• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Goździkowce

    Przeczytaj także...
    Agdestis clematidea – gatunek roślin z monotypowego rodzaju Agdestis Sessé & Moçiño ex de Candolle z rodziny szkarłatkowatych (alkiermesowatych). Występuje w Ameryce Północnej i Środkowej.Didiereaceae – rodzina roślin okrytonasiennych, sukulentów występujących naturalnie na Madagaskarze (cztery rodzaje tworzące rodzinę w wąskim ujęciu systematycznym), a także we wschodniej i południowej Afryce (rodzaje zaliczane tutaj w szerszym ujęciu taksonomicznym).
    Goździkowate (Caryophyllaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych należąca do rzędu goździkowców. Liczy w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 2200 do ok. 3000 gatunków występujących na wszystkich kontynentach, przede wszystkim jednak w krajach o klimacie umiarkowanym na półkuli północnej. Centrum zróżnicowania jest obszar śródziemnomorski i południowo-zachodnia Azja. Brak przedstawicieli w części równikowej Afryki i Ameryki Południowej oraz w zachodniej Australii. W obrębie rodziny wyróżniana jest zmienna liczba rodzajów, zwykle wynosząca ok. 88. W przypadku włączenia kilku rodzajów w jeden zbiorowy, monofiletyczny rodzaj Silene, wówczas liczba rodzajów spada do 82. Z kolei jeśli podzieli się wszystkie rodzaje parafiletyczne i polifiletyczne wówczas liczba rodzajów rośnie do 120. W Polsce występuje w stanie dzikim ok. 100 gatunków z 28 rodzajów.

    Goździkowce, śródłożne (Caryophyllales) – rząd w większości roślin zielnych należący do dwuliściennych właściwych. Stanowi najprawdopodobniej klad siostrzany dla astrowych. W różnych ujęciach obejmuje różne rodziny, przy czym w świetle danych gromadzonych przez Angiosperm Phylogeny Website zaliczanych są tu 33 rodziny z ponad 11 tysiącami gatunków.

    Stegnospermataceae – monotypowa rodzina roślin okrytonasiennych. Obejmuje jeden rodzaj Stegnosperma, w obrębie którego wyróżnia się 4 gatunki. Rośliny te występują w Ameryce Środkowej od Nikaragui do północno-zachodniego Meksyku oraz na Antylach. Rosną zwykle w miejscach suchych lub w pasie nadmorskim.Wyćwiklinkowate (Basellaceae Raf.) – rodzina roślin z rzędu goździkowców. Obejmuje 4 rodzaje z 19 gatunkami występującymi głównie w tropikalnej części obu Ameryk, mniej licznie w Afryce, pojedyncze gatunki znane są z południowej Azji, gdzie najwyraźniej zostały zawleczone. Kilka gatunków ma znaczenie jako rośliny jadalne. Bulwy Ullucus tuberosus są podstawowym źródłem skrobi w Andach. Mięsiste liście Basella alba i B. rubra są rozpowszechnionym warzywem w tropikach. Rośliny z rodzaju Anredera uprawiane są jako ozdobne, w południowej Azji i w Oceanii są też inwazyjne.

    Charakterystyka[]

    Liście Niepodzielne, umieszczone skrętolegle lub naprzeciwlegle. Kwiaty Obupłciowe, zazwyczaj 5-krotne, o różnej liczbie pręcików i jednym słupku.

    Systematyka[]

    Pozycja systematyczna rzędu w kladogramie dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Podział i relacje filogenetyczne APweb (aktualizowany system APG III z 2009) Pozycja systematyczna i podział rzędu w systemie Reveala (1994–1999)

    Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa goździkowe, nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce.

