• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gorący neptun

    Przeczytaj także...
    Metan (znany także jako gaz błotny i gaz kopalniany), CH4 – organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.Migracja planetarna — zjawisko zmian orbity planety we wczesnych etapach formowania się układu planetarnego wokół gwiazdy. Jest ono wynikiem złożonych oddziaływań planety z innymi planetami, planetozymalami i gazem w dysku protoplanetarnym.
    Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 1, niemetal z bloku s układu okresowego. Jego izotop, prot, jest najprostszym możliwym atomem, zbudowanym z jednego protonu i jednego elektronu.
    Porównanie rozmiarów Ziemi i gorącego neptuna GJ 436 b.

    Gorący neptun – klasa planet pozasłonecznych, gazowych olbrzymów, których orbita położona jest blisko macierzystej gwiazdy, o masie i rozmiarach zbliżonych do Neptuna.

    Charakterystyka[]

    Przypuszczalna budowa gorącego neptuna: 1: wyższe warstwy atmosfery, 2: atmosfera wodorowo-helowa, 3: płaszcz lodowy, 4: żelazno-niklowe jądro okryte warstwą krzemianów.

    Planety typu gorącego neptuna różnią się od odkrytych wcześniej gorących jowiszy nie tylko niższą masą, ale także budową. Przypuszczalnie głównym składnikiem gorących neptunów są wysokotemperaturowe odmiany lodu, utrzymywane w stanie stałym przez wysokie ciśnienie. Oprócz lodu wodnego, płaszcz planety może zawierać także stały metan i amoniak. Taka mieszanka ma mniejszą gęstość niż czysty lód wodny, w związku z czym zawierające ją ciało ma większy promień. Ponad warstwą lodową rozciąga się rozległa atmosfera wodorowo-helowa, która może też zawierać znaczne ilości pary wodnej.

    Linia śniegu – w astrofizyce i planetologii oznacza odległość od protogwiazdy, poza którą dysk protoplanetarny jest w czasie formowania się planet na tyle chłodny, że następuje zestalenie wody, a także innych substancji lotnych, w tym amoniaku i metanu. Temperatura linii śniegu wynosi około 150 K (ok. −120 °C), a jej dokładna wartość zależy od gęstości dysku protoplanetarnego i rozważanej substancji. Dla różnych substancji lotnych można rozważać kilka "linii śniegu", w związku z ich różnymi temperaturami zestalania. Najbliżej gwiazdy powstają ziarna lodu wodnego, w większej odległości kondensuje kolejno: dwutlenek węgla, metan i tlenek węgla.Hel (He, łac. helium) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców (gazów szlachetnych) w układzie okresowym. Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach (4×10% w górnych warstwach atmosfery).

    Sądzi się, że planety tego typu na skutek migracji obiektów typu Neptuna (tzw. lodowych olbrzymów), powstałych w zewnętrznej części układu (poza tzw. linią śniegu), które na skutek oddziaływania z dyskiem protoplanetarnym lub innymi planetami wędrują w cieplejsze rejony blisko gwiazdy. Migracja może także zakończyć się wcześniej, w odległości w której może istnieć na powierzchni ciekła woda; w takiej sytuacji powstaje planeta oceaniczna.

    HAT-P-26 b – planeta pozasłoneczna położona w gwiazdozbiorze Panny oddalona o 437 −26 lat świetlnych (134 −8 parseków) od Ziemi. Planeta ma masę podobną do Neptuna, ale o 65% większy promień, co jest zapewne skutkiem wysokiej temperatury.Dysk protoplanetarny – zagęszczenie pyłów i gazów wokół młodej gwiazdy w kształcie dysku. Zaczyna powstawać jeszcze przed rozpoczęciem reakcji jądrowej w centrum układu (protogwiazdy). Materia, z której się składa, pochodzi z obłoku wokół gwiazdy.

    Problemy obserwacyjne[]

    Jeśli masa planety krążącej blisko gwiazdy jest zbliżona do masy Neptuna, to nie świadczy to jeszcze, że zaobserwowany został gorący neptun. Ciało może być w rzeczywistości masywną planetą skalistą - tzw. superziemią. Do rozróżnienia tych obiektów niezbędna jest znajomość rozmiarów (promienia) planety. Gorące neptuny mają rozległe atmosfery, podczas gdy superziemie są bardziej zwarte. Tę informację daje obserwacja tranzytu, który jednak może zajść tylko wtedy, gdy płaszczyzna orbity planety nie jest znacznie odchylona od osi obserwacji.

