich kultury znamionują wyraźne wpływy sąsiedniego Spiszu oraz Podhala, wykształcili przez wieki wiele cech wyróżniających ich jako osobną grupę etnograficzną.Popielica szara , dawniej: popielica (Glis glis) – ssak z rodziny popielicowatych (Gliridae), jedyny przedstawiciel rodzaju popielica (Glis). W Polsce popielica jest gatunkiem zagrożonym wyginięciem i jest objęta ochroną gatunkową. Znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt oraz objęta jest Konwencją Berneńską.
    Schroniska turystyczne
  • Schronisko PTTK na Turbaczu
  • Schronisko PTTK na Starych Wierchach
  • Bacówka PTTK na Maciejowej
  • Schronisko „Gorczańska Chata” (dawniej „Hawiarska Koliba”)
  • Chata na Rzekach
  • Odznaki turystyczne

    Istnieje odznaka turystyczna Korona Gorców związana ze zdobyciem szczytów znajdujących się w tym paśmie. Jest przyznawana za zdobycie wybranych 20 szczytów tego pasma górskiego. Odznaka ustanowiona przez Klub Zdobywców Koron Górskich RP.

    Czoło Turbacza (1258 m n.p.m.) – piąty pod względem wysokości szczyt w Gorcach leżący w masywie Turbacza. Jest jedną z wyższych kulminacji w otoczeniu Turbacza. Od schroniska na Turbaczu oddalony jest o około 20 minut przejścia szlakiem turystycznym. Wznosi się 27 metrów nad Halą Turbacz przez co jest mało wybitną kulminacją w otoczeniu Turbacza.Włochatka zwyczajna, włochatka, sowa włochata (Aegolius funereus) – gatunek średniego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych (Strigidae).

    Grupy etnograficzne[ | edytuj kod]

    Gorce zamieszkuje kilka grup etnograficznych. Od południowej strony gorczańskie wsie zamieszkują Podhalanie (od Obidowej po Dębno oraz w dolinie Ochotnicy), w Paśmie Lubania i południowo-wschodniej części Gorców – Górale pienińscy, na północnych stokach – Zagórzanie (od Lubomierza po Olszówkę i Rabę Niżną), a od doliny Kamienicy gorczańskiejGórale łąccy (zwani też niekiedy białymi, kamienicko-łąckimi bądź kamienickimi). Niegdyś Gorce zamieszkiwali także Kliszczacy.

    Łopuszna – wieś w gminie Nowy Targ, powiecie nowotarskim w województwie małopolskim przy drodze wojewódzkiej nr 969 z Nowego Targu do Krościenka. W latach 1934-1954 i 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Łopuszna. W latach 1975-1998 Łopuszna położona była w województwie nowosądeckim.Kotlina Rabczańska (513.50) – mezoregion w Beskidach Zachodnich, graniczący od północnego wschodu z Beskidem Wyspowym, od północnego zachodu z Beskidem Makowskim, od południowego wschodu z Gorcami, od południa i zachodu z Beskidem Orawsko-Podhalańskim.
    Panorama z Potaczkowej
    Panorama z Potaczkowej


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1981 roku rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1980 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Obejmuje centralne pasmo Gorców, m.in. masywy Turbacza i Gorca. Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego znajduje się w Porębie Wielkiej.
    Ponice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój, w dolinie potoku Poniczanka, w zachodniej części Gorców.
    Gorc (1228 m) – szczyt we wschodniej części grzbietu głównego Gorców. Jego charakterystyczna sylwetka z kilkoma polanami jest dobrze rozpoznawalna z dużych odległości. Zbudowany jest z grubych ławic piaskowców magurskich i zlepieńców. Północne stoki pokryte są lasami jodłowo-bukowymi, wyższe partie świerkowymi. Wchodzi w skład wielokilometrowej długości Pasma Gorca ciągnącego się od Turbacza na wschód. Nazwa szczytu pochodzić może od sposobu powstania polan, które zostały uzyskane sposobem żarowym, czyli są "wygorzałe".
    Maciejowa (815 m) – szczyt w Gorcach. Położony jest w długim grzbiecie biegnącym od Turbacza na północny zachód do Rabki-Zdroju. Znajduje się w tym grzbiecie pomiędzy Tatarowem (710 m) i Wierchową (940 m), jego stoki opadają do dolin potoków Poniczanka oraz Słonka. Na północnym stoku znajduje się zespół wyciągów narciarskich, z których najdłuższy dociera w pobliże wierzchołka.
    Zagórzanie (górale zagórzańscy) - góralska grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca część Beskidu Wyspowego i północną stronę Gorców. Stolicą regionu zagórzańskiego jest miasto Mszana Dolna. Zagórzanie posiadają własny folklor, bogatą tradycję, strój oraz gwarę.
    Gronostaj europejski, gronostaj, łasica gronostaj (Mustela erminea) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae).
    Widlicz Isslera, widłak Isslera, (Diphasiastrum × issleri (Rouy) Holub) – gatunek rośliny z rodziny widłakowatych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.115 sek.