• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Girolamo Savonarola



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Katarzyna del Ricci, właśc. Alessandra Lucrezia Romola (ur. 23 kwietnia 1522 we Florencji, zm. 2 lutego 1590 w Prato) – święta Kościoła katolickiego, mistyczka, wizjonerka, stygmatyczka.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Girolamo Savonarola (wersja spolszczona: Hieronim Savonarola; ur. 21 września 1452 w Ferrarze, zm. 23 maja 1498 we Florencji) – dominikanin, florencki reformator religijno-polityczny. Przez Kościół katolicki uznany za heretyka i schizmatyka, skazany na śmierć przez powieszenie a następnie spalony na stosie. W połowie XVIII wieku przez papieża Benedykta XIV wymieniony w indeksie „błogosławionych sług Bożych i mężów czcigodnych i znakomitych świętością”.

    Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki mające na celu samodoskonalenie, stosowane zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).Schizma – formalny rozdział między wyznawcami jednej religii, ideologii lub grupy kultowej nie spowodowany różnicami doktrynalnymi.

    Bohater wiary wielu wspólnot protestanckich, święty Kościoła anglikańskiego i mariawickiego.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Młodość[ | edytuj kod]

    Savonarola urodził się w rodzinie lekarsko-prawniczej w Ferrarze. Miał dwie siostry i sześciu braci. W Ferrarze studiował filozofię. W 1472 r. przeżył jedyną w swoim życiu miłość do córki bogatego patrycjusza z Florencji, Roberta Strozziego, co zaowocowało wydaniem przez Savonarolę pierwszej broszury De ruina mundi (O upadku świata). Savonarola przerwał studia medyczne (rozpoczęte po ukończeniu filozofii), opuścił dom rodzinny i wstąpił do zakonu dominikanów w maju 1475 r. wbrew woli ojca.

    Medycyna (łac. medicina „sztuka lekarska”) – nauka empiryczna (oparta na doświadczeniu) obejmująca całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz sposobach ich zapobiegania, oraz ich leczenia. Medycyna weterynaryjna rozszerza zakres zainteresowań medycyny na stan zdrowia zwierząt. Za prekursora medycyny starożytnej uważa się Hipokratesa, a nowożytnej Paracelsusa. W czasach najnowszych wprowadza się zasady medycyny opartej na faktach.Piotr II Medyceusz, zwany też Piotrem Nieszczęśliwym, (wł. Piero Il Fatuo; (ur. 15 lutego 1471, zm. 28 grudnia 1503) – władca Florencji w latach 1492–1494. W dwa lata po śmierci ojca został odsunięty od władzy, a we Florencji przywrócono republikę.

    Początek życia zakonnego i pierwsze kazania[ | edytuj kod]

    W klasztorze został dobrze przyjęty ze względu na prowadzenie surowego trybu życia. Wyjątkowo pozwolono mu zachować świeckie imię Girolamo. Po rocznym nowicjacie złożył śluby zakonne, po czym – zgodnie z poleceniem przełożonych – przystąpił do nauczania nowicjuszy. W tym samym czasie napisał pieśń De ruina Ecclesiae (O upadku Kościoła), która opisywała szerzący się nepotyzm w Kościele, przekupstwa, upadek moralny większości duchowieństwa. W 1481 r. przełożeni wysłali go – wbrew jego woli – do Ferrary, by pełnił tam funkcje kaznodziejskie, lecz jego pobyt tam trwał krótko. Widząc zniechęcenie Savonaroli, przełożeni przenieśli go w maju 1482 r. do Florencji, gdzie zamieszkał w klasztorze św. Marka jako formator nowicjuszy.

    Ludovico Sforza, zwany Ludovico il Moro lub Maur, znany także jako Ermelino (z wł. gronostaj), (ur. 27 lipca 1452 r., zm. 27 maja 1508 r.), książę Mediolanu 1494–1499, syn Francesco I Sforzy i Bianki Marii Visconti. Młodszy brat Galeazzo Marii Sforzy.Przeor (łac. prior - przedni, naczelny) – przełożony domu zakonnego lub wyższy duchowny, niebędący biskupem. Odpowiednikiem w zakonach i zgromadzeniach zakonnych żeńskich jest przeorysza.

    W okresie Wielkiego Postu 1483 r. zaczął głosić kazania w kościele San Lorenzo, co spotkało się z nieprzychylnymi opiniami mieszkańców miasta i przygnębiło początkującego kaznodzieję. Jednym z powodów negatywnego odbioru jego kazań było to, że Florencja uchodziła wówczas za największy ośrodek humanizmu, rozczytywała się w starożytnych dziełach greckich i rzymskich, a zaniedbywała lekturę Biblii i pism Doktorów Kościoła. Tymczasem Savonarola pilnie badał Pismo Święte, a szczególnie Apokalipsę świętego Jana z opisami podkreślającymi, że nieprawości tego świata zasługują na oczyszczenie przez ogień.

    Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.Paweł IV CRT (łac. Paulus IV, właśc. Giovanni Pietro Carafa; ur. 28 czerwca 1476 w Capriglia Irpina, zm. 18 sierpnia 1559 w Rzymie) – papież w okresie od 23 maja 1555 do 18 sierpnia 1559. Jeden z założycieli zakonu teatynów.

    Savonarola nie czuł się na siłach, by podjąć próbę nawrócenia tak wielkiego, bogatego i bezbożnego miasta. Wymógł na przełożonych pozwolenie osiedlenia się w pobliskim San Gimignano, gdzie w latach 1485–1486 głosił kazania wielkopostne. Wykorzystał wówczas pierwszy raz motyw Apokalipsy i przepowiadał, że Kościół będzie ponosił ciężkie straty, ale też, że się odnowi i stanie się to wkrótce. Kazania zaczęły wywoływać wrażenie. Savonarola nauczył się odpowiednio gestykulować i zmieniać wyraz twarzy.

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

    Po 1486 r. duchowny na polecenie przełożonych podróżował i głosił kazania nawołujące do nawrócenia i pokuty. Przepowiedział m.in. rzeź mieszkańcom Brescii, co urzeczywistniło się w 1512 r., gdy wojska francuskie wkroczyły do miasta. Kaznodzieja osiadł we florenckim klasztorze San Marco dopiero w czerwcu 1490, kiedy pieszo przywędrował z Bolonii do Florencji w wyniku starań ówczesnego władcy miasta Wawrzyńca Wspaniałego z dynastii Medyceuszów. Został zarekomendowany przez humanistę Giovanniego Pico della Mirandolę, podzielającego jego pogląd o konieczności moralnej odnowy Kościoła. Wówczas Savonarola zyskał duże doświadczenie oratorskie.

    Interdykt (łac. interdictum) – nakładany przez władze kościelne lub powstający na mocy prawa kanonicznego przez sam czyn zakaz odprawiania obrzędów religijnych na danym terenie (zbiorowy) lub przez daną osobę. Obecnie nie istnieje już interdykt zbiorowy, ale w średniowieczu był stosowany nawet wobec całych państw, kiedy ich władca szkodził papieżowi.Dysputa o Najświętszym Sakramencie – fresk wykonany w latach 1508-1509 przez włoskiego artystę renesansu Rafaela. Znajduje się w Stanza della Segnatura, jednej ze stanz watykańskich, która swego czasu była przeznaczona na bibliotekę papieską i na siedzibę trybunału kościelnego.

    Zyskanie autorytetu[ | edytuj kod]

    Zainteresowanie kazaniami Savonaroli było tak wielkie, że zaczął otrzymywać coraz większe pomieszczenia kościelne na ich głoszenie. Główny wątek, jaki się w nich pojawiał, dotyczył chciwości i próżności duchowieństwa, ale mimo to otrzymał zaproszenie do wygłoszenia kazania w pałacu Signorii (świeckiej rady patrycjuszowskiej zarządzającej Florencją), co stało się 6 kwietnia 1491. Wykorzystał tę okazję do zaatakowania bliżej nieokreślonych „tyranów” za to, że są wyniośli, gromadzą bogactwa i sprzyjają ludziom bogatym, utrzymują rzeszę urzędników gnębiących lud i kupują głosy, by jak najdłużej rządzić. Mieszkańcy i urzędnicy zorientowali się, że chodziło o Wawrzyńca Wspaniałego, któremu Savonarola odmówił wizyty po wyborze na przeora klasztoru San Marco. Zachowanie komentowano jako manifestację republikańskich przekonań Savonaroli, choć później znany był też z przyjacielskich kontaktów z synem i następcą Wawrzyńca – Piotrem Medyceuszem.

    Sobór powszechny, sobór ekumeniczny – w Kościołach chrześcijańskich – spotkanie biskupów całego Kościoła w celu ustanowienia praw kościelnych (kanonów soborowych) i uregulowania spraw doktryny wiary i moralności. Początkowo sobory były zwoływane przez cesarzy rzymskich. Ich postanowienia musiały być jednak zaakceptowane przez biskupa Rzymu. Sobory zwoływane jedynie w obrębie Kościoła rzymskokatolickiego nie są uznawane przez pozostałych chrześcijan (w tym prawosławnych i protestantów).Ochlokracja (stgr. ὀχλοκρατία ochlokratia - "rządy tłumu", od słów ὄχλος óchlos - "tłum, motłoch" i κρατέω kratéõ - "władam") – zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający zmiennym emocjom tłum. Wpływ na władzę mają wszyscy, bez względu na urodzenie lub przynależność obywatelską.

