• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Glony



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Sinice, cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota (Cyanobacteria) – gromada organizmów samożywnych, dawniej uznawanych za rośliny, według nowszej taksonomii zaliczanych do Procaryota (prokarioty, królestwo bakterii).
    Krasnorost – Laurencia
    Glony w stawie ogrodowym

    Glony, algi (łac. Algae, gr. Phykos) – grupa morfologiczno-ekologiczna, składająca się tradycyjnie z kilku niespokrewnionych linii ewolucyjnych organizmów plechowych, tj. beztkankowych.

    Nauka zajmująca się glonami to algologia (fykologia).

    Cechami łączącymi gromady składające się na tę grupę jest w większości przypadków autotrofizm i funkcja pierwotnego producenta materii organicznej w zbiornikach wodnych, ewentualnie w miejscach, gdzie woda występuje w małych ilościach (wilgotna gleba, kora drzew) lub okresowo oraz pierwotna, beztkankowa budowa ciała.

    Ochrophyta, Heterokontophyta – takson głównie autotroficznych organizmów jądrowych w grupie Heterokonta. Liczba opisanych gatunków szacowana jest na 12500, a wszystkich istniejących na 21000.Wątrobowce (Marchantiophyta syn. Hepaticophyta) – gromada roślin, dawniej sytuowana jako klasa w gromadzie mszaków. Należą tu drobne rośliny, u których pokoleniem dominującym jest gametofit posiadający pojedynczy (haploidalny) zestaw chromosomów. Do gromady tej zalicza się ok. 8 tysięcy gatunków.

    Ze względu na zasadniczy podział między prokariontami a eukariontami zdarza się, że za właściwe glony uważa się jedynie organizmy eukariotyczne. Wówczas całą grupę opisuje się jako glony i sinice.

    Szacunki liczby gatunków glonów rozciągają się od 30 000 do ponad 1 000 000 (choć pojawiają się również oszacowania na 350 000 000). W serwisie AlgaeBase do połowy 2012 r. zarejestrowano ok. 32 500 gatunków, których nazwy uznano za zweryfikowane i ok. 100 000 nazw, które są albo synonimami taksonomicznymi gatunków zweryfikowanych, albo ich status jest niepewny. Według twórcy tej bazy, liczba gatunków glonów wynosi ok. 72 500, z czego do 2012 r. opisano ok. 44 000.

    Podział komórki - proces zachodzący u wszystkich żywych organizmów, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych. Podział komórkowy jest jedną z faz cyklu komórkowego.Toczkowce (Volvocales) - rząd jedno- lub wielokomórkowych zielenic. Jako jedyne wśród zielenic mają komórki ruchome w stadium wegetatywnym, posiadające jedną lub kilka wici. Rozmnażają się bezpłciowo lub na drodze izogamii, rzadziej anizogamii i oogamii.

    Według szacunków najliczniejszy współczesny fotoautotroficzny organizm na Ziemi to sinica Prochlorococcus marinus, której populacja liczy 10 osobników. Podobnie liczne mogą być populacje kokolitoforów.

    Skamieniałości sinic (stromatolity) pochodzą nawet sprzed 3,7 mld lat. Znaleziono je w formacji Isua na Grenlandii. Niewiele młodsze (o 220 mln lat) znaleziono w kratonie Pilbara. Jedne z najstarszych skamieniałości eukariotycznych glonów są znane jako Grypania spiralis. Niektóre z nich mogą mieć ponad 2 mld lat, choć istnieją kontrowersje, co do ich rzeczywistego pochodzenia, podczas gdy niekontrowersyjne pochodzą sprzed 1,6 mld lat z indyjskiej formacji Rohtas (Windhja). Istnieją przypuszczenia, że glonowe pochodzenie mogą mieć skamieniałości odkryte w osadach jeziornych w południowej Afryce przez zespół Józefa Kaźmierczaka, jako że prezentują komórczakową budowę syfonalną. Datowane są one na ok. 2,8-2,7 mld lat, co czyniłoby je najstarszymi znanymi szczątkami eukariontów.

