Gomfotery

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gomfotery (Gomphotheriidae) – wymarła rodzina trąbowców, prawdopodobnie najbardziej zróżnicowana ze wszystkich rodzin tego rzędu.

Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).

Za najstarszego przedstawiciela tej grupy ssaków uważa się rodzaj Phiomia, pochodzący z osadów wczesno- i środkowooligoceńskich Egiptu (El Fayoum) i Etiopii (Chilga). Niekiedy jednak rodzaj ten jest wyłączany z rodziny gomfoterów. Do tej rodziny zalicza się również niekiedy Choerolophodontinae i Amebelodontidae.

Pampa - trawiasta lub krzewiasto-trawiasta formacja roślinna o charakterze stepowym występująca w Ameryce Południowej, na której wypasa się bydło i owce. Występuje na terenie Argentyny od wybrzeża Atlantyku po zbocza Andów, obejmuje obszar 765 tys. km.Słoń indyjski (Elephas maximus) – ssak z rzędu trąbowców, jeden z trzech żyjących gatunków rodziny słoniowatych, zamieszkujący lasy i zarośla Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.

Typowe gomfotery z rodzaju Gomphotherium to średniej wielkości trąbowce (przeciętnie 2 m wysokości w kłębie), wydłużonym ciele, dwóch parach ciosów i silnie wydłużonej dolnej szczęce. Żuchwa znacznie przekraczała długością szczękę, miała stosunkowo delikatną strukturę i kończyła się dwoma prostymi ciosami. Ciosy w górnej szczęce były znacznie dłuższe i nieco zakrzywione do dołu. Zęby trzonowe miały kilka guzków i były przystosowane do rozdrabniania głównie liści i gałązek.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.

Niewyjaśniona jest do dziś zagadka morfologii trąby tych ssaków. Niektórzy naukowcy sugerują, że była ona szeroka i stosunkowo mało ruchliwa i tworzyła ryj zbliżony nieco do świńskiego. Inni z kolei sugerują, że gomfotery miały typową chwytną trąbę różniącą się od trąby dzisiejszych słoni jedynie długością. W każdym razie taka budowa pyska musiała być wysoce efektywna w zdobywaniu pokarmu, gdyż opisano ok. 20 gatunków z tego rodzaju zasiedlających Afrykę, Europę, Azję i Północną Amerykę od środkowego oligocenu aż po pliocen. Inna gałąź gomfoterów rozwinęła formy zbliżone budową i sylwetką do dzisiejszych słoniowatych.

iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim. Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

W rodzaju Sinomastodon należy szukać przodków podrodziny Cuvieroniinae, grupy która osiągnęła chyba największy sukces wśród gomfoterów. Trąbowce te miały już silnie skróconą żuchwę bez ciosów oraz wydłużoną typowo "słoniową" trąbę. Gatunki tu należące pierwotnie zamieszkiwały Północną Amerykę, ale po połączeniu się tego kontynentu z Ameryką Południową zasiedliły nowe rejony i zróżnicowały się, szybko zajmując nowe nisze ekologiczne. Przynajmniej trzy rodzaje doczekały się pojawienia Paleoindian i być może stanowiły ich zwierzynę łowiecką. Stegomastodon, wielkością zbliżony do dzisiejszych słoni indyjskich (Elephas maximus), zasiedlał głównie biotopy leśne północnej części Ameryki Południowej. Podobnej wielkości był Haplomastodon zasiedlający sawanny i pampasy. Najmniejszy był Cuvieronius przystosowany do ostrego klimatu i trudnych warunków Andów i suchych pampasów. Ten ostatni rodzaj zasiedlał również Amerykę Północną — (Teksas i Florydę). Bardzo charakterystyczną cechą Cuvieronius były ciosy spiralnie skręcone wokół osi.

Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w języku amharskim ኢትዮጵያ, ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk), dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

W pliocenie inna gałąź rozwojowa gomfoterów wykształciła niezwykle wydłużone ciosy w górnej szczęce. Były to Anancinae. Żuchwa była również u nich silnie skrócona a ciosy w niej albo mocno zredukowane, albo całkowicie zanikłe. Z kolei górne ciosy były mało zakrzywione i osiągały u niektórych osobników ponad 4 metry długości przy rozmiarach zwierzęcia mniejszych niż w przypadku dzisiejszych słoni. Nie wiadomo do czego mogły służyć tak silnie rozwinięte ciosy, ale były na pewno zbyt długie, aby spełniać funkcje takie same jak u właściwych słoni. Anancus zasiedlał w pliocenie rozległe obszary Azji i Europy, a w plejstocenie już tylko Afrykę. Doczekał prawdopodobnie pojawienia się pierwszych człowiekowatych. Prawdopodobnie od bliskiego krewniaka Anancinae wywodzą się właściwe słoniowate (Elephantidae).

Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).Biotop (gr. bíos życie, tópos miejsce) – środowisko życia biocenozy, środowiskowa część ekosystemu. Pierwotnie biotopem określano tylko abiotyczne elementy siedliska. Obecnie często rozumiany jest jako siedlisko nieożywione zmienione przez biocenozę. Biotop razem z biocenozą tworzy ekosystem.




Warto wiedzieć że... beta

Wysokość w kłębie – pionowy rozmiar zwierzęcia czworonożnego liczony od poziomu ziemi do kłębu, czyli najwyższego punktu tułowia, położonego na szczycie łopatek.
Metr – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został zdefiniowany 26 marca 1791 roku we Francji w celu ujednolicenia jednostek odległości. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.
Człowiekowate, hominidy (Hominidae) – rodzina ssaków naczelnych obejmująca największe wśród naczelnych gatunki wykazujące dużą inteligencję, skłonność do przyjmowania spionizowanej, dwunożnej postawy oraz zdolność do wytwarzania i używania narzędzi. Gatunkiem typowym rodziny jest Homo sapiens Linnaeus, 1758. Najstarszy znany z zapisów kopalnych hominid Sahelanthropus tchadensis pochodzi z miocenu, 7 mln lat temu.
Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.
Żuchwa (łac. mandibula) – nieparzysta (pojedyncza), jedyna ruchoma kość szkieletu czaszki człowieka i zwierząt – często potocznie nazywana szczęką (dolną). Jako kość pojedyncza występuje u dorosłych osobników, bowiem w okresie płodowym składa się z dwóch części – lewej i prawej – które w późniejszym okresie zrastają się w linii pośrodkowej.
Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.
Sawanna (z dialektów karaibskich zawan) – jedna z formacji trawiastych strefy międzyzwrotnikowej o klimacie gorącym z wyraźnie zaznaczoną porą suchą, trwającą od 3 do 9 miesięcy oraz porą deszczową.

Reklama