• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gleba



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Kryterium klasyfikacyjne - wyodrębnienie i przyporządkowanie obiektów, przedmiotów, istot, osób, zjawisk do określonego zbioru lub grupy, na podstawie ich istotnej i wspólnej cechy, według logicznych zasad.Polskie Towarzystwo Gleboznawcze (PTG) – organizacja propagująca osiągnięcia naukowe z zakresu badań środowiska glebowego oraz stymulująca rozwój gleboznawstwa, chemii rolnej i mikrobiologii rolniczej. Jej celem są również starania przyczyniające się do ochrony i racjonalnego gospodarowania gruntami. Towarzystwo realizuje swoje zadania poprzez organizowanie zjazdów i konferencji naukowych, zacieśnianie współpracy międzynarodowej, prowadzenie działalności wydawniczej, popularyzatorskiej i edukacyjnej oraz inicjowanie badań naukowych i współdziałanie w ich prowadzeniu.
    Wygląd (morfologia) gleby[]

    Procesy glebotwórcze prowadzą do powstania gleby o specyficznej budowie wewnętrznej i właściwościach. Najmniejszą jej trójwymiarową bryłę umożliwiającą opis wszystkich charakterystycznych cech i funkcji określa się jako pedon. Obszar zajęty przez bardzo podobne pedony, graniczący z innego rodzaju pedonami lub obszarami bezglebowymi, określa się jako polipedon. Dwuwymiarowa, pionowa, boczna ściana pedonu jest to profil glebowy. W praktyce opisuje się profile glebowe będące ścianami bocznymi odkrywki glebowej, czyli głębokiego na ok. 1,5 – 2,0 m wykopu.

    Sole mineralne – nieorganiczne związki chemiczne z grupy soli. Pojęcie to często odnosi się do soli spotykanych w naturze (w organizmach żywych, pożywieniu itp.). Sole mineralne są ważnym składnikiem diety człowieka, spełniają bowiem rolę budulcową oraz regulatorową. Stanowią około 4% organizmu człowieka (przy czym najważniejsze to chlorek sodu, a także sole wapnia i magnezu). Niedostateczna ilość soli mineralnych w diecie może prowadzić do poważnych zaburzeń w organizmie człowieka.Światowy Dzień Gleby (ang. World Soil Day) — święto obchodzone 5 grudnia by uczcić rolę gleby jako kluczowego komponentu środowiska przyrodniczego i jako niezbędnego składnika służącego przetrwaniu i dobrobytowi ludzkości.

    Wygląd profilu glebowego określa się jako morfologia gleby. Na jej podstawie określa się wstępnie właściwości i pozycję systematyczną danej gleby.

    Profil gleby dzieli się na, różniące się od siebie, zazwyczaj położone mniej więcej równolegle do powierzchni terenu, warstwy glebowe i poziomy genetyczne gleby (poziomy glebowe). Do głównych poziomów glebowych należą: poziom organiczny, poziom próchniczny, poziom eluwialny, poziom wzbogacenia (poziom iluwialny lub poziom brunatnienia), poziom glejowy, poziom lub warstwa osadów podwodnych (limnicznych), poziom murszowy, poziom macierzysty oraz lite podłoże skalne. Poziomy o ściśle określonych właściwościach, będące kryterium w typologii gleb, określa się jako poziomy diagnostyczne gleby.

    Gleboznawstwo, pedologia (od łac. gleba - "grudka ziemi") – nauka zajmująca się badaniem gleb, ich powstawaniem, budową, właściwościami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi, systematyką oraz możliwościami ich użytkowania oraz rozmieszczeniu ich na Ziemi. Gleboznawstwo jest nauką przyrodniczą powiązaną wielostronnie z innymi naukami zajmującymi się przyrodą martwą i ożywioną. Jest niekiedy ukierunkowane na specjalne cele praktyczne, np. gleboznawstwo rolne, leśne, melioracyjne.Poziom iluwialny (poziom wmywania) – poziom glebowy, w którym odbywa się strącanie związków mineralnych, wyługowanych z wyżejległej warstwy gleby zwanej poziomem eluwialnym przez przesączające się przez glebę wody, zazwyczaj deszczowe. Następuje tutaj osadzanie związków próchniczych, związków żelaza, glinu, magnezu, wapnia i minerałów ilastych. Dzieje się to w wyniku zaburzenia równowagi roztworów przez redukujące działanie organizmów anaerobowych.

