• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Giorgione

    Przeczytaj także...
    Burza (po włosku La Tempesta) – obraz powszechnie przypisywany Giorgionowi i datowany na ok. 1506. Powstał na zamówienie Gabriela Vendramina.Ermitaż, Państwowe Muzeum Ermitażu (Эрмитаж, z fr. ermitage – "pustelnia") – rosyjskie muzeum państwowe w Sankt Petersburgu. Mieści się w pięciu pałacach nad brzegiem Newy. Nazwa muzeum pochodzi od jednego z pałaców zimowych Piotra I.
    Pałac Pitti (Palazzo Pitti) – renesansowy pałac znajdujący się we Florencji. Położony jest na południowym brzegu rzeki Arno, niedaleko od Ponte Vecchio.

    Giorgione, właśc. Giorgio Barbarelli da Castelfranco lub Zorzi di Castelfranco (ur. w 1478 lub 1479 w Castelfranco Veneto, zm. przed 25 października 1510 w Wenecji) – włoski malarz, przedstawiciel renesansu.

    O życiu i twórczości Giorgionego wiemy bardzo mało. Jest jednym z najbardziej zagadkowych malarzy czasów nowożytnych. Wiadomo, że urodził się w Castelfranco Veneto i był uczniem Giovanni Belliniego. Miał wpływ na innych malarzy, z którymi się zetknął, m.in. Tycjana i Sebastiana del Piombo. Zmarł przedwcześnie w okresie zarazy.

    Malarstwo religijne – przedstawienia Boga Ojca, Trójcy Świętej i aniołów, epizodów ze Starego i Nowego Testamentu, scen z życia Matki Boskiej, wizerunków świętych i błogosławionych oraz wydarzeń z historii i życia Kościoła (chrystianizacja Europy, mnisi, życie liturgiczne, rok kościelny i jego święta, sakramenty, modlitwa i medytacja itp.)Herzog Anton Ulrich-Museum (Muzeum księcia Antoniego Ulryka) – muzeum w Brunszwiku, posiada jedne z najstarszych i największych zbiorów sztuki w Niemczech.

    Był jednym z głównych przedstawicieli i twórców dojrzałego renesansowego malarstwa weneckiego, realizującym po mistrzowsku jego założenia kolorystyczne. Wspaniały mistrz koloru i światła. Przedstawiciel koloryzmu weneckiego, obserwator chwilowych stanów natury i świata.

    W swoich obrazach Giorgione realizuje nową koncepcję przedstawiania wyglądów natury, opartą na kolorze, którą rozwiną i uzupełnią jego wielcy następcy, jak Tycjan, Veronese czy Tintoretto, nie naruszając jej generalnych założeń. Polegała ona na wyrażeniu wszystkich najistotniejszych cech struktury wizualnej przedmiotu, a więc modelunku bryły i jej umieszczenia w przestrzeni i atmosferze, światła i głębi przestrzennej, za pomocą układu barw o różnym natężeniu barw i różnej temperaturze.

    Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie (Szépművészeti Múzeum) – muzeum zbudowane według projektu architektów Alberta Schickedanza and Fülöpa Herczoga, oddane do użytku w grudniu 1906.

    Giorgione, a za nim inni wenecjanie, za ten unifikujący element uznali kolor. Płaszczyzna obrazu zostaje pokryta układem plam barwnych, układy linearne stają się uzupełnieniem kolorystycznej struktury, a w bardziej skrajnych przypadkach stają się zbędne. Taki sposób kształtowania opiera się w większym stopniu na wrażeniach kolorystyczno-świetlnych niż motywie. Obserwując malarstwo Tycjana widać, jak wzbogacił środki kolorystycznego kształtowania, eliminując stopniowo rolę linii i nieopartego na kolorze modelunku światłocieniowego, ograniczając przez to iluzjonizm przedstawienia. Wreszcie ten sposób ukształtowania określa się jako ton lub tonację obrazu. W malarstwie Giorgionego te wszystkie założenia zostały z grubsza zrealizowane. Nie doszedł jednak do tak radykalnych rozwiązań, jak Tycjan w ostatnich obrazach swego długiego życia.