    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).Halophytum ameghinoi – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju Halophytum i rodziny Halophytaceae z rzędu goździkowców. Jest to roślina jednoroczna będąca endemitem patagońskim, występująca jedynie na rozproszonych stanowiskach na suchych terenach w Argentynie.
  • rodzina: szkarłatkowate (Phytolaccaceae R. Br. in Tuckey)
  • rodzina: dziwaczkowate (Nyctaginaceae Juss.)
  • rodzina: goździkowate (Caryophyllaceae Juss.)
  • rodzina: kaktusowate (Cactaceae Juss.)
  • rodzina: komosowate (Chenopodiaceae Vent.)
  • rodzina: portulakowate (Portulacaceae Juss.)
  • rodzina: pryszczyrnicowate (Aizoaceae F. Rudolphi)
  • rodzina: szarłatowate (Amaranthaceae Juss.)
  • rodzina: trętwianowate (Tetragoniaceae Nakai)
  • rodzina: ugłastowate (Molluginaceae Hutch.)
  • rodzina: wyćwiklinkowate (Basellaceae Moq.)
  • rodzina: Achatocarpaceae Harms in Engl. & Prantl
  • rodzina: Agdestidaceae (Heimerl) Nakai
  • rodzina: Barbeuiaceae (H. Walter) Nakai
  • rodzina: Didiereaceae Drake
  • rodzina: Gisekiaceae (Fenzl) Nakai
  • rodzina: Halophytaceae A. Soriano
  • rodzina: Hectorellaceae Philipson & Skipw.
  • rodzina: Petiveriaceae C. Agardh
  • rodzina: Sarcobataceae Behnke
  • rodzina: Sesuviaceae Horan.
  • rodzina: Stegnospermataceae (A. Rich.) Nakai
  • Przypisy

    1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-10-07].
    2. Crescent Bloom: Caryophyllales (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-07-23].
    Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.Goździkowe (Caryophyllidae Takht. Sist.Filog.Cvetk.Rast.:144 1967) - podklasa przede wszystkim roślin zielnych, rzadziej krzewów lub małych drzew należąca do klasy Rosopsida. Liczy ok. 12 tys. gatunków. Charakterystyczną ich cechą jest specjalizacja w kierunku opanowania siedlisk suchych (roślinność pustyń i półpustyń - sukulenty).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Szarłatowate (Amaranthaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych włączana w systemach klasyfikacyjnych do rzędu goździkowców. W niektórych nowszych podziałach systematycznych, np. w systemie APG II, rodzina szarłatowatych obejmuje rodzaje wyłączane dawniej w odrębną rodzinę komosowatych. W takim ujęciu rodzina liczy 174 rodzaje obejmujące ponad 2 tysiące gatunków. Spośród przedstawicieli rodziny w jej wąskim ujęciu w Polsce występują dziko lub jako częściej uprawiane rodzaje: szarłat (Amaranthus), celozja (Celosia), gomfrena (Gomphrena).
    Sarcobataceae – monotypowa rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Obejmuje jeden rodzaj Sarcobatus, w obrębie którego wyróżnia się 2 gatunki występujące w zachodniej części Ameryki Północnej, głównie w Wielkiej Kotlinie i na Pustyni Sonora. Rosną w miejscach suchych i zasolonych, gdzie nierzadko ogrywają dominującą rolę w zbiorowiskach roślinnych. Cenione są jako opał oraz surowiec do wyrobu narzędzi.
    Pryszczyrnicowate, przypołudnikowate (Aizoaceae F. Rudolphi) – rodzina roślin okrytonasiennych należąca do rzędu goździkowców. Liczy ok. 2000 gatunków. Występuje w Afryce południowej i Australii.
    Portulakowate (Portulacaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu goździkowców (Caryophyllales). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych (np. Cronquista z 1981, Reveala z 1993–1999) zaliczano tu wiele rodzajów czyniących z rodziny takson parafiletyczny. W nowych ujęciach (Angiosperm Phylogeny Website i system APG III z 2009) pozostawiono tu tylko rodzaj portulaka (Portulaca), resztę przenosząc do zdrojkowatych (Montiaceae) i innych rodzin goździkowców.
    Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
    Achatocarpaceae – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Obejmuje dwa rodzaje. Achatocarpus liczący 5–10 gatunków (w zależności od ujęcia), występuje w Ameryce Środkowej i tropikalnej części Ameryki Południowej. Monotypowy rodzaj Phaulothamnus rośnie w południowej części Ameryki Północnej.
    Gisekiaceae – monotypowa rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców. Obejmuje jeden rodzaj Gisekia, w obrębie którego wyróżnia się od 5 do 8 gatunków. Rośliny te występują na siedliskach suchych w Afryce (z wyjątkiem jej północnych i południowych krańców) oraz w południowej Azji. Gatunek Gisekia pharnacioides jest chwastem upraw polowych zawleczonym na oba kontynenty amerykańskie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.