    Spirulina - handlowa nazwa sinic (cyjanobakterii) należących do rzędu Oscillatoriales. Należy do niego gatunek Arthrospira platensis.Zoochlorella – zielony, jednokomórkowy glon żyjący wewnątrz ciała zwierzęcia lub pierwotniaka „zwierzęcego”. Endosymbiontem najczęściej jest zielenica, rzadziej euglenina, gospodarzem są orzęski, gąbki, parzydełkowce, a także płazińce. Jednym z rodzajów glonów tworzących zoochlorelle jest Chlorella. Gatunki gospodarzy często noszą gatunkową nazwę viridis (łac. zielony) – Convoluta viridis (przedstawiciel wirków bezjelitowych), Amoeba viridis (ameba), Hydra viridis (stułbia).

    Na początku XX wieku termin "glony" zapożyczył z gwary góralskiej polski botanik Józef Rostafiński i wprowadził do systematyki botanicznej.

    Systematyka[ | edytuj kod]

    Glony były uważane za takson w początkowym etapie rozwoju systematyki. W miarę jej postępów, zrozumiano, że podobieństwa różnych organizmów określanych tą nazwą nie oznaczają ich pokrewieństwa. Częste zmiany systematyki spowodowały, że nazwy, zwłaszcza zwyczajowe (w językach narodowych), jak zielenice czy golden algae, mogą w różnych systemach klasyfikacyjnych oznaczać w przybliżeniu tę samą grupę organizmów, ale o różnej randze taksonomicznej.

    Grypania spiralis – spiralna skamieniałość prekambryjskiego organizmu opisana w 1899 roku jako gatunek prawdopodobnie eukariotycznej algi, odkryta w Montanie, Chinach, Indiach oraz w Negaunee Iron-Formation (Marquette Iron Range) w stanie Michigan (USA). Pierwsze skamieniałości tego gatunku opisane przez M. R. Waltera i współpracowników datowano na około 1,3 mld lat, natomiast wiek okazów z Negaunee Iron-Formation szacowany jest na 2,1 miliarda lat (proterozoik), co oznaczałoby, że G. spiralis jest najstarszym znanym wielokomórkowcem. Część badaczy uważa jednak, że skamieniałości te mogą być pozostałością kolonii jednokomórkowych organimów prokariotycznych.Rozmnażanie, reprodukcja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie.

    Karol Linneusz traktował glony jako takson w obrębie klasy Cryptogamia (rośliny zarodnikowe). Ujęte w jego Species Plantarum rodzaje glonów w większości później przeniesiono do innych grup roślin, grzybów, a nawet zwierząt. Przyjęta przez niego systematyka glonów wyglądała następująco:

  • klasa Cryptogamia
  • Algae
  • Jungermannia (rodzaj wątrobowca)
  • Targionia (rodzaj wątrobowca)
  • Marchantia (rodzaj wątrobowca)
  • Blasia (rodzaj wątrobowca)
  • Riccia (rodzaj wątrobowca)
  • Anthoceros (rodzaj glewika)
  • Lichen (rodzaj obejmujący znane wówczas porosty)
  • Chara
  • Tremella (rodzaj grzyba, ale również trzęsidło)
  • Fucus
  • Ulva
  • Conferva (różne szeroko rozumiane glony nitkowate)
  • Byssus (rodzaj śluzowca)
  • Spongia (rodzaj obejmujący znane wówczas gąbki)
  • W połowie XX w. glony dzielono w następujący sposób:

    Zielenice (Chlorophyta) – parafiletyczna grupa jednokomórkowych (o strukturze wiciowcowej, kapsalnej i kokoidalnej) lub wielokomórkowych, samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym – wówczas są to higrofity lub symbionty. Należy tu ok. 9000 gatunków. Swą polską nazwę wzięły od dominującej barwy chlorofilu a i b, występują jednak w nich również karoteny (α-, β- i γ-) i ksantofile (luteina, zeaksantyna, wiolaksantyna, neoksantyna, astaksantyna). Jako substancja zapasowa wykorzystywana jest głównie skrobia, a u niektórych również inulina lub podobne do niej związki, sacharoza, maltoza lub erytrytol. W ścianie komórkowej znajduje się celuloza, a czasem również mannany i ksylany. Zielenice stanowią jedną z trzech linii rozwojowych roślin (obok glaukofitów i krasnorostów). Współcześnie dzielone są na dwie lub cztery równorzędne grupy (gromady). W rygorystycznych ujęciach taksonomicznych do zielenic zaliczane są także rośliny lądowe, przy czym dla takiego ujęcia stosuje się odrębną nazwę rośliny zielone. Termin zielenice oznacza w aktualnym ujęciu wszystkie linie rozwojowe roślin zielonych po wyłączeniu z nich roślin lądowych.Gąbki (Porifera) – typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych (najczęściej morskich), osiadłych, zwykle kolonijnych, o nieregularnym i najczęściej zmiennym kształcie, charakteryzującym się brakiem symetrii. Gąbki należą do najstarszych organizmów wielokomórkowych – zbliżone do nich formy występowały już 1,8 mld lat temu. W zapisie kopalnym znane są ze skamieniałości prekambryjskich, datowanych na około 600 mln lat (gąbki krzemionkowe) oraz kambryjskich (gąbki pospolite i wapienne). Typ obejmuje około 8 tysięcy poznanych dotąd gatunków, z czego tylko 150 żyje w wodach słodkich. Są szeroko rozpowszechnione na kuli ziemskiej, głównie w strefie przybrzeżnej oraz na dnie płytkich mórz.
  • królestwo: rośliny
  • typ (gromada): Cyanophyta – glony niebieskozielone
  • klasa: Cyanophyceae – sinice
  • typ (gromada): Phycophyta – glony (inne niż sinice)
  • podtyp Chlorophytina
  • klasa Chlorophyceae – zielenice
  • klasa Charophyceae – ramienice
  • podtyp Chrysophytina
  • klasa Heterocontae (Xanthophyceae)
  • klasa Chrysophyceae
  • klasa Diatomeae – okrzemki
  • podtyp Pyrrophytina
  • podtyp Euglenophytina
  • podtyp Phaeophytina
  • klasa Phaeophyceae – brunatnice
  • podtyp Rhodophytina
  • klasa Rhodophyceae – krasnorosty
  • W ich liniach rozwojowych dodatkowo wyróżniano grupę bez rangi: Flagellatae (wiciowce), np. w podtypie Chlorophytina rząd Volvocales.

    Ścieki – to zużyte ciecze, roztwory, koloidy lub zawiesiny, a także odpadowe ciała stałe odprowadzane za pomocą rurociągów do odbiorników naturalnych jakimi mogą być zbiorniki lub cieki wodne, doły gnilne itp. W postaci ścieków odprowadza się odpadowe substancje przemysłowe oraz odpady żywnościowe i fekalia z miejskich i osiedlowych gospodarstw domowych. Ze względu na dużą szkodliwość biologiczną ścieków, zarówno komunalnych jak i przemysłowych, przed odprowadzeniem do odbiornika powinno się poddawać je oczyszczeniu w oczyszczalniach.Fykologia lub fikologia (gr.), zwana też algologią (łac.) – dział botaniki, nauka o glonach (Algae), zajmujący się opisywaniem gatunków, ich biologią, ekologią i znaczeniem gospodarczym.

