• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ghasem Solejmani

    Przeczytaj także...
    Adil ibn Ahmad al-Dżubajr (ar. عادل بن أحمد الجبير; ur. 1 lutego 1962 w Al-Madżmie) – saudyjski dyplomata, minister spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej w latach 2015-2018, w latach 2007-2015 ambasador Arabii Saudyjskiej w Stanach Zjednoczonych. Tikrit – miasto (151 tys. mieszkańców) nad Tygrysem w północnym Iraku; stolica prowincji Salah Ad-Din. W starożytności teren geograficzny północnej Mezopotamii, na którym leży miasto, nazywano Dżezira.
    Protesty w Iraku – seria antyrządowych protestów w szyickiej, południowej części Iraku oraz w Bagdadzie trwających od października 2019 roku, których początkową przyczyną był sprzeciw wobec bezrobocia i korupcji, a z czasem także ingerencja Iranu w politykę Iraku.
    .mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

    Ghasem Solejmani (pers. ‏قاسم سلیمانی‎; ur. 11 marca 1957 w Raborze, zm. 3 stycznia 2020 w Bagdadzie) – irański generał major (Sarlashgar), dowódca sił Ghods, jednostki specjalnej w strukturach Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, zabity w amerykańskim ataku powietrznym w Bagdadzie. Pośmiertnie awansowany do stopnia generała porucznika (Spahbod).

    Wojna domowa w Syrii – antyrządowy ruch zbrojny trwający od 2011 o charakterze społeczno-politycznym w Syrii. Jego przyczyną były dziesięcioletnie rządy Baszara al-Asada, syna syryjskiego dyktatora Hafeza al-Asada, który był u władzy przez 30 lat. Inspiracją dla Syryjczyków do protestów, a następnie zbrojnego wystąpienia były udane rewolucje w Tunezji, Egipcie oraz wojna domowa w Libii.Organizacja Badr – wojskowa formacja szyicka związana w latach 1982-2012 z Najwyższą Radą Islamską w Iraku, od 2012 działająca samodzielnie.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Młodość[ | edytuj kod]

    Urodził się w ubogiej rodzinie chłopskiej we wschodnim Iranie. Gdy był dzieckiem, jego ojciec zaciągnął kredyt na zakup ziemi w ramach białej rewolucji i nie był w stanie go spłacać. Aby pomóc rodzinie, Solejmani w wieku trzynastu lat opuścił dom i podjął pracę na budowie. Ukończył szkołę średnią, a następnie pracował w wydziale wodnym w urzędzie miasta w Kermanie. Po rewolucji islamskiej w Iranie w 1979 wstąpił do Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Najprawdopodobniej nie ukończył szkoły wojskowej, a jedynie przeszedł 45-dniowe szkolenie.

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Nowe Delhi (hindi नई दिल्ली, ang. New Delhi) – miasto, które jest obecną stolicą Indii. Znajduje się ono w Delhi – jednostce administracyjnej mającej status narodowego terytorium stołecznego (national capital territory). Nowe Delhi, choć pod względem administracyjnym jest osobnym miastem, nie stanowi wydzielonego organizmu miejskiego, lecz łączy się z sąsiednimi dzielnicami Delhi, stanowiąc jakby kolejną dzielnicę tego miasta.

    Służba wojskowa[ | edytuj kod]

    Krótko po wstąpieniu do korpusu brał udział w tłumieniu powstania Kurdów w północnym Iranie. Następnie walczył w wojnie iracko-irańskiej, podczas której wyróżnił się odwagą. Mimo braku wykształcenia i doświadczenia wojskowego powierzono mu dowodzenie brygadą, zaś najpóźniej w 1987 był już dowódcą 41 dywizji Sar Allah. Brał udział w oblężeniu Basry (operacja Karbala 5) i w organizacji oddziałów partyzanckich na tyłach wojsk irackich. Nawiązał wówczas kontakty z przywódcami irackich Kurdów oraz z Organizacją Badr, zbrojną formacją przy emigracyjnej irackiej Najwyższej Radzie Rewolucji Islamskiej w Iraku. W 1991, gdy w Iraku wybuchło powstanie szyickie, Organizacja Badr wsparła walczących szyitów; prowadzone przez nią operacje planował m.in. Solejmani; Iran oficjalnie nie zaangażował się w pomoc powstańcom.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Al-Kusajr (arab. القصي) – miasto w Syrii, w muhafazie Hims. Według danych szacunkowych na rok 2010 liczy 49 348 mieszkańców.

