• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gobi



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Restytucja gatunku (łac. restitutio – przywrócenie) – przywrócenie istnienia gatunku lub populacji zagrożonej wyginięciem.Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów. Na gorących pustyniach temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,7 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie.
    Geografia[ | edytuj kod]
    Pustynny krajobraz w ajmaku południowogobijskim

    Pustynia Gobi ma ponad 1610 km długości z południowego zachodu na północny wschód i ponad 800 km z północy na południe; ma ponad 2 miliony km² powierzchni.

    Pustynia odgrodzona jest od północy górami Ałtaju, a od południowego zachodu przez Wyżynę Tybetańską. Gobi rozciąga się od gór Tienszan na zachodzie, po Wielki Chingan na wschodzie oraz od gór Qilian Shan tudzież Yin Shan na południu, po góry Chentej na północy.

    Polsko-mongolskie wyprawy paleontologiczne – seria ośmiu wypraw naukowych na pustynię Gobi, zorganizowanych przez Instytut Paleozoologii Polskiej Akademii Nauk i Instytut Geologii Mongolskiej Akademii Nauk. Ekspedycje odbyły się w latach 1963, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1970 i 1971. Kierownikami naukowymi wypraw byli Julian Kulczycki (1963), Kazimierz Kowalski (1964) i Zofia Kielan-Jaworowska (pozostałe wyprawy). Za techniczną organizację ekspedycji odpowiadał Maciej Kuczyński. Główne rezultaty badań opublikowano w latach 1969–1984 na łamach czasopisma Palaeontologia Polonica (Results of the Polish-Mongolian Palaeontological Expeditions). Plon wypraw stanowiły skamieniałości szkieletów i jaj kredowych dinozaurów, kredowych i trzeciorzędowych ssaków, oraz wielu innych zwierząt (gadów, ptaków, bezkręgowców), w tym wielu nowych dla nauki. Opracowanie zebranego wówczas materiału trwa do dziś.Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.

    Gobi jest pustynią kontynentalną. Tworzą ją głównie żwirowo-kamieniste górzyste i wyżynne mniejsze pustynie, półpustynie oraz suche stepy, rozdzielone pasmami wysokich gór. Większa część pustyni leży na wysokościach 900 – 1120 m n.p.m., oprócz tego licznie występują tam masywy górskie, przede wszystkim Ałtaju Gobijskiego.

    Roślinność – termin w specjalistycznej terminologii geobotanicznej oznacza ogół zbiorowisk roślinnych na określonym obszarze, stanowiący przedmiot badań fitosocjologii. Termin uzupełniony o przymiotnik oznacza grupy zbiorowisk roślinnych, które łączy podobieństwo siedliskowe (np. roślinność wodna lub leśna), zasięgowe (np. roślinność wysokogórska lub azonalna), stopień przekształcenia (roślinność pierwotna lub półnaturalna).Zofia Kielan-Jaworowska (ur. 25 kwietnia 1925 w Sokołowie Podlaskim) – polska paleobiolog, emerytowana profesor w Instytucie Paleobiologii PAN w Warszawie.

    Klimat[ | edytuj kod]

    Gobi charakteryzuje się klimatem kontynentalnym, skrajnie suchym; latem temperatura sięga ponad 40 °C, a w zimie spada poniżej −40 °C. Gobi jest chłodną pustynią, nierzadko rejestrowane są tu przymrozki i śnieg, nawiewany z Syberii. Roczne opady wynoszą od 50 do 200 mm, w zależności od rejonu. Na Gobi brak jest stałych rzek, liczne są natomiast koryta rzek okresowych (do 70 km długości) zwanych sajrami. Obszary piaszczyste są nieliczne, skupione głównie przy środkowej części granicy chińsko-mongolskiej. Gobi jest najdalej wysuniętą na północ pustynią (nie licząc lodowych pustyń) na świecie.

    Sahara – strefa pustynna położona w północnej Afryce. Jest ona największą gorącą pustynią na Ziemi (ma 9 064 300 km²), rozciągająca się na długości 5700 km od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie; od północy ograniczona jest górami Atlas i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terytoriach 11 państw: Maroka, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Sahary Zachodniej, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu i Sudanu.Jajo – jedna z faz rozwoju nowego osobnika u wielu gatunków zwierząt. Jajo zawiera surowce odżywcze pozwalające na rozwój zarodka bez dostępu do organizmu macierzystego i zewnętrznych źródeł pożywienia oraz stosunkowo bezpieczne środowisko, ale ze względu na swoją zawartość jest również cenionym pokarmem.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.
    Zielony Mur Chiński (chiń. upr.: 三北防护林; chiń. trad.: 三北防護林; pinyin: Sānběi Fánghùlín) – znany także jako "Wielki Zielony Mur Chiński" będzie serią sztucznie wyhodowanych pasów leśnych w Chińskiej Republice Ludowej, zaprojektowanych celem ograniczenia ekspansji pustyni Gobi. Zgodnie z planami projekt ma zostać dokończony około roku 2074, docelowa długość to 4500 km.
    Irbis śnieżny, irbis, pantera śnieżna, śnieżny leopard (Panthera uncia) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych (Felidae), występujący na terenach Azji Środkowej.
    Tienszan, Tien-szan (chiń.: 天山; pinyin: Tiān Shān; dosł. „niebiańskie góry”) – wielki system górski w Azji Środkowej, na pograniczu Kazachstanu, Kirgistanu i Chin.
    Chentej (mong.: Хэнтийн нуруу, Chentijn nuruu; Хэнтэйн нуруу, Chentejn nuruu) – góry zrębowe w północno-wschodniej Mongolii i częściowo w Rosji (północna część Chenteju, nosi nazwę ros.: Хэнтэй-Чикойское нагорье, Chentej-Czikojskoje nagorje), u podnóża których położona jest stolica Mongolii Ułan Bator. Północno-zachodnia część Chenteju leży w ajmaku selengijskiem (tworzy część wschodnią ajmaku), południowo-zachodnia w ajmaku centralnym (tworzy północno-wschodnią część ajmaku, u stóp Bogdchan uul leży stolica ajmaku Dzuunmod). Ajmak chentejski nosi nazwę Chenteju i jest położony w części środkowej tych gór (u krańców południowych Chenteju leży stolica ajmaku Öndörchaan), w obrębie terytorium ajmaku wschodniego są krańce wschodnie Chenteju (tworzą część północno-zachodnią ajmaku).
    Ałtaj (ros.: Алтай; kaz.: Алтай таулары, Ałtaj taułary; mong.: Алтайн нуруу, Altajn nuruu; chiń. upr.: 阿尔泰山脉; pinyin: Ā’ěrtài Shānmài) – system górski w Azji Środkowej, na terytorium Rosji, Kazachstanu, Chin i Mongolii. Rozciąga się na długości ponad 2000 km od równin pustyni Gobi ku północnemu zachodowi, rozszerzając się w części zachodniej. Ałtaj dzieli się na trzy części:
    Step (z ukr. степ) – równina pozbawiona drzew, rzek i jezior. Step przypomina pod tym względem prerię, z tą różnicą, że preria jest z reguły zdominowana przez wysokie trawy, a step może być obszarem półpustynnym lub pokrytym trawą i krzewami (czasem w zależności od pór roku). Występuje w warunkach klimatu umiarkowanego z gorącym, suchym latem.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.903 sek.