    Wtedy Savonarola wypracował gwałtowny, napastliwy i groźny styl kazań, ale to jeszcze bardziej przyciągało tłumy, które zaczynały stosować się do jego zaleceń, np. kobiety zmieniały stroje na skromniejsze, a bogaci oddawali wyłudzone pieniądze. Autorytet Savonaroli stał się z czasem tak duży, że 9 kwietnia 1492 r. umierający Wawrzyniec Wspaniały poprosił kaznodzieję o udzielenie mu błogosławieństwa, a ten, choć niechętnie, spełnił jego prośbę. Niccolò Machiavelli, mimo że nie zaliczał się do zwolenników Savonaroli, przyznawał w swoich Discorsi (Rozważaniach), że widział w nim wielkiego człowieka, któremu należy się szacunek. Zaświadczał, że życie i nauka Savonaroli okazały się wystarczające, aby zjednać mu zaufanie tłumów.

    Nepotyzm (łac. nepos – wnuk, potomek) – faworyzowanie członków rodziny przy obsadzaniu stanowisk i przydzielaniu godności.Bazylika San Lorenzo - bazylika we Florencji budowana od roku 1419 do lat 80. XV wieku. Zaprojektował ją florencki architekt Filippo Brunelleschi. Bazylika powstała na miejscu świątyni z okresu romańskiego, założonej w 393 roku.

    Savonarola jako wikariusz generalny[ | edytuj kod]

    Na mocy papieskiego breve, 22 maja 1493 r. oddzielono konwent św. Marka od zakonnej prowincji lombardii. Po przyłączeniu klasztorów z Fiesole, Prato i Pizy powstała prowincja toskańska, która podlegała tylko generałowi zakonu. W 1495 r. jej pierwsza kapituła wybrała Savonarolę na wikariusza generalnego. W tym czasie wygłaszał płomienne, pełne ekspresji kazania, w których nawoływał do porzucenia bogactw i przyrównywał Rzym do Babilonu (ze względu na niemoralność papieża Aleksandra VI, który to doczekał się licznego potomstwa i nie stronił od skandali obyczajowych, a także ze względu na niemoralność całego dworu papieskiego) oraz gromił zwyczaje zeświecczonego duchowieństwa. Savonarola dawał przykład swoim życiem, pełnym prostoty i ubóstwa. W skromnej celi klasztoru były tylko najbardziej potrzebne sprzęty. Kaznodzieja zaś zadowalał się podstawowymi potrawami niezbędnymi do podtrzymania życia, chodził w cerowanym habicie i zużytych sandałach, spał 4 godziny na dobę, a resztę czasu przeznaczał na duchowe medytacje, korespondencję i spotkania z wiernymi.

    Republika Florencka (wł. Repubblica di Firenze, Repubblica fiorentina) – historyczne miasto-państwo we Włoszech, istniejące w latach 1115–1537 na terenie obecnej prowincji Toskania. Stolicą państwa była Florencja.Królestwo Neapolu – nieformalna nazwa państwa istniejącego w latach 1282-1816 na obszarze dzisiejszych południowych Włoch; oficjalnie jego władcy posługiwali się tytułem królów Sycylii. Przed 1282 r. była to kontynentalna część Królestwa Sycylii; jednak w wyniku powstania ludności wyspy Sycylii władza króla Karola Andegaweńskiego została ograniczona do kontynentalnej części królestwa, podczas gdy wyspa Sycylia przeszła pod panowanie króla Aragonii Piotra III.

    Przybycie Karola VIII do Włoch[ | edytuj kod]

    21 września 1494 Savonarola przepowiedział w katedrze florenckiej, posługując się cytatami z Biblii, że przybędzie „nowy Cyrus”, który przejdzie przez całą Italię, siejąc śmierć i zniszczenie jako karę za grzechy. Chodziło tu o króla Francji Karola VIII który ze swoją armią przybył do Włoch w celu odebrania Królestwa Neapolu dynastii aragońskiej i osadzenia tam ponownie dynastii francuskiej. Pretensje francuskie poparł Mediolan, a po stronie aragońskiej stanęło papiestwo – tym bardziej, że Karol VIII, na podstawie opinii prawnej z Sorbony, domagał się zwołania soboru powszechnego i zdjęcia Aleksandra VI z tronu papieskiego jako winnego dokonania przekupstwa na konklawe. Nawiązywały do tego hasła wypisane na francuskich sztandarach, głoszące że król jest „wysłannikiem Boga”. Stronę Karola VIII szybko wziął Savonarola, który w kazaniach roztaczał wizje przerażającej rzezi, jeżeli Florencja nie będzie żałowała za swoje grzechy.

