• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gonzalo Pizarro

    Przeczytaj także...
    Napo (hiszp. Río Napo) – rzeka w Ekwadorze i Peru, dopływ Amazonki o długości 885 km. Źródła na wschodnich stokach Andów Północnych. Przepływa przez lasy tropikalne i uchodzi do Amazonki. Po raz pierwszy zbadana przez Hiszpana Francisco de Orellanę w 1540 roku. Ważny szlak transportowy, jest żeglowna w środkowym i dolnym biegu. W dolinie Napo rozwinęła się hodowla bydła oraz zbiór kauczuku i wyrąb drewna. Największym dopływem Napo jest rzeka Curaray.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.
    Francisco de Orellana (ur. w 1511 w Trujillo, Estremadura, Hiszpania, zm. w 1546) – hiszpański odkrywca i konkwistador, gubernator Nowej Andaluzji. Pierwszy biały, który spłynął Amazonką do Oceanu Atlantyckiego.

    Gonzalo Pizarro (ur. 1502, zm. 10 kwietnia 1548 roku) – hiszpański konkwistador Peru, młodszy brat (przyrodni) Francisco Pizarra, gubernator Quito, odkrywca zachodnich dorzeczy Amazonki w latach 1540–1544, przywódca buntu konkwistadorów przeciw koronie Hiszpańskiej w latach 1544–1548.

    10 kwietnia jest 100. (w latach przestępnych 101.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 265 dni. Francisco Pizarro (ur. 16 marca 1478 w Trujillo, zm. 26 czerwca 1541 w Limie) – hiszpański konkwistador, który podbił imperium Inków, a także założył miasto Lima, współczesną stolicę Peru.

    Pierwszy raz pojawił się na kontynencie amerykańskim w 1529 roku, kiedy to został zwerbowany przez swojego brata Francisca w jego rodzinnej miejscowości Estremadura. Uczestniczył we wszystkich bitwach Diega de Almagra aż do jego klęski w 1538 roku. Następnie został wysłany przez brata na południowe ziemie, w okolice jeziora Titicaca by tam stłumić powstanie Indian. Podbijając ten kraj otrzymał encomiendas z kopalniami srebra. Następnie toczył walki z powstańcami Manco Capaca w górach Kordyliery Wschodniej.

    Encomienda (hiszp. encomendar: powierzać) – system niewolniczego gospodarowania i kontroli nad ludnością indiańską na podbitych przez Hiszpanię posiadłościach kolonialnych w Ameryce Łacińskiej w XVI-XVIII w.Andy Północne - góry fałdowe, stanowiące część Andów, znajdujące się na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru oraz Boliwii.

    Eldorado[ | edytuj kod]

    W 1540 roku Gonzalo Pizarro został mianowany gubernatorem Quito w miejsce usuniętego Sebastiana de Belalcazara. Przez opowieści snute przez Gonzala Diaz de Pinda o Eldoradzie, który widział bogatą krainę w 1536 roku, postanowił odszukać je i zdobyć. W lutym 1541 roku wyruszył z Quito na czele 220 (lub 340) żołnierzy z 4000 Indian tragarzy oraz 5000 świń i tysiącem psów w kierunku Kordylierów. Góry przekroczył nieprzetartym szlakiem na wysokości 5000 m n.p.m. na północ od wulkanu Antisana. Po drodze budował mosty nad przepaściami oraz drogi w dżungli. U stóp wulkanu Sumac jego oddział, silnie już przerzedzony i pozbawiony prowiantu, przeczekał porę deszczową. W tym czasie do wyprawy dołączył Francisco de Orellana, kapitan Guayaquil wraz z 23 żołnierzami. Pizarro mianował go swoim zastępcą, a następnie sam na czele zwiadu udał się na południe, gdzie znalazł kilka, o małej wartości handlowej, skupisk drzew cynamonowych. Pizarro postanowił zawrócić na północ do rzeki Coca. Tam po 70 dniach spotkał się z Orellaną. Hiszpanie przeprawili się przez rzekę, a następnie pomaszerowali wzdłuż brzegu, aż do nastania pory deszczowej. Orellana ze swoim oddziałem zbudował brygantynę i jednocześnie spływał rzeką Coca, a dalej Napo. Trudy wyprawy, głód spowodował, iż 26 grudnia Pizarro zaokrętował 57 ludzi i broń i wysłał brygantynę po żywność. Po kilku dniach, gdy statek nie wracał, Pizarro ogłosił Orellana zdrajcą i sam, wpierw rzeką Napa, a następnie lądem powrócił w sierpniu 1542 roku z 80 żołnierzami do Quito.

    Titicaca (hiszp. Lago Titicaca) – drugie pod względem wielkości jezioro w Ameryce Południowej, położone w północnej części zagłębienia Altiplano, pomiędzy wschodnimi i zachodnimi pasmami Andów (obszar Andów Środkowych) na terenie Peru i Boliwii. Jest to najwyżej położone jezioro żeglowne dla dużych statków i zarazem największe jezioro wysokogórskie na Ziemi.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Walka o sukcesję[ | edytuj kod]

    Po powrocie Pizarra do Quito, dowiedział się o buncie ludzi Diego Almagro Juniora (Diego de Almagro II) i stłumieniu rebelii przez Vacę de Castro, który ogłosił się gubernatorem Peru. Gonzalo Pizarro natychmiast zgłosił swoje pretensje do tytułu, lecz został odprawiony do Boliwii. W 1542 roku cesarz Karol V ogłosił Leyas Nuevas (Nowe prawo) pozbawiając w ten sposób majątków i wpływów wszystkich konkwistadorów. Dwa lata później na stanowisko wicekróla Peru, cesarz mianował Blasco Núñez Vela. Po jego przybyciu do Limy wraz z czterema sędziami nowo utworzonego trybunału administracyjnego (audiencje) i ogłoszeniu wolności Indian, w kraju wybuchły sprzeciwy. Stronnictwa przeciwne nowemu królowi obrały na swojego przywódcę Pizarra. Wybuchły walki pomiędzy Hiszpanami. 10 września la Vela dokonał zabójstwa Hiszpana. Audiencja nakazała aresztowanie de Vela i odesłanie go do Hiszpanii, a Limę zajął Pizarro.

