• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Globus Jagielloński

    Przeczytaj także...
    Biblioteka Jagiellońska (BJ, tzw. Jagiellonka) – główna biblioteka Uniwersytetu Jagiellońskiego, która wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy system biblioteczno-informacyjny UJ. Stanowi jedną z największych bibliotek w Polsce, stąd też została uznana za część Narodowego Zasobu Bibliotecznego. Posiada status biblioteki narodowej – obowiązuje prawo o egzemplarzu obowiązkowym.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Collegium Maius – najstarszy budynek Akademii Krakowskiej, znajdujący się na rogu ulicy św. Anny i Jagiellońskiej w Krakowie.
    Globus Jagellonicus. Tadeusz Estreicher delineavit. Ill. No. 3, Tadeusz Estreicher, Globus Biblioteki Jagiellońskiej z początku wieku XVI, w Krakowie, Nakładem Akademii Umiejętności, 1900.

    Globus Jagielloński – jeden z pierwszych globusów w historii kartografii, a zarazem najstarszy zachowany, na którym zaznaczono nowy kontynent, Amerykę. Jest przechowywany w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Maius w Krakowie.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Tadeusz Estreicher (ur. 19 grudnia 1871 w Krakowie, zm. 8 kwietnia 1952 tamże) – polski chemik, profesor uniwersytetów w Krakowie i Fryburgu.

    Jedyny starszy globus, na którym widnieje Ameryka autorstwa Martina Waldseemüllera, pochodzi z 1507 roku. Oryginalny globus jednak się nie zachował, pozostały jedynie dwie kopie map przygotowane do wycięcia i naklejenia na kule.

    Globus był darem profesora Jana Brożka (1585-1652), matematyka i astronoma. Pochodzi prawdopodobnie z północnych Włoch lub południa Francji z pierwszej połowy XVI wieku. Najprawdopodobniej autorem mapy powstałej ok. 1508 roku jest Francesco Roselli.

    Amerykę podpisano jako: America terra noviter reperta (Ameryka świeżo odkryta). Natomiast na globusie nie ma Polski. Razem z Litwą tworzy Sarmację.

    Jan Brożek, łac. Joannes Broscius (ur. 1 listopada 1585 w Kurzelowie, zm. 21 listopada 1652 w Bronowicach) – polski matematyk, astronom, pisarz, polski duchowny katolicki, medyk, muzyk, mówca, rektor (mecenas) Akademii Krakowskiej.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Globus swą nazwę zawdzięcza profesorowi Tadeuszowi Estreicherowi, a przyczynkiem było miejsce jego przechowywania w Bibliotece Jagiellońskiej.

    Przypisy

    1. Robert J. KING (Canberra), Der ,Jagiellonische Globus‘, Utopia und ,Jave la Grande‘, Der Globusfreund, No. 55/56 (2009, für 2007/2008), S. 39-52.
    2. Tadeusz Estreicher, Globus Biblioteki Jagiellońskiej z początku wieku XVI, w Krakowie, Nakładem Akademii Umięjetności, 1900, 18 pp; a resumé, "Ein Erdglobus aus dem Anfange des XVI. Jahrhunderts in der Jagellonischen Bibliothek", was published in the Bulletin international de l'Académie des Sciences de Cracovie/ Anzeiger der Akademie der Wissenschaften in Krakau, No.2, February 1900, pp.96-105. Estreicher prepared a manuscript English translation in March 1900: A globe of the beginning of the 16th century in the Jagellon Library, Extract from the Official Report of the Cracow Academy of Sciences, Globus Biblioteki Jagiellonskiej z początku w. XVI, No.12, January 1900, National Library of Australia MS 760/12/199. Tadeusz Estreicher, « Globus Biblioteki Jagiellońskiej z początku wieku XVI, a trzema figurami », Rozprawy Akademii Umiejętności: Wydział Filologiczny, w Krakowie, Nakładem Akademii, vol.32, 1901, pp.1-18. [1]

    Linki zewnętrzne[]

  • Zdjęcie oryginału
  • Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Maius
  • Martin Waldseemüller (ur. ok. 1470-1475, zm. ok. 1518-1521) – niemiecki kosmograf, na którego mapie pojawia się Pacyfik zanim Vasco Núñez de Balboa dotarł nad jego wybrzeże. W dziele Cosmographiae introductio oraz na mapie Universalis Cosmographia z 1507 jako pierwszy użył określenia Ameryka dla nazwania niedawno odkrytego kontynentu na zachodzie.Ameryka – część Ziemi położona na zachodniej półkuli, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tys. km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kartografia – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.
    Sarmatyzm – barokowa formacja kulturowa dominująca w Rzeczypospolitej od końca XVI do drugiej połowy XVIII wieku. Opierała się na przekonaniu, że szlachta polska pochodzi od Sarmatów – starożytnego ludu zamieszkującego początkowo między Dolną Wołgą a Donem. Po Sarmatach szlachta miała odziedziczyć umiłowanie wolności, gościnność, dobroduszność, męstwo oraz odwagę.
    Mapa (z łac. mappa – obrus) – uogólniony obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu umownych znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji. Najstarszą znaną mapą jest mapa na ścianie w anatolijskiej osadzie Çatalhöyük.
    Globus (od łacińskiego słowa globus – kula) – pomniejszony model ciała niebieskiego (najczęściej Ziemi) lub sfery niebieskiej w postaci kuli umieszczonej na osi ustawionej pod kątem odpowiadającym kątowi nachylenia osi danego ciała, na powierzchni której znajduje się mapa pierwowzoru. Zaletą globusa jest brak zniekształceń, które pojawiają się przy odwzorowaniu obrazu terenu (mapy) na płaszczyźnie.
    Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego – muzeum mieszczące się w budynku Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, na rogu ulicy św. Anny i Jagiellońskiej w Krakowie. Wywodzi się z Gabinetu Archeologicznego Uniwersytetu, założonego w 1867 roku przez prof. Józefa Łepkowskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.