    Giovanni Pico della Mirandola (ur. 24 lutego 1463 w Mirandoli w księstwie Ferrary, zm. 17 listopada 1494 we Florencji) – włoski polihistor: filozof, teolog, filolog, matematyk, astronom, przyrodnik, retor i poeta, przedstawiciel włoskiego Odrodzenia.Konklawe (łac. conclave, zamknięte pomieszczenie w budynku, pokój) – ogólne zgromadzenie kardynałów, zwoływane po 15, maksymalnie po 20 dniach od śmierci lub rezygnacji papieża (tyle czasu mają nieobecni kardynałowie na przybycie na spotkanie), poprzedzone okresem Sede vacante. Okres poprzedzający rozpoczęcie konklawe po śmierci papieża reguluje konstytucja Universi Dominici Gregis. Jednak w przypadku rezygnacji, papież może wydać dekret, w którym skróci obowiązek zwołania konklawe po upływie minimum 15 dni.

    Przestraszona Signoria wysłała poselstwo do króla francuskiego, a jednym z posłów był Savonarola, którego Karol VIII przyjął na audiencji w Pizie 13 listopada 1494. Zakonnik witał z radością monarchę jako kogoś, kto pomoże zreformować Kościół i oczekiwał, że król zagwarantuje wolność Florencji oraz uszanuje jej prawa. Władca nie zajął jednak w tych sprawach żadnego stanowiska, a w tym samym czasie wyszedł na jaw fakt podpisania przez władcę miasta, Piotra II Medyceusza, tajnego aliansu z Królestwem Neapolu, co Signoria potraktowała jako zdradę. Doszło do zamieszek, 9 listopada 1494 r. Piotr został pozbawiony władzy i wygnany z miasta. Ogłoszono utworzenie Republiki florenckiej. Wygnano także jego brata, kard. Jana (przyszłego papieża Leona X).

    Wikariusz (łac. vicarius) – zastępca w Kościele katolickim i Kościele ewangelickim. W Kościele baptystycznym jest to nieordynowany duchowny przygotowujący się do ordynacji pastorskiej Niedziela Palmowa ("Niedziela Męki Pańskiej", zwana też "Kwietną" lub "Wierzbną", w formie nadzwyczajnej rytu rzymskiego: "Druga Niedziela Męki Pańskiej") – święto ruchome w kalendarzu chrześcijańskim przypadające 7 dni przed Wielkanocą. Rozpoczyna Wielki Tydzień.

    Savonarola jako głowa republiki[ | edytuj kod]

    17 listopada 1494 r. do Florencji wkroczyły wojska francuskie. Nie doszło do rzezi, a Karol VIII podpisał nawet z Signorią tzw. układ o przyjaźni, lecz jego wojska zajęły się rabowaniem co cenniejszych rzeczy. W rezultacie Savonarola poprosił króla o opuszczenie miasta. 28 listopada Francuzi opuścili Florencję i udali się na południe, co dało miastu czas na przeprowadzenie reformy ustroju. W tym czasie Savonarola stał się faktyczną głową republiki. Z jego zdaniem liczyła się Signoria. Uczestniczył w politycznych dyskusjach na temat ustroju miasta i poszczególnych rozwiązań prawnych. 13 grudnia 1494 roku wypowiedział się po raz pierwszy publicznie w sprawie przyszłego ustroju Florencji. Uważał, że miasto powinno przeprowadzić odnowę moralną i religijną. Zasugerował konieczność utworzenia Wielkiej Rady na wzór Republiki Weneckiej, która miałaby zapobiec wynoszeniu się jednych obywateli ponad innych. Nawoływał także do spokoju, do darowania win Medyceuszom, umorzenia wszelkich kar pieniężnych i długów obywateli w stosunku do miasta, co miało spacyfikować rewolucyjne nastroje panujące na ulicach. Wkrótce ustanowiono Wielką Radę z szerokimi kompetencjami ustawodawczymi i prawem do mianowania wszystkich urzędników, lecz miała ona charakter oligarchiczny z powodu ograniczonego prawa wyborczego.

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

    Przeciwnicy Savonaroli zaczęli organizować się w oddzielne stronnictwa. Najbardziej zaciekli wrogowie byli określani jako „wściekli” (arrabbiati), a grupowali tych, dla których punktem odniesienia stała się oligarchiczna Florencja sprzed panowania Medyceuszy. Z czasem ugrupowanie nabrało cech propapieskich, przy czym mogło też liczyć na poparcie księcia Mediolanu Ludwika Sforzy. Innym stronnictwem wrogim Savonaroli byli „hulacy” (compagnacci), skupiający młodzież pozbawioną poglądów politycznych, nienawidzący Savonaroli za zakazywanie rozrywek. Istnieli też „szarzy” (bigi), którzy lawirowali między zwolennikami a przeciwnikami zakonnika i nie chcieli zajmować zdecydowanego stanowiska. Specyficzną rolę pełnili franciszkanie florenccy, którzy czuli się zagrożeni wzrastająca aktywnością dominikanów pod przewodnictwem Savonaroli i dlatego traktowali ich jak rywali w walce o wpływy. Zwolenników Savonaroli nazywano „płaczkami” (piagnoni) od kobiet, które zwykle płakały na jego kazaniach.

