• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Goliasowski Potok

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Dolina Goliasowska – dolina opadająca z Zdziarskiej Przełęczy na zachód, do Podspadów. Jej dnem spływa Goliasowski Potok, jego koryto tworzy naturalną granicę między Tatrami (na południu) a Magurą Spiską na północy. W Podspadach, między Gąbosią Polaną (Gombosią Polaną) a Gałajdową Polaną łączy się on z Hawranim Potokiem i jednym korytem uchodzą do Jaworowego Potoku jako jego prawy dopływ.
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

    Goliasowski Potok (słow. Goliašovský potok) – potok, prawy dopływ Hawraniego Potoku na Słowacji. Wypływa na wysokości ok. 1000 m w lesie na zachodnich stokach Zdziarskiej Przełęczy i spływa dnem Doliny Goliasowskiej na zachód, do Podspadów. Po ich wschodniej stronie, pomiędzy Gąbosią Polaną (Gombosią Polaną) a Gałajdową Polaną, na wysokości około 930 m łączy się z Hawranim Potokiem i jednym korytem uchodzą do Jaworowego Potoku jako jego prawy dopływ. Witold Henryk Paryski w Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej podaje, że nazwy potoku i doliny pochodzą od góralskiego nazwiska Golias, a nie od słowa goliat, przekłady więc nazwy Goliasowski Potok na niem. Riesenbach (Riese, olbrzym) i węg. Góliátpatak (góliát, goliat) są błędne.

    Władysław Cywiński (ur. 12 sierpnia 1939 w Wilnie, zm. 12 października 2013 w Dolinie Złomisk) – polski taternik, przewodnik tatrzański, alpinista, inżynier elektronik.Podspady (słow. Podspády, niem. Rausch, Rauschen, Fluder, węg. Zúgó) – osiedle położone u północnych zboczy Tatr Bielskich na Słowacji, pomiędzy Jaworzyną Tatrzańską na zachodzie (3 km) a Zdziarem na wschodzie. Znajduje się przy Drodze Wolności, a administracyjnie należy do Jaworzyny Tatrzańskiej.

    Koryto Goliasowskiego Potoku znajduje się po północnej stronie Drogi Wolności i tworzy naturalną granicę między Tatrami i Magurą Spiską.

    Hawrani Potok (słow. Havran, Havrani potok) – potok, prawy dopływ Jaworowego Potoku. Cała jego zlewnia znajduje się w słowackich Tatrach Bielskich. Wypływa na wysokości około 1600 m w górnej części progu Hawraniego Kotła. Na odcinku od Hawranich Polan aż po wysokość około 950 m n.p.m. koryto potoku jest wąskie i głęboko wcięte w skały – jest to tzw. Hawrani Kanion. W korycie potoku na tym odcinku znajdują się liczne progi o wysokości od kilku do kilkudziesięciu metrów. W środkowej części Hawraniego Kanionu uchodzi do Hawraniego Potoku duży Nowy Żleb. Po opuszczeniu Hawraniego Kanionu potok spływa w kierunku północno-wschodnim dolną częścią Doliny Hawraniej. Zachodnie jej zbocza tworzy Mały Wierch, wschodnie Czarny Wierch. Na wysokości około 980 m uchodzi do niego z prawej strony Czarny Potok. Od tego miejsca Hawrani Potok zmienia kierunek na północno-zachodni, opływając podnóża Małego Wierchu. Przepływa pod Drogą Wolności i na wysokości około 910 m uchodzi do Jaworowego Potoku jako jego prawy dopływ. Kilkadziesiąt metrów przed ujściem przyjmuje z prawej strony drugi dopływ – niewielki Goliasowski Potok. Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
     Osobny artykuł: Potoki tatrzańskie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tatry Wysokie i Bielskie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000, Warszawa, Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06, ​ISBN 83-87873-26-8
    2. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1
    3. Władysław Cywiński, Tatry Bielskie, część zachodnia. Przewodnik szczegółowy, tom 4, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 1997, ​ISBN 83-7104-015-6
    Wielka encyklopedia tatrzańska – encyklopedia wiedzy o Tatrach (tatrologii). Jest to fundamentalne dzieło znawców Tatr – Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego, którzy przez 60 lat chodzili po Tatrach i zajmowali się ich badaniem. Encyklopedia obejmuje całość problematyki tatrzańskiej. Zawiera wiadomości z topografii Tatr, historii, geografii, przyrody, turystyki, etnografii, geologii, taternictwa, a także zdjęcia, rysunki i mapy. Pierwsze książkowe wydanie pojawiło się w 1995, potem było jeszcze wznawiane w 2004. Obydwa wydania pojawiły się z 3 wersjami okładki: płótno, skóra i półskórek. Wydanie z 2004 ma 1553 strony. Encyklopedia wydana została w Poroninie przez Wydawnictwo Górskie. Ponadto wyszła wersja multimedialna na płycie CD-ROM. Zawierała ona łącznie ok. 6000 haseł, 1200 grafik (w tym panoramy), a także nagrania gwary i muzyki górali polskich i słowackich oraz 60 interaktywnych map graniowych.Droga Wolności (słow. cesta Slobody, niem. Freiheitsstraße, węg. Szabodság-út) – przebiegająca na Słowacji, po południowej stronie Tatr droga od Łysej Polany do miejscowości Szczyrbskie Jezioro. Jej przedłużenie do Liptowskiego Mikułaszu stanowi Tatrzańska Droga Młodości. W sieci krajowych dróg oznaczana jest jako drogi nr 67 (odcinek od Łysej Polany do miejscowości Tatrzańska Kotlina) i nr 537 od tej miejscowości do Liptowskiego Mikułaszu. Jest to droga o dużym znaczeniu, łącząca z sobą podtatrzańskie miejscowości stanowiące bazę dla turystyki i rekreacji oraz wyloty dolin tatrzańskich, od których prowadzą znakowane szlaki turystyczne w głąb Tatr. Szosa prowadzi przez lasy i łąki u podnóża Tatr, ma jezdnię o szerokości 7,5 m, szerokość całej arterii wynosi 10-11 m. Spadek nie przekracza 4,5%. Na znacznej długości droga przebiega przez obszar TANAP-u. Zatrzymanie i postój dozwolone są tylko w wyznaczonych miejscach i na płatnych parkingach.