    Skład gleby[]

    Gleba składa się z trzech faz:

  • stałej – obejmującej cząstki mineralne, organiczne i organiczno-mineralne o różnym stopniu rozdrobnienia, tworzące kompleks sorpcyjny,
  • ciekłej – wody, w której są rozpuszczone związki mineralne i organiczne tworzące roztwór glebowy,
  • gazowej – powietrza i pary wodnej.
  • Wzajemny układ trzech faz może ulegać znacznym zmianom pod wpływem dalszych procesów glebotwórczych i ingerencji człowieka (zob. np. degradacja gleb). Prawidłowe stosunki ilościowe pomiędzy poszczególnymi fazami można kształtować przez wykonanie melioracji wodnych, agromelioracji, fitomelioracji, uprawę roli itp. Stosunki ilościowe trzech faz w glebie charakteryzuje się przez określenie gęstości objętościowej, porowatości, wilgotności i zwięzłości.

    Roztwór glebowy – składnik biotopu ekosystemu glebowego – habitat wielu gatunków edafonu, źródło wody i soli mineralnych, pobieranych przez korzenie roślin; ciecz wypełniająca wraz z powietrzem przestrzeń między organicznymi, mineralnymi i organiczno-mineralnymi cząstkami stałymi oraz adsorbująca się na ich powierzchni; roztwór soli mineralnych, związków organicznych i gazów oraz faza ciągła koloidów. Źródłami wody glebowej są opady atmosferyczne, wody gruntowe i spływy boczne, w ilościach zależnych m.in. od klimatu, morfologii gleby i rzeźby terenu. Zdolność do zatrzymywania wody w strukturze gleby (retencja wodna) jest konsekwencją działania sił adsorpcji, sił kapilarnych i innych, zróżnicowanych w różnych typach gleb.Polipedon – obszar złożony z podobnych pedonów, w przybliżeniu jednolity pod względem rodzaju profilu glebowego. Jest otoczony obszarami nie pokrytymi warstwą gleby (np. skały, zbiorniki wodne) lub innymi polipedonami. Między polipedonami znajduje się strefa przejściowa – pedoekoton.

    Ze względu na zróżnicowanie materiału glebowego w profilu wyróżnia się gleby:

  • całkowite, które w całym profilu (do 1,5 m) są zbudowane z tego samego materiału, np. z piasku, gliny, pyłu; zróżnicowanie uziarnienia profilu powodują wyłącznie procesy glebotwórcze
  • niecałkowite, które do głębokości 1,5 m zawierają przynajmniej dwie różne warstwy, np. piasek do głębokości 0,8 m, a poniżej glinę.
  • Na podstawie podgrup granulometrycznych, gleby dzieli się na następujące kategorie ciężkości agrotechnicznej:

    Czas – skalarna (w klasycznym ujęciu) wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to było również przedmiotem rozważań filozoficznych.Minerały glebowe – nieorganiczna część substancji glebowych, produkty wietrzenia magmowych, metamorficznych lub osadowych skał macierzystych (minerały pierwotne) lub związki powstające w czasie powstawania gleby (minerały wtórne). Poza składnikami mineralnymi w strukturze gleby występują stałe cząstki organiczne (próchnica), organiczno-mineralne, roztwór glebowy, gazy (powietrze i para wodna) oraz organizmy żywe (edafon).
  • bardzo lekkie – piaski słabogliniaste i luźne
  • lekkie – piaski gliniaste
  • średnie – gliny piaszczyste i lekkie oraz pyły gliniaste i lekkie
  • ciężkie – pyły ilaste i gliny piaszczysto-ilaste, ilaste, zwykłe, pylasto-ilaste
  • bardzo ciężkie – iły piaszczyste, ciężkie, pylaste i zwykłe
  • Wyróżnia się również:

    Zwięzłość gleby - cecha gleby wskazująca na stopień (siłę) związania poszczególnych cząstek glebowych ze sobą, dzięki czemu gleba stawia większy lub mniejszy opór siłom zewnętrznym (na przykład rozcinanie pługiem). Zależy głównie od składu granulometrycznego, struktury, układu, zawartości koloidów, wilgotności.Czynniki glebotwórcze - elementy środowiska geograficznego mające wpływ na powstawanie i rozwój gleb. Są one czynnikiem energetycznym lub substratem w procesie glebotwórczym.
  • gleby średnie pyłowe – pyły gliniaste i pyły zwykłe
  • gleby ciężkie pyłowe – pyły ilaste
  • Proces glebotwórczy trwa nieustannie – jest nieodłącznym elementem przemian zachodzących w ekosystemie. Gleba jest środowiskiem życia i źródłem składników odżywczych dla wielu gatunków mikroorganizmów i podziemnych organów roślin wyższych.

    Systematyka gleb – klasyfikacja jednostek taksonomicznych gleb w oparciu o określone kryterium, najczęściej użytkowe lub przyrodnicze, w zależności od celu przeznaczenia.Wasilij Dokuczajew (ros. Василий Васильевич Докучаев, trl. Wasilij Wasiljewicz Dokuczajew; ur. 1 marca 1846 w Miliukowie koło Smoleńska, zm. 8 listopada 1903 w Petersburgu) – rosyjski geolog i gleboznawca, uważany za twórcę gleboznawstwa jako gałęzi nauk przyrodniczych.

    Znaczenie gleby zostało przedstawione w Europejskiej Karcie Gleby.

    Systematyka gleb[]

    Systematyka gleb jest stworzonym przez człowieka logicznym systemem porządkującym ogromną różnorodność gleb w przyrodzie. Zazwyczaj opiera się ona na określonych kryteriach lub grupie kryteriów, najczęściej użytkowych lub przyrodniczych, według których łączy się gleby w określone jednostki taksonomiczne gleb.

    Poziom lub warstwa organiczna – poziom glebowy lub warstwa glebowa, w których nagromadzona materia organiczna, o różnym stopniu przeobrażenia i rozkładu, stanowi znaczną część objętości materiału i decyduje o ich strukturze i właściwościach fizykochemicznych.Odkrywka glebowa - wkop w pokrywie glebowej wykonywany w celu przeprowadzenia jej badań. Wykonanie odkrywki glebowej pozwala dokonać opisu profilu glebowego, określić podstawowe właściwości gleby oraz pobrać próbki do dalszych szczegółowych analiz laboratoryjnych. Odkrywkę glebową lokalizuje się w miejscu reprezentatywnym dla większego obszaru, możliwie jednorodnego pod względem litologii, rzeźby, stosunków wodnych i sposobu użytkowania. Nie powinno się jej wykonywać w pobliżu zabudowań, dróg, rowów itp. ponieważ w ich pobliżu układ poziomów genetycznych gleby jest zwykle zaburzony.

    Klasyfikacjami przyrodniczymi dokonującymi podziału gleb ze względu na kryteria genetyczne, tzn. wg sposobu powstania danej gleby, na terenie Polski są: systematyka gleb Polski opracowana przez Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, a także klasyfikacja gleb leśnych Polski. Wiele krajów posiada swoje narodowe systematyki. Status międzynarodowych mają: amerykańska USDA Soil Taxonomy, a także Klasyfikacja Zasobów Glebowych Świata (WRB).