    Tomasz z Akwinu, Akwinata, łac. Thoma de Aquino (ur. ok. 1225, zm. 7 marca 1274) – filozof scholastyczny, teolog, członek zakonu dominikanów. Był jednym z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Święty Kościoła katolickiego; jeden z doktorów Kościoła, który nauczając przekazywał owoce swej kontemplacji (łac. contemplata aliis tradere).Jan (Jean) Charlier de Gerson (ur. 14 grudnia 1363 w położonej w Szampanii wiosce Gerson (biskupstwo Reims), zm. 12 lipca 1429) – francuski wykładowca, reformator i poeta, pełnił funkcję kanclerza uniwersytetu paryskiego. Istotną rolę odegrał podczas soborów ekumenicznych w Pizie i Konstancji.

    Zakaz głoszenia kazań[ | edytuj kod]

    Savonarola wiele uwagi poświecił walce z lichwą. Doprowadził do uchwalenia pierwszego w historii Italii 10-procentowego podatku od nieruchomości – tzw. decimy. Klęska Karola VIII spowodowała osamotnienie Florencji w profrancuskiej postawie, a gniew papieża Aleksandra VI zwrócił się przeciwko Savonaroli. Breve papieskie z 21 lipca 1495 r. wzywało zakonnika na rozmowę, ale ten odmówił, wymawiając się chorobą i przesyłając papieżowi swoją nową książkę Compendio di rivelazioni (Kompendium cudów), zawierającą fragmenty kazań popierających działania Karola VIII oraz opisujących wiele podróży do nieba w charakterze reprezentanta Florencji. 8 września 1495 r. nadeszło kolejne Breve, w którym papież ogłosił Savonarolę fałszywym prorokiem i zakazał mu głoszenia kazań.

    Stygmat – określenie stosowane w niektórych religiach do określenia ran będących symbolem szczególnego związku z Bogiem. Zjawisko znane np. z wierzeń chrześcijańskich (rany odpowiadające ranom Chrystusa na czole, dłoniach, stopach i boku) i islamskich (rany odpowiadające ranom Mahometa odniesionym przez niego podczas bitew). Człowiek u którego takie rany występują nazywany jest stygmatykiem.Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

    Zakaz miał istotne znaczenie, bo właśnie kazania Savonaroli wywołały poruszenie religijne we Florencji i prowadziły do reformy obyczajów. Nie było to jednak wprowadzenie teokracji, jak uważają niektórzy biografowie Savonaroli, lecz charyzmatycznych rządów jednego zakonnika.

    Szczególnie popierały go pobożne kobiety, które w praktyce dnia codziennego zaczęły realizować wskazania mistrza: urządzały w rodzinach częste posty, dbały, aby w domach nie było przedmiotów luksusowych i wystawnych strojów, a nawet porzucały mężów dla życia klasztornego. To religijne uniesienie udzielało się także mężczyznom i dzieciom. Z tych ostatnich dominikanie florenccy rekrutowali chóry śpiewające pieśni i psalmy oraz grupy porządkowe ścigające przejawy niemoralności w mieście – chłopcy szukali bluźnierców, kobiet nieskromnie ubranych, hazardzistów, zabierając im przedmioty grzechu, które następnie – razem z luksusowymi rzeczami znalezionymi w domach prywatnych – były publicznie palone na placach. Ta „milicja dziecięca” często chroniona była przez osoby dorosłe. Było to zgodne z koncepcją Savonaroli, aby z Florencji uczynić „drugą Jerozolimę”, czyli miasto wybrane i umiłowane przez Boga, gdzie Chrystus jest jedynym Królem (jego intronizację Savonarola przeprowadził na placu Signorii podczas wielkiej procesji religijnej w Niedzielę Palmową 1496).

    Ferrara – miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Ferrara, ok. 50 km na NNW od Bolonii, nad rzeką Pad, która płynie 5 km na północ od centrum. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 130 461 osób (322,9 os./km²).Muzeum św. Marka (wł. Museo di San Marco) znajduje się we Florencji w kompleksie dominikanów San Marco. Kompleks składa się z klasztoru i kościoła.