    W XX w. w podręcznikach utrwalił się następujący uproszczony podział glonów:

  • królestwo: Procaryota – bezjądrowe
  • gromada: Cyanophyta – sinice
  • królestwo: Eucaryota – jądrowe
  • podkrólestwo: Plantae – rośliny
  • gromada: Euglenophyta – eugleniny
  • gromada: Pyrrophyta – tobołki
  • gromada: Chrysophyta – chryzofity
  • klasa: Chrysophyceae – złotowiciowce
  • klasa: Xanthophyceae – różnowiciowce
  • klasa: Bacillariophyceae – okrzemki
  • gromada: Chlorophyta – zielenice
  • klasa: Chlorophyceae – zielenice (właściwe)
  • klasa: Conjugatophyceae – sprzężnice
  • klasa: Charophyceae – ramienice
  • gromada: Phaeophyta – brunatnice
  • gromada: Rhodophyta – krasnorosty
  • Według systemu AlgaeBase (stan wiosną 2014 r.) organizmy określane jako glony należą do następujących taksonów:

    Ramienica (Chara) – rodzaj glonów, jeden z pierwszych naukowo opisanych przez Linneusza, a niedługo potem przez innych przyrodników, w tym Jana Kluka, przy czym rodzaj z podziałem na gatunki, opisywał jeszcze przed Linneuszem, w 1719 r. Sébastien Vaillant, podczas gdy inni ówcześni przyrodnicy uznawali go za przedstawiciela skrzypów. Nazwa ramienice w polskiej literaturze stosowana jest do taksonów o różnej randze – od rodzaju Chara, do gromady Charophyta (choć w tym wypadku tylko wyjątkowo dla przedstawicieli innych taksonów niż ramienice właściwe).Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
  • cesarstwo: Prokaryota
  • królestwo: Eubacteria
  • podkrólestwo: Negibacteria
  • typ (gromada): Cyanobacteria
  • gromada (klasa): Cyanophyceae
  • cesarstwo: Eukaryota
  • królestwo: Chromista
  • typ (gromada): Bigyra
  • gromada (klasa): Bicosecophyceae
  • gromada (klasa): Blastocystea
  • typ (gromada): Cercozoa
  • gromada (klasa): Chlorarachniophyceae
  • gromada (klasa): Filosa
  • gromada (klasa): Imbricatea
  • typ (gromada): Ciliophora
  • gromada (klasa): Ciliatea
  • gromada (klasa): Spirotrichea
  • typ (gromada): Cryptophyta
  • gromada (klasa): Cryptophyceae
  • typ (gromada): Dinophyta
  • gromada (klasa): Dinophyceae
  • gromada (klasa): Ellobiophyceae
  • gromada (klasa): Noctilucophyceae
  • gromada (klasa): Oxyrrhida
  • gromada (klasa): Perkinsea
  • gromada (klasa): Syndiniophyceae
  • typ (gromada): Foraminiferida
  • gromada (klasa): Polythalamea
  • typ (gromada): Haptophyta
  • gromada (klasa): Coccolithophyceae
  • gromada (klasa): Pavlovophyceae
  • typ (gromada): Katablepharidophyta
  • gromada (klasa): Katablepharidophyceae
  • typ (gromada): Ochrophyta
  • gromada (klasa): Aurearenophyceae
  • gromada (klasa): Bacillariophyceae
  • gromada (klasa): Bolidophyceae
  • gromada (klasa): Chrysomerophyceae
  • gromada (klasa): Chrysophyceae
  • gromada (klasa): Coscinodiscophyceae
  • gromada (klasa): Dictyochophyceae
  • gromada (klasa): Eustigmatophyceae
  • gromada (klasa): Fragilariophyceae
  • gromada (klasa): Pelagophyceae
  • gromada (klasa): Phaeophyceae
  • gromada (klasa): Phaeothamniophyceae
  • gromada (klasa): Picophagophyceae
  • gromada (klasa): Pinguiophyceae
  • gromada (klasa): Placidiophyceae
  • gromada (klasa): Raphidophyceae
  • gromada (klasa): Schizocladiophyceae
  • gromada (klasa): Synchromophyceae
  • gromada (klasa): Synurophyceae
  • gromada (klasa): Xanthophyceae
  • typ (gromada): Telonemia
  • królestwo: Fungi
  • królestwo: Plantae
  • typ (gromada): Charophyta
  • typ (gromada): Chlorophyta
  • typ (gromada): Glaucophyta
  • typ (gromada): Rhodophyta
  • typ (gromada): Tracheophyta
  • królestwo: Protozoa
  • typ (gromada): Choanozoa
  • gromada (klasa): Choanoflagellatea
  • gromada (klasa): Cristidiscoidia
  • typ (gromada): Euglenozoa
  • gromada (klasa): Bodonophyceae
  • gromada (klasa): Euglenophyceae
  • typ (gromada): Loukozoa
  • gromada (klasa): Jakobea
  • typ (gromada): Metamonada
  • gromada (klasa): Trepomonadea
  • typ (gromada): Picozoa
  • gromada (klasa): Picomonadea
  • typ (gromada): incertae sedis
  • gromada (klasa): Ebriophyceae
  • Ponadto niektóre mniejsze taksony nie są dokładnie sklasyfikowane, mając status taksonu incertae sedis.

    Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.Wiciowce (łac. Mastigota, Flagellata, Mastigophora) - pierwotniaki, zazwyczaj jednojądrowe haplonty. Poruszają się przy pomocy wici, rozmnażają się przez podział podłużny (bezpłciowo). Heterotrofy, niektóre z nich posiadają zdolności autotroficzne (więc są miksotrofami).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Biodegradacja (gr. bios = życie, łac. degradatio = obniżenie) – biochemiczny rozkład związków organicznych przez saprobionty (głównie bakterie i grzyby, ale także pierwotniaki, promieniowce, glony i robaki) na proste związki nieorganiczne. Poza organizmami żywymi, do biodegradacji przyczyniają się także czynniki naturalne, takie jak: światło słoneczne, tlen z powietrza i woda. Dzięki niej rozkładowi może ulegać nawet 95% substancji organicznej.
    Synonim w taksonomii (skrót syn.) – nierównoważne określenia odnoszące się do tego samego taksonu. Wyróżnia się synonimy nomenklatoryczne (homotypowe) i taksonomiczne (heterotypowe). Taksony opisane synonimami pierwszego rodzaju oparte są na tym samym typie nomenklatorycznym. Zgodnie z międzynarodowymi kodeksami nomenklatorycznymi tylko jedna nazwa może być ważna, tj. zgodna z tymi przepisami. W sytuacji, gdy dwie lub więcej nazw opisują ten sam takson, ustalana jest nazwa ważna (pierwsza prawidłowo opisana), pozostałe stają się synonimami nomenklatorycznymi. Synonimy taksonomiczne powstają, gdy w wyniku rozwoju wiedzy, pewne taksony są dzielone, łączone lub przenoszone. Nazwy określane jako synonimy taksonomiczne odnoszą się do taksonów posiadających różne typy nomenklatoryczne i stają się synonimami w wyniku taksonomicznego osądu.
    Skrobia – węglowodan, polisacharyd roślinny, składający się wyłącznie z merów glukozy połączonych wiązaniami α-glikozydowymi, pełniący w roślinach rolę magazynu energii.
    Komórczak (albo polienergida) – pojedyncza, zwykle bardzo duża komórka posiadająca wiele jąder komórkowych. W ten sposób zbudowane jest wiele organizmów np. niektóre glony z grupy zielenic i grzyby oraz śluzowce, a także niektórzy przedstawiciele pierwotniaków.
    Peryfiton - zespoły drobnych organizmów (bezkręgowce, glony, grzyby) zamieszkujących różnorakie podłoża znajdujące się w wodzie, ale niebędące dnem. Peryfiton bywa zaliczany do szeroko rozumianego bentosu.
    Metamonady (od łac. meta – zmieniać i monus – jednostka) to grupa protistów klasyfikowanych obecnie w grupie Excavata.
    PubMed Central – darmowa cyfrowa baza danych, zawierająca pełne teksty artykułów z literatury naukowej w dziedzinie badań biomedycznych i nauk przyrodniczych. Powstała ona na silniku Entrez, używanym m.in. przez PubMed. PubMed Central został opracowany przez US National Library of Medicine (NLM) jako internetowe archiwum artykułów z czasopism biomedycznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.082 sek.