    Powietrze (łac. aër) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych.Dyscyplina naukowa – część dziedziny naukowej, społecznie zorganizowana działalność badawcza nastawiona na wytwarzanie informacji (badania) oraz stosowania rezultatów tej działalności (teorie) w praktyce.

    Klasyfikacje użytkowe (stosowane) dokonują podziału gleb ze względu na określone cechy istotne z punktu widzenia celu powstania klasyfikacji. Przykładami są klasyfikacje gleb opisujące rolniczą produktywność gruntów (w Polsce są to: gleboznawcza klasyfikacja gruntów oraz podział na kompleksy przydatności rolniczej gleb), albo podział gruntów ze względu na określone cechy np. odczyn gleby lub zawartość materii organicznej.

    Chmielnik lub Czerwona Góra (408 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w paśmie Wzgórz Włodzickich. Chmielnik położony jest w najniższej, południowej części Wzgórz Włodzickich, w pobliżu Bożkowa, w kierunku zachodnim.Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Melioracje agrotechniczne, agromelioracje - zabiegi uprawowe o długotrwałym, zwykle kilkuletnim działaniu, mające na celu polepszenie właściwości fizyczno-chemicznych oraz stosunków wodnych w glebach niskoklasowych.
    Ekosystem (gr. oikos – dom, mieszkanie, gospodarstwo; gr. systēmatikós – zestawiony od sýstēma – zestawienie, połączenie od synistánai – zestawiać) – dynamiczny układ ekologiczny, na który składa się zespół organizmów (biocenoza) połączonych relacjami troficznymi (tworzących sieć troficzną) wraz ze środowiskiem przezeń zajmowanym, czyli biotopem, w którym zachodzi przepływ energii i obieg materii. W skrócie zatem ekosystem to biocenoza wraz z biotopem. Ekosystemy wyodrębniane są na podstawie istnienia silniejszych powiązań w ich obrębie niżeli między ich składowymi a otoczeniem (biologicznie ważne pierwiastki chemiczne krążą intensywniej w obrębie poszczególnych ekosystemów niż pomiędzy nimi).
    Uprawa roli – całokształt zabiegów wykonywanych narzędziami i maszynami uprawowymi w celu stworzenia uprawianym roślinom optymalnych warunków wzrostu i rozwoju oraz podniesienia kultury roli.
    Środowisko przyrodnicze (środowisko naturalne) – całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych, otaczających organizmy żywe. W jego ramach można wyróżnić następujące elementy:
    Poziom próchniczny, również poziom akumulacji próchnicy wierzchni poziom w profilu glebowym, wyróżniający się obecnością mniej lub bardziej rozłożonych szczątków organicznych (roślinnych i zwierzęcych), zwanych próchnicą, korzeni roślin i organizmów glebowych (edafonu).
    Degradacja gleby – ogół procesów i zjawisk, które poprzez pogorszenie właściwości fizycznych (zniszczenie struktury), biologicznych (zmniejszenie ilości i jakości próchnicy) lub chemicznych (np. zakwaszenie przez wymywania kationów zasadowych wapnia, magnezu, potasu) gleby istotnych dla roślin, wpływają ujemnie na jej żyzność, a więc i zasobność.
    Logika (gr. λόγος, logos – rozum, słowo, myśl) – wedle klasycznej definicji – nauka o sposobach jasnego i ścisłego formułowania myśli, o regułach poprawnego rozumowania i uzasadniania twierdzeń. Jako taka wraz z retoryką logika stanowiła część filozofii. Współczesna logika wykorzystując metodę formalną znacznie rozszerzyła pole badań włączając w to badania nad matematyką (metamatematyka, logika matematyczna), konstruowanie nowych systemów logicznych (np. logiki wielowartościowe), czysto teoretyczne badania o matematycznym charakterze (np. teoria modeli), zastosowania logiki w informatyce i sztucznej inteligencji (logic for computer science).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.