    Warto wiedzieć że... beta

    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.
    Magura Spiska (słow. Spišská Magura, niem. Zipser Magura, węg. Szepesi Magura) – pasmo górskie wchodzące w skład Pogórza Spiskiego i będące główną jego częścią. Jest to jeden tylko grzbiet, który rozciąga się na długości ponad 30 km od doliny Jaworowego Potoku na zachodzie po dolinę Popradu na wschodzie. Od Tatr oddziela go Rów Podspadzki, Zdziarska Przełęcz i Rów Zdziarski. Najwyższym szczytem jest Rzepisko (1259 m). W części zachodniej od doliny Białki po dolinę Rieki (w Starej Wsi Spiskiej) sąsiaduje z Zamagurzem znajdującym się po północnej stronie Magury Spiskiej. Od Pienin oddziela go dolina Dunajca, Lipnika, Przełęcz Korbalowa i dolina Kamienki.
    Zdziarska Przełęcz, Ździarska Przełęcz, dawniej nazywana również Żarską Przełęczą (słow. Ždiarskie sedlo, Pod Príslopom, Príslopské sedlo, niem. Ždjarer Pass, Prisloppass, dawniej Tsarer-Pass, węg. Zári-szoros, Prislop-hágó) – przełęcz na Słowacji, położona na wysokości 1081 m n.p.m., oddzielająca Tatry od Magury Spiskiej. Równocześnie dzieli ona Rów Podtatrzański na 2 odcinki: Rów Podspadzki po zachodniej stronie jej podnóży i Rów Zdziarski po wschodniej stronie jej podnóży. Z zachodnich stoków, opadających do Doliny Goliasowskiej, spod przełęczy spływa Goliasowski Potok (dopływ Jaworowego Potoku), ze stoków wschodnich, opadających do doliny Średnica, potok Średnica (dopływ Bielskiego Potoku).
    Jaworowy Potok (słow. Javorinka, niem. Uhrnbach, węg. Javorinka-patak) – duży potok w słowackich Tatrach Wysokich, płynący Doliną Zadnią Jaworową i Doliną Jaworową. Wypływa z Żabiego Stawu Jaworowego (1886 m n.p.m.). Ma kilka większych dopływów płynących z bocznych odnóg Doliny Jaworowej. W okolicach Jaworowej Polany tworzy serię niewielkich kaskad. Po opuszczeniu Tatr przepływa w północno-wschodnim kierunku Rowem Podspadzkim przez wsie spiskie: Jaworzyna Tatrzańska i Podspady. W Podspadach zakręca w północno-zachodnim kierunku i doliną pomiędzy Magurą Spiską i grzbietem Skoruśniaka. Na wysokości ok. 805 m n.p.m., powyżej Jurgowa wpada do Białki, jako jeden z jej głównych dopływów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.749 sek.