• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Giganotozaur



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Buggy jest to typ lekkiego samochodu rekreacyjnego. Wyposażony jest w duże koła z grubymi oponami, wytrzymałe zawieszenie, otwarte nadwozie oraz odsłonięty silnik umieszczony najczęściej z tyłu.Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.

    Giganotozaur (Giganotosaurus) – rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów, żyjącego na terenach współczesnej Argentyny we wczesnym cenomanie, od około 99,6 do 97 milionów lat temu. Holotyp odkryto w patagońskich skałach formacji Candeleros w 1993, zachował się w 70%, nazwano go G. carolinii w 1995. Nazwa rodzajowa znaczy wielkiego południowego jaszczura, podczas gdy epitet gatunkowy honoruje odkrywcę nazwiskiem Rubén D. Carolini. Odkryte wcześniej kość zębową, zęby i ślady również przypisano do tego taksonu. Przyciąga on zainteresowanie jako przedmiot debaty nad maksymalnymi rozmiarami teropodów.

    National Geographic Society – towarzystwo geograficzne założone 27 stycznia 1888 roku w Stanach Zjednoczonych, jedna z największych światowych organizacji naukowo-edukacyjnych typu non-profit.Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych.

    Giganotosaurus należy bowiem do największych znanych lądowych mięsożerców. Jednak jego dokładna wielkość nie została ustalona z powodu niekompletności szczątków. Szacunki dla najbardziej kompletnego z okazów sięgają 12–13 m z czaszką mierzącą od 1,53 do 1,80 m oraz masą ciała między 4,2 a 13,8 ton. Kość zębowa należąca do przypuszczalnie większego osobnika pozwoliła na oszacowanie jego długości na 13,2 m. Niektórzy badacze uznają zwierzę za większe od tyranozaura, historycznie uznawanego za największego z teropodów, inni zaś przyznają im równą wielkość, uznając oszacowanie większych wymiarów giganotozaura za przesadne. Czaszka była niska, z pomarszczonymi kośćmi nosowymi i pofałdowanym grzebieniem na kości łzowej naprzeciw oczu. Przód żuchwy był spłaszczony, ze skierowanym do dołu wyrostkiem u szczytu. Zęby nosiły ząbkowanie i były spłaszczone bocznie. Głowę nosiła silna szyja, zaś obręcz barkowa była niewielka.

    Ornitopody, dinozaury ptasionogie (Ornithopoda, z gr. ornis – ptak + pous – stopa) – grupa dinozaurów z rzędu ptasiomiednicznych (Ornithischia).Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.

    Należąc do rodziny karcharodontozaurów, Giganotosaurus zalicza się do najlepiej poznanych członków grupy, obejmującej inne olbrzymie teropody, jak blisko z nim spokrewnione mapuzaur czy karcharodontozaur. Giganotozaurowi przypisuje się stałocieplność (typ ciepłokrwistości) i metabolizm pomiędzy ssaczym a gadzim, pozwalający na szybki wzrost. Zwierzę mogło poruszać się względnie szybko, biegając z prędkością 14 m/s (50 km/h). Mogło być zdolne do zamykania szczęk szybkim ruchem, łapania i powalania zdobyczy przez silne ugryzienia. Wyrostek na brodzie mógł pomagać w opieraniu się naprężeniom podczas gryzienia zdobyczy. Giganotosaurus uważany jest za szczytowego drapieżnika swego ekosystemu, który mógł żywić się młodocianymi zauropodami.

    Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.

    Budowa[ | edytuj kod]

    Giganotosaurus uważany jest za jednego z największych teropodów, ale niekompletność jego szczątków utrudnia wiarygodne oszacowanie rozmiarów zwierzęcia. Niemożliwe jest przeto ustalenie z całą pewnością, czy był on większy od przykładowo tyranozaura, historycznie uznawanego za największego z teropodów. Różni badacze publikowali różne oszacowania rozmiarów, stosując różne metody i opierając się na różnych rekonstrukcjach brakujących części kośćca. Oszacowania długości holotypu mieszczą się między 12 a 13 m, z czaszką mierzącą od 1,53 do 1,80 m, kością udową osiągającą między 1,365 a 1,43 m oraz masą ciała między 4,2 i 13,8 tony. Zarośnięcie szwów mózgoczaszki wskazuje, że holotyp był osobnikiem dorosłym. Drugi okaz, składający się z kości zębowej z przypuszczalnie jeszcze większego osobnika, wykorzystano do ekstrapolacji długości na 13,2 m oraz czaszki na 1,95 m, masę ciała zaś określono na 8,2 tony. Niektórzy autorzy uznali największe szacunki za przesadzone w obu przypadkach. Giganotozaura porównywano z powiększoną wersją lepiej znanego allozaura.