    Pod koniec 1495 r. Signoria przeprowadziła w Rzymie akcję zmierzającą do uchylenia zakazu wygłaszania kazań przez Savonarolę, lecz papież jedynie ustnie miał stwierdzić, że zakaz mógłby być cofnięty, gdyby kaznodzieja zaniechał ataków na Kurię rzymską i na dwór papieski. Tak się jednak nie stało, przeciwnie: wbrew zakazowi Savonarola od 17 lutego 1496 r. ponownie zaczął głosić kazania. Powoływał się przy tym na doktrynę ograniczonego posłuszeństwa papieżowi, głoszoną przez św. Tomasza z Akwinu i twierdził, że Ojciec Święty jest nieomylny tylko w sprawach wiary, a ponadto nie ma prawa wydawać rozkazów, które byłyby sprzeczne z przykazaniem miłości bliźniego. Tezy te Savonarola rozwinął w broszurze De simplicitate Christianae Vitae (O prostocie życia chrześcijańskiego).

    Aleksander VI (łac. Alexander VI, hiszp. Rodrigo de Borja y Borja, wł. Rodrigo Borgia; ur. 1 stycznia 1431 w Xativie, zm. 18 sierpnia 1503 w Rzymie) – papież w okresie od 11 sierpnia 1492 do 18 sierpnia 1503.Koncyliaryzm, Teoria koncyliarna - w XIV i XV wieku doktryna w katolicyzmie, twierdząca, że sobory powszechne są najwyższą władzą Kościoła, mającą nawet władzę sędziowską nad papieżem. Ze względu na zdecydowane przeciwstawianie się jej papieży stawała się przyczyną odstępstwa od Kościoła katolickiego tych chrześcijan, którzy nie akceptowali nieograniczonej władzy papieża i w konsekwencji jedną z przyczyn reformacji, a także m.in. gallikanizmu.

    Ekskomunika[ | edytuj kod]

    7 listopada 1496 r. nadeszło breve papieskie nakazujące przyłączenie prowincji toskańskiej do prowincji rzymskiej zakonu i utworzenie jednej prowincji rzymsko-toskańskiej. Oznaczało to pozbawienie Savonaroli funkcji wikariusza generalnego i podporządkowanie toskańskich zakonników prowincjałowi w Rzymie. Savonarola wraz z 250 dominikanami z Toskanii odmówił wykonania breve, argumentując, że nakaz papieski jest sprzeczny z Księgą konstytucji i zarządzeń zakonu dominikańskiego, został wymuszony na samym papieżu, a wprowadzenie tego Breve rozluźniłoby dyscyplinę zakonną.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

    W odpowiedzi 13 maja 1497 r. papież podpisał ekskomunikę Savonaroli, ale w samej Florencji została ona ogłoszona dopiero po miesiącu, bo przyszła w nietypowej, niestosowanej formie listu ogólnego skierowanego do zakonów florenckich. Podstawą ekskomuniki miało być nieposłuszeństwo Savonaroli okazane przez odmowę przybycia do Rzymu, odrzucenie zakazu głoszenia kazań oraz brak zgody na przyłączenie się do nowej kongregacji rzymsko-toskańskiej. W obszernym liście Savonarola oddalił zarzuty, powołując się m.in. na francuskiego teologa Jana Gersona i jego tezę o wyższości soboru nad papieżem. Owa doktryna koncyliaryzmu przewidywała m.in. możliwość odwołania się od niesprawiedliwej ekskomuniki papieskiej do samego soboru.

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Babilon (sum. ká.dingir.ra /"brama boga"/; akad. Bāb-ilim /"brama boga"/ lub Bāb-ilāni /"brama bogów"/; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

    Przez kilka następnych miesięcy Signoria była jednak zdominowana przez zwolenników Savonaroli i słała ciągle petycje do Rzymu w celu odwołania ekskomuniki, a sam Savonarola zaniechał wygłaszania kazań, usunął się w cień i oddał się pisaniu traktatów. Na przełomie 1497/98 r. powstało główne dzieło Savonaroli Triumphus Crucis (Triumf krzyża), stanowiące apologię katolicyzmu i niepodważające żadnego dogmatu – tak że nawet jeszcze w XVIII w. drukowała je Kongregacja Propagandy Wiary przy Kurii rzymskiej z przeznaczeniem dla misjonarzy. W tym samym czasie Savonarola napisał również Trattato circa il reggimento e il governo della citta di Firenze (Traktat o panowaniu i rządzie miasta Florencji), w którym – w ślad za św. Tomaszem z Akwinu – opowiadał się za monarchią jako ustrojem najlepszym, ale też najszybciej przeradzającym się w tyranię. W przypadku Florencji optował mimo to nadal za republiką rządzoną tylko przez część ludu, aby uniknąć ochlokracji. Z tamtego okresu pochodzi również Trattato contra di astrologi (Traktat przeciwko astrologom), wyrażający wiarę w przyszłość zaplanowaną przez Boga.