    Pedro de la Gasca (ur. w czerwcu 1485 w Navarregadilla, Ávila zm. 13 listopada 1567 w Sigüenza) – hiszpański ksiądz, dyplomata, członek inkwizycji, wicekról Peru od 10 kwietnia 1547 do 27 stycznia 1550 roku.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Blasco Núñez Vela, dzięki przekupieniu załogi statku, został wysadzony w Tumbezie, skąd udał się do Quito, a następnie z zebraną armią wyruszył na Limę. Tam napotkał znacznie liczniejsze siły Pizarra, które zmusiły go do wycofania wojsk aż po Popajn. Tam do Veli przyłączyły się oddziały Belalcazara. 16 stycznia 1546 roku, dzięki zwabieniu armii Veli pod Quito, Pizarro rozbił jego wojska, a pojmanemu Blasco Núñezowi Veli ściął głowę.

    Panama (Republika Panamy, República de Panamá) – państwo w Ameryce Środkowej, położone nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy z Kolumbią (225 km) i Kostaryką (330 km) – łączna długość granic lądowych wynosi 555 km, ponadto 2490 km wybrzeża morskiego. Znana głównie z Kanału Panamskiego, dzięki któremu statki aby przepłynąć z zachodu na wschód Ameryki nie muszą opływać Ameryki Południowej i przechodzić przez Cieśninę Magellana.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Po tym zwycięstwie Pizarro opanował Panamę i zbudował silną flotę. Nie potrafił jednak wykorzystać swojej siły, nie ogłosił się królem, lecz czekał na oficjalną nominację cesarza Hiszpanii.

    W 1547 roku do Peru przybył oficjalny nowy wicekról Peru Pedro de la Gasca. Jego wojska stacjonowały na północy kraju do marca 1548 roku. w tym czasie liczebność armii Pizarra szybko topniała, a dezerterzy przechodzili na stronę nowego wicekróla. W marcu de la Gasca wyruszył na Cuzco, gdzie pokonał nieliczną już armię Pizarra, a jego samego wziął do niewoli. 10 kwietnia 1548 roku Gonzalo Pizarro został ścięty.

    Diego Almagro Junior (Diego de Almagro II zwany również El Mozo ) – (ur. 1514 w Panamie, zm. 16 września 1542) – Hiszpan, syn Diego de Almagro i Indianki z Panamy, organizator spisku na markiza Francisco Pizarra.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Marian Mickiewicz, Witold Mickiewicz: Słownik odkrywców i zdobywców. Poznań: Atena, 1996. ISBN 83-85414-29-0. OCLC 749318882.
  • Antisana – stratowulkan w północnych Andach, w Ekwadorze. Jest czwartym pod względem wysokości wulkanem w Ekwadorze. Leży 50 km od stolicy - Quito. Jest jednym z najtrudniejszych szczytów wspinaczkowych w ekwadorskich Andach.Peru (Perú, Republika Peru – República del Perú) – państwo w zachodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Spokojnym. Jest to trzecie co do wielkości państwo kontynentu po Brazylii i Argentynie oraz drugi co do wielkości kraj andyjski po Argentynie. Stolicą Peru jest Lima.




    Warto wiedzieć że... beta

    Boliwia, Wielonarodowe Państwo Boliwia (hiszp. Bolivia, Estado Plurinacional de Bolivia) – państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Państwo nie posiada dostępu do morza.
    Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.
    El Dorado, Eldorado – legendarna kraina w Ameryce Południowej pełna złota. Słowo to pochodzi od skróconego hiszpańskiego określenia "el hombre dorado" czyli "człowiek olśniony złotem".
    Blasco Núñez Vela (1490, zm. 18 stycznia 1546) – pierwszy hiszpański wicekról Peru sprawujący tę funkcje od 15 maja 1544 do 18 stycznia 1546.
    Brygantyna inaczej szkunerbryg – historyczna klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX wieku. Początkowo brygantyna posiadała zarówno żagle, jak i wiosła. Ze względu na szybkość i zwrotność była ulubionym okrętem piratów śródziemnomorskich, a nazwę swą zawdzięczała włoskiemu słowu "brigantino" (zbójecki).
    Quito (pełna nazwa: San Francisco de Quito) – stolica Ekwadoru, drugie co do wielkości miasto kraju (po Guayaquil). Położone w północnej części Ekwadoru w Andach na wysokości ok. 2700-2850 m n.p.m. (druga najwyżej położona stolica państwowa) na wschodnich stokach czynnego wulkanu Pichincha. Miasto położone jest ok. 40 km na południe od równika. Nazwa Quito pojawiła się w 1533 od wymarłego dzisiaj plemienia Kwitu.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.754 sek.