    Sfenodonty, gady ryjogłowe (Sphenodontia) – rząd gadów z nadrzędu lepidozaurów, o prymitywnej budowie, w większości wymarłych (rozkwit przeżyły w erze mezozoicznej). Są grupą siostrzaną łuskonośnych (jaszczurek, amfisben i węży).Wielomian – wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym.
    Rekonstrukcja

    Giganotosaurus miał silną szyję i potężny obrotnik. Dystalne kręgi szyjne miały krótkie, spłaszczone trzony z prawie półkulistymi połączeniami stawowymi na przedzie oraz z pleurocelami podzielonymi przez płytki. Kręgi grzbietowe miały wysokie łuki kręgowe i głębokie pleurocele. Kręgi ogonowe cechowały się bardzo wydłużonymi wyrostkami kolczystymi w kierunku przednio-tylnym oraz dobrze zbudowanymi trzonami. Wyrostki poprzeczne kręgów ogonowych były długie, przednie szewrony przypominały ostrza. Obręcz barkowa była proporcjonalnie krótsza niż u tyranozaura, stosunek łopatki do kości udowej nie sięgał 0,5. Kolec łopatki miał równoległe granice i silnie wyrażony guzek dla przyczepu mięśnia trójgłowego ramienia. Niewielka kość krucza przybierała kształt haka.

    Zoofag, mięsożerca – gatunek zwierzęcia lub rośliny odżywiający się żywymi lub martwymi tkankami zwierzęcymi. Wśród zoofagów wyróżnia się drapieżniki, padlinożerców oraz pasożyty.Kość kwadratowa – rodzaj kości budującej staw żuchowy, która położona jest po stronie czaszki. Drugą kością połączoną tym stawem jest natomiast kość stawowa.

    Kość biodrowa cechowała się wypukłym górnym brzegiem, niskim postacetabular blade (za panewką stawu biodrowego) i wąskim brevis-shelf (wyrostkiem stanowiącym miejsce przyczepu mięśni ogona). Wyrostek kości łonowej zwany po angielsku pubic foot był dobrze wyrażony i krótszy od przodu, niż z tyłu. Prosta kość kulszowa poszerzała się w kierunku tylnym, kończąc się płatowatym kształtem. Kość udowa kształtu esowatego miała bardzo silnie zbudowaną, zwężającą się ku górze głowę z głęboką bruzdą. Krętarz mniejszy głowy kości udowej przypominał skrzydło, lokował się poniżej krętarza większego, który był krótki. Krętarz czwarty był znacznych rozmiarów, kierował się ku tyłowi. Kość piszczelowa poszerzała się na proksymalnym końcu, nosiła szeroką powierzchnię stawową dla połączenia z kością udową. Trzon miała spłaszczony w kierunku przednio-tylnym.

    Frankfurt (Main) Hauptbahnhof – największy dworzec kolejowy we Frankfurcie nad Menem, w kraju związkowym Hesja i jeden z największych w Europie, obok Dworca Głównego w Lipsku, Berlinie i Zurychu. Obsługuje dziennie około 350 tys. pasażerów, stanowiąc obok Dworca Głównego w Monachium najbardziej uczęszczany dworzec osobowy w Niemczech.Szkliwo (łac. enamelum) - tkanka pokrywająca zębinę w obrębie korony zęba warstwą grubości do 1400μm (np. na guzku żującym kłów lub na powierzchniach żujących trzonowców). Szkliwo jest zbudowane w 96-98% z materii nieorganicznej w postaci kryształów dwuhydroksyapatytu, czego efektem jest niezwykła twardość. Pozostałe 2-4% szkliwa stanowią związki organiczne i woda. Jako jedyna część zęba powstaje z komórek nabłonkowych, ameloblastów (adamantoblastów).