    Kepler-4 b – planeta pozasłoneczna typu gorący neptun, znajdująca się w gwiazdozbiorze Smoka w odległości około 1800 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2010 roku przez sondę Kepler.Masa Ziemi (M⊕) – pozaukładowa jednostka masy stosowana w astronomii, głównie Układu Słonecznego oraz planet pozasłonecznych typu superziemia. Jej wartość równa jest rzeczywistej masie Ziemi

    Odkryte gorące neptuny[]

    W niewielu przypadkach znane są wszystkie te parametry. Potwierdzonymi planetami tego rodzaju są GJ 436 b, HAT-P-11 b, Kepler-4 b i HAT-P-26 b. Obserwacje tranzytów pokazały, że GJ 436 b ma masę 22 razy większą niż Ziemia i promień 4,3 raza większy od ziemskiego - podobnie jak Neptun. Modele sugerowały, że na powierzchni tego ciała powinna panować temperatura 250-350 °C, jednak stwierdzono, że w rzeczywistości jest ona równa ok. 440 °C. Może to być spowodowane grzaniem przez siły pływowe lub przez efekt cieplarniany, spowodowany dużą zawartością pary wodnej w atmosferze. Planety HAT-P-11 b i Kepler-4 b znajdują się w polu obserwacji sondy Kepler i będą przedmiotem dalszych badań.

    Siła pływowa – siła działająca na ciało rozciągłe znajdujące się w polu sił o różnej wartości lub kierunku w różnych punktach ciała. Najczęściej kojarzona z polem grawitacyjnym.Planeta pozasłoneczna, egzoplaneta (gr. εξω – exo: poza, na zewnątrz) – planeta znajdująca się w układzie planetarnym, krążąca wokół gwiazdy (lub gwiazd) innej niż Słońce.

    Przypisy

    1. Maggie Fox: Hot "ice" may cover recently discovered planet. Reuters, 16 maja 2007.
    2. M. Gillon i in.. Detection of transits of the nearby hot Neptune GJ 436 b. „Astronomy and Astrophysics”. 472 2, s. L13-L16, 2007. 
    3. G. Á. Bakos i in.: HAT-P-11b: A Super-Neptune Planet Transiting a Bright K Star in the Kepler Field. arXiv.
    Gorący jowisz – klasa planet pozasłonecznych, gazowych olbrzymów, których orbita położona jest blisko macierzystej gwiazdy. Inna stosowana nazwa to planeta klasy Pegaza (ang. Pegasean planets), która wywodzi się od gwiazdozbioru Pegaza, w którym odkryto jednego z pierwszych gorących jowiszy 51 Pegasi b.Kepler – teleskop kosmiczny agencji NASA poszukujący ziemiopodobnych planet pozasłonecznych. Został umieszczony na orbicie wokółsłonecznej 7 marca 2009 roku, w ramach 10. misji programu Discovery. Ma aperturę 0,95 m, ważył 1052,4 kilogramów w momencie startu i jest wyposażony w największą matrycę CCD do tej pory wyniesioną w kosmos, posiadającą 95 megapikseli. Po przedłużeniu misji (planowanej wstępnie na 3,5 roku), jego obserwacje potrwać miały co najmniej do roku 2016, ale po awariach w roku 2013 uznano, że musi on zakończyć misję bez osiągnięcia swojego celu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    HAT-P-11 b (także Kepler-3 b) – planeta pozasłoneczna położona w gwiazdozbiorze Łabędzia oddalona o 124 ± 4 lat świetlnych (38 ± 1,3 parseków) od Ziemi. Planeta ma wielkość i masę porównywalną do Neptuna, ale temperatura powierzchni (górnego poziomu atmosfery) jest szacowana na ok. 600°C. Znajduje się ona w polu obserwacji sondy Kepler.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    GJ 436 b – planeta pozasłoneczna obiegająca gwiazdę GJ 436, której obecność wykryto w roku 2004 na podstawie obserwacji ruchów gwiazdy macierzystej. Jest to tzw. gorący neptun - planeta o masie zbliżonej do masy Neptuna, ale jej orbita znajduje się bardzo blisko gwiazdy centralnej. W momencie odkrycia była jedną z najmniejszych znanych planet pozasłonecznych. Na jeden obieg GJ 436 b potrzebuje tylko 2 dni 15 godzin i 30 minut.
    Efekt cieplarniany – zjawisko podwyższenia temperatury planety powodowane obecnością gazów cieplarnianych w atmosferze. Zmiany powodujące wzrost roli efektu cieplarnianego mogą być jedną z przyczyn globalnego ocieplenia.
    Superziemia – planeta pozasłoneczna o masie większej od masy Ziemi i należąca do typu planet skalistych. W zależności od definicji, masa tego typu planety może wahać się od 1 do 10, lub 5 do 10 mas Ziemi. Oznaczenie „superziemia” nie oznacza, że z pewnością na powierzchni planety panują warunki zbliżone do ziemskich. Definicja dotyczy tylko typu planety (skalista) i masy (większej od masy Ziemi). Ocenia się, że promień superziemi może być do 3 razy większy niż promień Ziemi, jednak największe z nich są najprawdopodobniej planetami oceanicznymi o niskiej gęstości.
    Planeta skalista, planeta typu ziemskiego – typ planety, która ma skalną lub skalno-lodową powłokę jądra metalicznego. Charakteryzuje ją duża gęstość w porównaniu z gazowymi olbrzymami, stała powierzchnia i niewielka masa – do kilku lub kilkunastu mas Ziemi).
    Amoniak (nazwy systematyczne: azan, trihydrydoazot, wodorek azotu(III)) – nieorganiczny związek chemiczny o wzorze NH3.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.