    Pokłon pasterzy – obraz olejny autorstwa Giorgiona, powstały w latach 1505–1510, znajdujący się w National Gallery of Art w Waszyngtonie.Tycjan, właśc. Tiziano Vecelli lub Vecellio (ur. ok. 1488-1490 w Pieve di Cadore, zm. 27 sierpnia 1576 w Wenecji) – włoski malarz, czołowy przedstawiciel szkoły weneckiej włoskiego malarstwa renesansowego. Uczeń Giovanniego Belliniego oraz Giorgiona.

    Do czasów współczesnych nie zachowały się żadne podpisane i datowane prace Giorgionego. Duże rozbieżności wzbudza już liczba przypisywanych mu prac (od 5 do 40). Tworzył obrazy o tematyce religijnej: Maria z Dzieciątkiem i świętymi Liberiuszem i Franciszkiem, tzw. Madonna z Castelfranco, Judyta, mitologicznej: Śpiąca Wenus (ukończona przez Tycjana), Wenus odpoczywająca, portrety i alegoryczne, oraz trudne do interpretacji kompozycje figuralne w pejzażu: Burza, Trzech filozofów, Koncert wiejski. W obrazach Giorgionego krajobraz nie stanowi jedynie tła sceny, ale tworzy wszechogarniającą przestrzeń; zgodnie z duchem renesansu, człowiek w jego obrazach pozostaje w idealnej harmonii z naturą. Obrazy Giorgionego cechuje harmonijne zespolenie przedstawionych postaci z krajobrazem, miękki modelunek, liryzm i nastrojowość sugerujące treści symboliczne i alegoryczne. Dążył do symbiozy malarstwa, muzyki i poezji. Jego nowatorstwo, oprócz ujęcia krajobrazu, objawiło się w także w przedstawieniu kobiecego aktu. W obrazie Śpiąca Wenus naga kobieta, po raz pierwszy w nowoczesnym malarstwie, stała się głównym i jedynym tematem dzieła malarskiego.

    Malarstwo mitologiczne – kompozycja malarska oparta na tematyce zaczerpniętej z mitologii, najczęściej greckiej i rzymskiej.Sebastiano del Piombo, właśc. Sebastiano Luciani (ur. ok. 1485 w Wenecji, zm. 21 czerwca 1547 w Rzymie) – włoski malarz. Był uczniem Giovanniego Belliniego i Giorgiona, ale stylistycznie należy już do malarstwa okresu manieryzmu.

    Autorstwo wielu dzieł Giorgionego jest sporne, przyjmuje się pogląd o istnieniu kręgu Giorgiona (tzw. giorgioneschi) złożonego z wielbicieli i naśladowców artysty.

    Dzieła zebrane[ | edytuj kod]

