• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Glikozylofosfatydyloinozytol

    Przeczytaj także...
    Aminokwasy – organiczne związki chemiczne zawierające zasadową grupę aminową -NH2 oraz kwasową grupę karboksylową -COOH lub – w ujęciu ogólniejszym – dowolną grupę kwasową, np. sulfonową -SO3H. Aminokwasy są tzw. solami wewnętrznymi (amfolitami).PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
    Retikulum endoplazmatyczne, siateczka śródplazmatyczna, siateczka wewnątrzplazmatyczna, ER (łac. reticulum endoplasmaticum, complexus reticuli cytoplasmatici, ang. ER – endoplasmic reticulum) – wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami (membranami) biologicznymi. Tworzy nieregularną sieć cystern, kanalików i pęcherzyków.

    Glikozylofosfatydyloinozytol lub glikofosfatydyloinozytol (GPI) - glikolipid służący w komórce do potranslacyjnej modyfikacji białek. GPI doczepiany jest do C-końca białek. Białka takie określa się mianem GPI-zakotwiczonych (ang. GPI-anchored).

    Kotwica GPI składa się z hydrofobowego fosfatydyloinozytolu, połączonego z C-końcowym aminokwasem białka za pośrednictwem linkera cukrowego (glukozoamina i mannoza połączone z grupą fosforanową etanolaminy fosfatydyloinozytolu). Z kolei dwie reszty kwasów tłuszczowych, będących podstawnikami pierścienia fosfatydyloinozytolu, kotwiczą strukturę (białko) w błonach biologicznych.

    Glikolipidy − organiczne związki chemiczne, których cząsteczki zbudowane są z części lipidowej (sfingozyny lub kwasów tłuszczowych) do której przyłączone są fragmenty cukrowe najczęściej galaktoza lub glukoza. Glikolipidy są ważnym składnikiem błon komórkowych.Proteazy, enzymy proteolityczne (EC 3.4) – podklasa enzymów z klasy hydrolaz katalizująca proteolizę oraz w większości przypadków hydrolizę wiązania estrowego.

    Modyfikacja białek motywem GPI ma miejsce w retikulum endoplazmatycznym (ER). Białko, początkowe utrzymywane jest w błonie ER hydrofobowym C-końcem, który zostaje odcięty przez odpowiednią proteazę i zamieniony na GPI, który przejmuje funkcję kotwiczenia białka w błonie. Kotwiczenie za pośrednictwem GPI różni się od utrzymywania białka w błonie hydrofobowym motywem peptydowym (por. białka integralne i białka zakotwiczone). GPI może ulec cięciu przez fosfolipazy: fosfolipazę C oraz GPI-specyficzną fosfolipazę D, co skutuje regulowanym uwalnianiem białek z błony i pełni rolę w przekazywaniu i generowaniu sygnałów komórkowych.

    Rafty lipidowe (pol. też: tratwy lipidowe, ang. lipid rafts) – to małe (10-200nm) - heterogenne, wysoce dynamiczne, wzbogacone w sterole i inne określone lipidy (głównie sfingolipidy) domeny w błonie komórkowej. Rafty mogą być czasami stabilizowane w większe struktury poprzez interakcje lipid-białka oraz białko-białko .Napadowa nocna hemoglobinuria (zespół Marchiafavy-Micheliego, ang. paroxysmal nocturnal hemoglobinuria, PNH) – rzadkie schorzenie erytrocytów polegające na braków czynników broniących przed ich rozpadem.

    Białka kotwiczone motywem GPI są związane z raftami lipidowymi.

    Defekty kotwic GPI skutkują rzadkim schorzeniem: napadową nocną hemoglobinurią.