    Odpust – w teologii katolickiej pojęcie oznaczające darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy. Odpust może być zupełny, jeśli jest darowaniem całej, przewidzianej przez Boga kary, lub cząstkowy – jeśli jest tej kary zmniejszeniem. Odpust może być udzielony żywym lub zmarłym i dotyczy wyłącznie chrześcijan.Cyrus - imię męskie pochodzenia perskiego. Wywodzi się od słowa znaczącego "pasterz". Kościół katolicki notuje dwóch świętych o tym imieniu.

    W związku z przedłużającym się brakiem odpowiedzi ze strony papieża i fiaskiem starań Signorii Savonarola przerwał milczenie w dniu Bożego Narodzenia 1497 r., kiedy w kościele klasztornym San Marco odprawił 3 msze śpiewane, w czasie których – mimo ekskomuniki – rozdawał Komunię Świętą.

    W Wielkim Poście 1498 r. rozpoczął serię kazań atakujących papiestwo i podważających doktrynę o nieomylności papieża w sprawach wiary. Użył przy tym sformułowania, że ekskomunikę można tanio kupić. 25 lutego 1498 roku Aleksander VI wezwał dwóch przedstawicieli Florencji w Rzymie i zagroził rzuceniem interdyktu na miasto, jeżeli Signoria nie zmusi Savonaroli do milczenia i nie zaprzestanie jego popierania. Zażądał doprowadzenia kaznodziei do Rzymu pod silną strażą. Sugerował, że Florencja może być obłożona sankcjami ekonomicznymi, jeśli nie posłucha papieża. Wymiana korespondencji między Aleksandrem VI a Signorią (która ciągle się wahała) trwała przez kilka następnych tygodni.

    Brewe (w łac. krótkie pismo) – urzędowe pismo papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie, opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Kwestionowanie ważności ekskomuniki[ | edytuj kod]

    Według Roberto Ridolfiego i innych katolickich biografów, z punktu widzenia kanonicznego ekskomunika była nieważna, gdyż brakło warunku formalnego nieposłuszeństwa (zachodził więc error intolerabilis – błąd niedopuszczalny). Opinię tę podzielali też teolodzy i święci.

    Karol VIII (ur. 30 czerwca 1470 w Amboise, zm. 7 kwietnia 1498 tamże) – król Francji od 1483, syn Ludwika XI (1462-1483), z dynastii Walezjuszów i Karoliny Sabaudzkiej.Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.

    Spadek poparcia[ | edytuj kod]

    Tymczasem Savonarola wysłał pisma do kilku chrześcijańskich królów z sugestią, aby doprowadzili do zwołania soboru powszechnego w celu usunięcia „niegodnego” papieża z tronu. Jeden z listów dostał się w ręce zwolenników papieskich i od tej pory liczba sympatyków Savonaroli zaczęła się zmniejszać. Opuszczali go nawet ci, którzy byli mu wierni od lat. W marcu 1498 franciszkanin Francesco di Puglia, wygłaszając kazanie w Prato, wezwał Savonarolę do przebycia tzw. „próby ognia” (czyli do przejścia między dwoma płonącymi stosami) dla udowodnienia prawdziwości swych słów i nauczania. Na ochotnika do tej samej próby zgłosił się wówczas bliski współpracownik Savonaroli – dominikanin Domenico Buonvicini, ale publiczność oczekiwała, że sam charyzmatyczny kaznodzieja zechce przejść przez ogień. Ostatecznie w dniu próby (7 kwietnia 1498) spadł ulewny deszcz i zagasił stosy, co interpretowano jako wmieszanie się sił diabelskich.

    Kongregacja Ewangelizacji Narodów i Krzewienia Wiary (łac. Congregatio pro Gentium Evangelizatione), do 1988 - Kongregacja Rozkrzewiania Wiary (Congregatio de Propaganda Fide), - urząd watykański zajmujący się misyjną działalnością Kościoła katolickiego.Prowincjał, przełożony prowincjalny – zakonnik wybrany lub mianowany na wyższego przełożonego prowincji zakonu. Może nosić też inne nazwy.
    Savonarola przed sądem, rytował Józef Łoskoczyński, drzeworyt sztorcowy, 1881

    Uwięzienie[ | edytuj kod]

    Następnego dnia, w Niedzielę Palmową, Signoria, opanowana przez arrabbiati, wydała dekret o wygnaniu Savonaroli z miasta oraz zakaz wygłaszania kazań przez wszystkich dominikanów. Kilka godzin później doszło do zamieszek, podczas których podburzony tłum zaatakował klasztor San Marco. Savonarola zdecydował oddać się pod opiekę Signorii, która obiecała mu zwolnienie po krótkim przesłuchaniu. Tymczasem zamknięto go w celi i poddano 3 cyklom przesłuchań prowadzonych przez specjalną komisję. Towarzyszyły temu tortury, polegające na wiązaniu rąk z tyłu i podnoszeniu za ramiona na sznurze, co powodowało zwichnięcia stawów. Wymuszone tą drogą zeznania nie miały wartości dowodowej, gdyż zaraz po torturach Savonarola je odwoływał.