    Chłopiec ze strzałą (ok. 1505)
    Burza (ok. 1510)
    Trzej filozofowie (1508-09)
  • Madonna z Dzieciątkiem – 1498-1500, 44 × 36,5 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Autoportret w stroju Dawida - ok. 1500, 52 x 43 cm, Herzog Anton Ulrich-Museum, Brunszwik
  • Święta Rodzina - ok. 1500, 37 x 46 cm, National Gallery of Art, Waszyngton
  • Trzy okresy w życiu człowieka lub Nauka młodego Marka Aureliusza - 1500-01, 62 x 77 cm, Galleria Palatina, Florencja
  • Portret rycerza z giermkiem - ok. 1502, Uffizi, Florencja
  • Portret Giustinianiego lub Portret mężczyzny - ok. 1504, 58 x 46 cm, Gemäldegalerie Berlin
  • Judyta - ok. 1504, 144 x 68 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Hołd dla poety - ok. 1505, 60 x 49 cm, National Gallery w Londynie (przypisywany)
  • Madonna czytająca - ok. 1505, 76 x 61 cm, Ashmolean Museum, Oksford
  • Sąd Salomona - ok. 1505, 89 x 72 cm, Uffizi, Florencja
  • Próba ognia - ok. 1505, 89 x 72 cm, Uffizi, Florencja
  • Tronująca Maria z Dzieciątkiem i świętymi Liberiuszem i Franciszkiem - ok. 1505, 200 x 152 cm, Katedra San Liberale, Castelfranco Veneto
  • Pokłon Trzech Króli - ok. 1505, 29 x 81 cm, National Gallery w Londynie
  • Chłopiec ze strzałą - ok. 1505, 48 x 42 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
  • Pokłon pasterzy - 1505-10, 91 x 110 cm, National Gallery of Art, Waszyngton
  • Portret młodej kobiety (Laura) - 1506, 41 x 34 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
  • Stara kobieta (La vecchia) - ok. 1508, 68 x 59 cm, Gallerie dell'Accademia, Wenecja
  • Trzej filozofowie - 1508-09, 123,4 x 144,5 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
  • Koncert wiejski - 1508-09, 110 x 138 cm, Luwr, Paryż
  • Portret młodego mężczyzny - 1508-10, 73 x 54 cm, Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
  • Śpiąca Wenus - 1509-10, 108 x 175 cm, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie (wraz z Tycjanem)
  • Burza - ok. 1510, 78 x 72 cm, Gallerie dell'Accademia, Wenecja
  • Portret młodego mężczyzny - 69,4 x 53,5 cm, Stara Pinakoteka, Monachium
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Przydomek Giorgione, czyli „Wielki Jerzy”, zyskał ze względu na swój pokaźny wzrost. Giorgio Vasari podkreślał jego „duży wzrost, duże zdolności oraz piękne i szlachetne obyczaje”. Zorzi lub Zorzo - w dialekcie weneckim odpowiednik Giorgia.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wendy Beckett, 1000 arcydzieł, Ewa Gorządek (tłum.), Warszawa: Arkady, 2001, ISBN 83-213-4218-3, OCLC 749354342.
  • Augustin de Butler, Giorgione, Siechnice: Eaglemoss Polska, 1999 (Wielcy Malarze ; nr 47)
  • Oksfordzki leksykon sztuki, Ian Chilvers (oprac.) i inni, Warszawa: Arkady, 2002, ISBN 83-213-4157-8, OCLC 749307549.
  • Alessandra Fregolent, Giorgione, Warszawa: HPS, 2006 (Klasycy Sztuki ; nr 29), ​ISBN 978-83-60279-36-0
  • Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ​ISBN 83-7079-076-3
  • Waldemar Łysiak, Malarstwo białego człowieka, wyd. 2, t. 3, Warszawa: Nobilis, 2010 (rozdz. Giorgione), ​ISBN 978-83-60297-36-0
  • Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ​ISBN 978-3-8331-2131-9
  • National Gallery – galeria sztuki w Londynie, w północnej części Trafalgar Square. Jest to galeria państwowa, prezentująca kolekcję 2300 dzieł malarstwa, głównie zachodnioeuropejskiego, z lat 1250–1900, w tym zbiór obrazów sławnych francuskich impresjonistów i Vincenta van Gogha. Udostępniona jest bezpłatnie, jednak w przypadku okazjonalnych wystaw pobiera się opłatę za wstęp. Giovanni Bellini, pseud. Giambellino, łac. Ioannes Bellinus (ur. ok. 1427/1430 - zm. 29 listopada 1516) – malarz włoski epoki renesansu, syn Jacopa Belliniego, brat Gentile.




    Warto wiedzieć że... beta

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Tronująca Maria z Dzieciątkiem i świętymi (Madonna Castelfranco) – obraz autorstwa Giorgiona namalowany w 1505 roku i przechowywany w katedrze w Castelfranco Veneto.
    Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie (niem. Gemäldegalerie Alte Meister), muzeum Państwowych Zbiorów Sztuki w Dreźnie, jedna z największych kolekcji malarstwa europejskiego na świecie.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Stara Pinakoteka (niem. Alte Pinakothek) – muzeum sztuki w Monachium. Mieści się w neorenesansowym budynku zaprojektowanym przez Lea von Klenze. Kolekcja, której historia zaczyna się już w XVI wieku, zawiera dzieła malarstwa niemieckiego, holenderskiego, flamandzkiego, francuskiego, włoskiego i hiszpańskiego od wieków średnich po rokoko.
    Portret (fr. portrait) – obraz, zdjęcie lub inne dzieło będące przedstawieniem osoby i odwzorowujące jej wygląd zewnętrzny, a czasem także cechy osobowości.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.064 sek.