    Bibliografia[]

  • Brown D., Waneck GL. Glycosyl-phosphatidylinositol-anchored membrane proteins.. „J Am Soc Nephrol”. 4 (3), s. 895-906, październik 1993. PMID: 1450366. 
  • Ikezawa H. Glycosylphosphatidylinositol (GPI)-anchored proteins.. „Biol Pharm Bull”. 4 (25), s. 409-17, kwiecień 2002. PMID: 11995915. 
  • Przypisy

    1. Sharom FJ., Lehto MT. Glycosylphosphatidylinositol-anchored proteins: structure, function, and cleavage by phosphatidylinositol-specific phospholipase C.. „Biochem Cell Biol”. 80. 5, s. 535-49, 2002. PMID: 12440695. 
    2. Huang KS., Li S., Low MG. Glycosylphosphatidylinositol-specific phospholipase D.. „Methods Enzymol”. ;197, s. 567-75, 1991. PMID: 1646941. 
    3. Sharom FJ., Radeva G. GPI-anchored protein cleavage in the regulation of transmembrane signals.. „Subcell Biochem”. 37, s. 285-315, 2004. PMID: 15376625. 
    4. Sangiorgio V., Pitto M., Palestini P., Masserini M. GPI-anchored proteins and lipid rafts.. „Ital J Biochem”. 2 (53), s. 98-111, lipiec 2005. PMID: 15646015. 
    5. van der Schoot CE., Huizinga TW., van 't Veer-Korthof ET., Wijmans R., Pinkster J., von dem Borne AE. Deficiency of glycosyl-phosphatidylinositol-linked membrane glycoproteins of leukocytes in paroxysmal nocturnal hemoglobinuria, description of a new diagnostic cytofluorometric assay.. „Blood”. Nov 1;76. 9, s. 1853-9, 1990. PMID: 2145990. 
    6. Nishimura J., Kanakura Y. [Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria (PNH)]. „Nippon Rinsho”. 3 (66), s. 490-6, marzec 2008. PMID: 18330025. 
    Mannoza – organiczny związek chemiczny z grupy aldoheksoz. Metabolizm mannozy zachodzi poprzez fosforylację jej przez heksokinazę do mannozo-6-fosforanu, który potem przekształcany jest przez izomerazę fosforanu mannozy do fruktozo-6-fosforanu.Kwasy tłuszczowe – kwasy monokarboksylowe o wzorze ogólnym R-COOH (R oznacza łańcuch węglowodorowy, a COOH jest grupą karboksylową znajdującą się na końcu tego łańcucha).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Błona biologiczna, biomembrana − membrana otaczająca lub rozdzielająca odrębne przedziały, zwykle w komórkach. Zalicza się do nich zarówno błony komórkowe jak i błony organelli wewnętrznych, na przykład mitochondrialne, tylakoidów lub dysków w pręcikach i czopkach. Są one podstawowymi strukturami budującymi komórki wszystkich organizmów, zarówno prokariotycznych jak i eukariotycznych. Pomimo wielkiego zróżnicowania struktur otoczonych błonami, podstawy budowy błon biologicznych we wszystkich organizmach są w zasadzie te same. Zgodnie z modelem płynnej mozaiki, zaproponowanym w w 1972 roku przez Jonathana Singera i Gartha Nicolsona, każdą błonę w komórce tworzy płynna dwuwarstwa cząsteczek fosfolipidowych, w której zanurzone są białka.
    Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno−czynnościową ustroju.
    C-koniec (koniec karboksylowy) – koniec łańcucha polipeptydowego zakończonego grupą karboksylową (−COO). Na drugim końcu łańcucha, nazywanym N-końcem lub końcem aminowym, znajduje się grupa aminowa (−NH2 lub −NH+3). Wyróżnianie końców łańcucha polipeptydowego określa ich kierunek. Aminokwasy występujące w łańcuchu zwyczajowo numeruje się zaczynając od końca aminowego.
    Węglowodany (cukry, cukrowce, sacharydy) – organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, zazwyczaj w stosunku H:O = 2:1. Są to związki zawierające jednocześnie liczne grupy hydroksylowe, karbonylowe oraz czasami mostki półacetalowe. Ogólnym wzorem sumarycznym węglowodanów jest CxH2yOy lub Cx(H2O)y (znane są jednak węglowodany niespełniające tego wzoru, np. deoksyryboza).
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln Daltonów) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się przy udziale specjalnych organelli komórkowych zwanych rybosomami.
    Hydrofobowość (gr. hydro – woda, phobos – strach) – skłonność cząsteczek chemicznych do odpychania od siebie cząsteczek wody. Jest to szczególny przypadek solwofobowości, gdy rozpuszczalnikiem jest woda. W ujęciu makroskopowym hydrofobowość to właściwość powierzchni materiału polegająca na niezwilżalności przez wodę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.