    Czaszka[ | edytuj kod]

    Fragmentaryczna czaszka holotypu (białe fragmenty zrekonstruowano) z lewą kością zębową w tle, Ernesto Bachmann Palaeontological Museum

    Choć niecałkowicie poznana, czaszka giganotozaura Giganotosaurus wydaje się niska. Kość szczękowa ma mierzący 92 cm rząd zębów, była głęboka od szczytu do podstawy, a jej górny i dolny brzeg biegną prawie równolegle. Poniżej nozdrza nosiła dobrze wyrażony wyrostek, miała też niewielki, elipsowatego kształtu otwór, jak u allozaura czy tyranozaura. Kość nosowa bardzo nierównej powierzchni, nosiła zmarszczki, które ciągnęły się ku tyłowi, pokrywając całą górną powierzchnię. Kość łzowa naprzeciw oczu miała wydatny, pomarszczony grzebień bądź róg, kierujący się w górę i pod kątem w tył, pofałdowany, z głębokim żłobieniem. Kość zaoczodołowa leżała za okiem, nosiła skierowane do dołu i do tyłu wyrostki jarzmowe, kierujące się do oczodołu, jak u tyranozaura, abelizaura i karnotaura. Kość naodczodołowa ponad okiem łączyła się z kośćmi łzową i zaoczodołową, przypominała okap, podobna występowała u abelizaura. Kość kwadratowa leżała w tylnej części czaszki i mierzyła 44 cm długości. Miała dwa pneumatyczne otwory od wewnętrznej strony.

    Sydney (wym. [ˈsɪdni]) – największe miasto Australii i Oceanii z liczbą ludności wynoszącą ponad 5,3 mln mieszkańców, także stolica stanu Nowa Południowa Walia. Założone w 1788 roku, Sydney jest znaczącym centrum finansowym, handlowym, transportowym, kulturalnym i turystycznym, mając status metropolii o znaczeniu globalnym. Metropolia jest także dużym węzłem komunikacyjnym z największym międzynarodowym lotniskiem w Australii, które obsłużyło prawie 42 milionów pasażerów w 2016 roku, i rozbudowaną siecią drogową i kolejową. Położone jest na wschodnim wybrzeżu nad Oceanem Spokojnym. Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.
    Zęby, EBPM

    Szerokie sklepienie czaszki, tworzone przez kości czołową i ciemieniową, przypominało kształtem półkę, zwisającą nad krótkim oknem nadskroniowym w tylnym górnym regionie czaszki. Żuchwa łączyła się stawowo daleko za kłykciem potylicznym, zespalającym szyję z czaszką, dalej niż u innych teropodów. Kłykieć był szeroki i niski, cechował się pneumatyzacją. Giganotosaurus nie miał grzebienia strzałkowego na szczycie czaszki i mięśnie poruszające żuchwą nie sięgały aż na sklepienie czaszki, w przeciwieństwie do wielu innych teropodów (z powodu półki kostnej nad otworem nadskroniowym). Zamiast tego odpowiednie mięśnie znajdywały swój przyczep na dolnej powierzchni wspomnianej półki kostnej. Mięśnie szyi podnoszące głowę przyczepiały się z kolei do wydatnych kości nadpotylicznych na szczycie czaszki, funkcjonujących jak grzebień karkowy tyranozauroidów. Lateksowy odlew puszki mózgowej giganotozaura pokazał, że mózg osiągał objętość około 275 ml.

    Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.Oko – narząd receptorowy umożliwiający widzenie. W najprostszym przypadku chodzi o zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego. Bardziej skomplikowane oczy są w stanie dostarczyć informacje o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.