    Dominikanie, Zakon Kaznodziejski (łac. Ordo Praedicatorum – OP) - katolicki zakon męski założony w 1216 przez św. Dominika Guzmána.Paweł III (łac. Paulus III, właśc. Alessandro Farnese; ur. 29 lutego 1468 w Canino, zm. 10 listopada 1549 w Rzymie) – papież w okresie od 13 października 1534 do 10 listopada 1549.
    Tablica upamiętniająca egzekucję Savonaroli na Piazza Della Signoria we Florencji

    W czasie tych dni Savonarola zdołał jeszcze spisać swoje medytacje więzienne zatytułowane Miserere mei, Dei (Zmiłuj się nade mną, Boże), będące świadectwem głębokiej wiary. Mimo żądań papieża Signoria nie zgodziła się na przewiezienie Savonaroli do Rzymu i śledztwo – wraz z procesem – odbyło się we Florencji. Przystano na obecność 2 komisarzy papieskich w ostatnim etapie.

    Benedykt XIV (łac. Benedictus XIV, właśc. Prospero Lorenzo Lambertini; ur. 31 marca 1675 w Bolonii, zm. 3 maja 1758 w Rzymie) – papież w okresie od 17 sierpnia 1740 do 3 maja 1758.Rafael, właśc. Raffaello Santi lub Raffaello Sanzio (ur. 28 marca lub 6 kwietnia 1483 w Urbino, zm. 6 kwietnia 1520 w Rzymie) – włoski malarz i architekt, najmłodszy z trójki genialnych artystów włoskiego renesansu – obok Michała Anioła i Leonarda da Vinci, znany z licznych przedstawień Madonny.

    Wyrok śmierci[ | edytuj kod]

    22 maja 1498 komisarze ci wydali wyrok śmierci na Savonarolę i jego dwóch współtowarzyszy niedoli: braci Domenica Buonvicini i Silvestra Maruffi. Uznano ich za heretyków i schizmatyków, zdegradowano i przekazano Signorii, która skwapliwie zatwierdziła i wykonała wyrok 23 maja na placu publicznym, gdzie skazańców najpierw powieszono na szubienicy, a potem ich ciała spalono na stosie, a prochy wrzucono do rzeki Arno, aby nie pozostała po nich żadna relikwia.

    Generał – najwyższy przełożony w niektórych zakonach katolickich; wybierany przez kapitułę i sprawujący władzę nad wszystkimi jednostkami administracyjnymi danego zakonu na świecie.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Bibilioteca Nacional do Brasil (pol. Brazylijska Biblioteka Narodowa) jest instytucją chroniącą dziedzictwo dokumentalne i bibliograficzne Brazylii, znajduje się w Rio de Janeiro, przy placu Cinelândia.
    Juliusz II (łac. Iulius II, właśc. Giuliano della Rovere; ur. 5 grudnia 1443 w Albisoli, zm. 21 lutego 1513 w Rzymie) – papież w okresie od 1 listopada 1503 do 21 lutego 1513.
    Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.
    Mariawityzm – grupa wyznań chrześcijańskich powstała w Polsce na przełomie XIX i XX wieku, oparta na objawieniu Miłosierdzia Bożego, którego miała dostąpić polska zakonnica Feliksa Kozłowska, która po objawieniach w 1893 podjęła misję uzdrowienia polskiego duchowieństwa. Wspólnota mariawicka działała początkowo w ramach Kościoła rzymskokatolickiego zachowując jego zwyczaje i praktyki pobożnościowe, jednak w 1906, po ekskomunice nałożonej przez papieża Piusa X na założycielkę i księdza Jana Kowalskiego, została z niego wyłączona.
    Eucharystia (gr. εὐχαριστία, eucharistía = ‘dziękczynienie’) lub Wieczerza Pańska, Sakrament Ołtarza, Msza św., Komunia Święta, Najświętszy Sakrament, Najświętsza Ofiara – uroczysta celebracja Ostatniej Wieczerzy, uczty paschalnej, którą Jezus spożył przed swoją zbawczą męką, śmiercią i zmartwychwstaniem i którą chrześcijanie sprawują wypełniając polecenie Mistrza: To czyńcie na moją pamiątkę (Łk 22,19). Eucharystia jest antycypacją, zaczątkiem uczty zaślubin Baranka zapowiedzianej w Apokalipsie (Ap 19,1).
    Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan lub Milà) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².
    Filozofia (gr. φιλοσοφία – umiłowanie mądrości) – rozważania na temat podstawowych problemów takich jak np. istnienie, umysł, poznanie, wartości, język.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.128 sek.