    Kość zębowa poszerzała się na wysokość ku przodowi do spojenia żuchwy, gdzie była także spłaszczona. W dół kierował się wyrostek rozpoczynający się u szczytu, określany mianem „brody” (chin). Dolna strona kości zębowej była wklęsła, zewnętrzna zaś wypukła, gdy się ją oglądało z góry. Wzdłuż niej biegnie wyżłobienie, wspierające otwory odżywcze dla zębów. Wewnętrzny bok kości zębowej posiada rząd płytek międzyzębowych, gdzie każdemu z zębów odpowiadał otwór. Wzdłuż dolnego brzegu biegnie szczelina Meckela. Krzywizna kości zębowej wskazuje na szerokie usta giganotozaura. Możliwe, że każda z kości zębowych nosiła 12 zębodołów. Większość z nich mierzyło po 3,5 cm w kierunku przednio-tylnym. Leżące na niej zęby zębowe nie różniły się zbytnio kształtem ani wielkością, wyjątek stanowił pierwszy z nich, mniejszy od pozostałych. Zęby były spłaszczone bocznie, owalne w przekroju, nosiły ząbkowania na brzegach przednim i tylnym, co jest typowe dla teropodów. Oglądane z przodu bądź z tyłu miały kształt esowaty. Jeden ząb miał od 9 do 12 ząbków na mm. Boczne zęby giganotozaura miały zakrzywione krawędzie szkliwa, największe zęby przedszczękowe nosiły dobrze wyrażone zmarszczki, najwyższy relief przy ząbkowaniu.

    JSTOR (/dʒeɪ-stɔːr/, skrót od ang. Journal Storage) – biblioteka cyfrowa utworzona w 1995 roku. Początkowo zawierała cyfrowe kopie czasopism naukowych o wyczerpanym nakładzie. Następnie zaczęła zbierać także książki, materiały źródłowe oraz aktualne numery czasopism naukowych. Pozwala na wyszukiwanie w pełnej treści niemal 2000 czasopism naukowych. Półkula południowa – część kuli ziemskiej, półkula położona na południe od równika. Obejmuje szerokości geograficzne od 0° do 90°S.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sklepienie czaszki (łac. calvaria) - w anatomii kręgowców, poza bezżuchwowcami i rybami chrzęstnoszkieletowymi, górna część mózgoczaszki.
    Tytanozaury (Titanosauria) – grupa zauropodów żyjących od późnej jury do końca kredy, obejmująca jedne z największych lądowych zwierząt w dziejach.
    Fitofag (gr. phytón – roślina, phageín – jeść), roślinożerca – organizm roślinożerny, odżywiający się roślinami lub częściami roślin (w tym przechowywanymi przez ludzi nasionami, owocami i suszem).
    Bagno – obszar o utrzymującym się nadmiernym nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużym nawilgoceniem. Bagna bardzo często tworzą się w zagłębieniach terenu we wszystkich strefach klimatycznych świata. Największe przestrzenie zajmują jednak na obszarach pokrytych wieczną zmarzliną (Syberia, północna Kanada) i w strefie równikowej. Poza tym tworzą się w dolinach i deltach dużych rzek, na pojezierzach, na płaskich obszarach bezodpływowych, w nieckach krasowych, w odciętych zatokach morskich i nad brzegami mórz i oceanów. W bagnach w wyniku procesów utleniania związków organicznych tworzy się torf.
    Tyranozauroidy (Tyrannosauroidea) – nadrodzina teropodów z grupy celurozaurów (Coelurosauria), obejmująca rodzinę tyranozaurów (Tyrannosauridae) oraz liczne formy bazalne, takie jak Guanlong, Dilong, Raptorex czy Xiongguanlong. Najstarszym znanym tyranozauroidem jest proceratozaur, żyjący w środkowej jurze. Według definicji filogenetycznej przedstawionej w 2009 roku przez Paula Sereno i Stephena Brusatte, Tyrannosauroidea to klad obejmujący zwierzęta bliżej spokrewnione z Tyrannosaurus rex niż z Ornithomimus velox, Troodon formosus lub Velociraptor mongoliensis. Analizy kladystyczne są w większości zgodne co do filogenezy tyranozauroidów, niejasna jest jednak pozycja aliorama na drzewie rodowym tyranozauroidów – niektóre analizy sugerują, że jest on bazalnym przedstawicielem Tyrannosauroidea, podczas gdy według innych należy on do bardziej zaawansowanej grupy Tyrannosaurinae.
    kość krucza (łac. coracoideum) - parzysty składnik obręczy kończyny górnej. Dobrze rozwinięta u ptaków, gadów i płazów. U ssaków została zredukowana do małego wyrostka kruczego na łopatce (wyjątkiem są stekowce). Wraz z łopatką tworzy powierzchnię stawową łączącą kręgosłup z płetwą piersiową u ryb.
    Science – recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez American Association for the Advancement of Science. Ukazuje się jako tygodnik ilustrowany.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.103 sek.