    Po stłumieniu powstania w Iraku na czele swojej dywizji zwalczał gangi przemytników narkotyków działające na wschodniej granicy Iranu, w Kermanie, Chorasanie oraz Sistanie i Beludżystanie. Prawdopodobnie dowodził kilkusetosobowym oddziałem irańskim walczącym po stronie Bośniaków podczas wojny w Bośni.

    Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.Nuri al-Maliki (arab. نوري كامل المالكي) (ur. 1950 w Al-Hilla) – polityk iracki, działacz opozycyjny w okresie rządów Saddama Husajna, od maja 2006 premier Iraku.

    Dowódca sił Ghods[ | edytuj kod]

    W 1997 Ghasem Solejmani został mianowany dowódcą sił Ghods. Znacząco rozbudował jej siły (łącznie brygada liczy od 10 do 20 tys. członków; w początkowej fazie istnienia tylko 2–5 tys.). Jako dowódca tejże formacji organizował zamachy w Tajlandii, Nowym Delhi, Lagos i Nairobi, zaś w 2011 bez powodzenia próbował zorganizować zamach na ambasadora Arabii Saudyjskiej w Stanach Zjednoczonych Adila al-Dżubajra. Zacieśnił związki jednostki z Hezbollahem i jego dowódcą Hasanem Nasr Allahem; żołnierze brygady skierowani przez Solejmaniego pomagali w szkoleniu bojowników Hezbollahu i planowaniu jego działań partyzanckich. Dowodzona przez Solejmaniego formacja nawiązała również podobne kontakty z Hamasem. Organizował działania sabotażowe i ataki na żołnierzy amerykańskich w Iraku po obaleniu rządów Saddama Husajna w 2003; dokonywali ich bezpośrednio żołnierze Ghods oraz wspierana przez nich organizacja Badr. Solejmani utrzymywał również kontakty z czołowymi irackimi politykami szyickimi. Za sprawą zaangażowania wojskowego sił Ghods i jej dowódcy Iran zyskał znaczne wpływy w Iraku. Solejmani odegrał decydującą rolę w procesie, który doprowadził do mianowania Nuriego al-Malikiego na premiera Iraku w 2006.

    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    W 1999, podczas antyrządowych protestów studenckich w Iranie, był jednym z sygnatariuszy listu dwudziestu czołowych oficerów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej domagających się pacyfikacji protestów. W przeciwnym razie wojsko groziło przeprowadzeniem zamachu stanu i odsunięciem prezydenta Mohammada Chatamiego. Protesty zostały stłumione.

    Bagdad (arab. بغداد = Baghdād) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony na zachodnim brzegu Tygrysu jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.Al-Falludża (arab. لفلوجة) – miasto w środkowym Iraku. Niegdyś jeden z bastionów sunnickich terrorystów/rebeliantów walczących przeciwko międzynarodowym siłom stabilizacyjnym i wojskom rządu irackiego. Przed rokiem 2003 miasto liczyło 435 tys. mieszkańców.

    Po wybuchu wojny domowej w Syrii udał się do Damaszku, by wspierać osłabiony rząd Baszszara al-Asada. Przejął faktyczne dowodzenie nad siłami syryjskimi oraz sprowadzonym przez niego na pomoc oddziałami Hezbollahu i milicji szyickich. Według źródeł amerykańskich Iran udzielił Syrii wsparcia materialnego i wojskowego na masową skalę, do Damaszku przybyła również liczna grupa oficerów sił Ghods, którzy zaczęli prowadzić działania wojenne w całej Syrii. Solejmani dowodził wspólną operacją wojsk rządowych i Hezbollahu między kwietniem a czerwcem 2013, zakończoną odbiciem z rąk Wolnej Armii Syrii miejscowości Al-Kusajr.

    Irańska rewolucja islamska – rewolucja, która w roku 1979 doprowadziła do przekształcenia Iranu z monarchii konstytucyjnej w republikę islamską, w następstwie obalenia szacha Mohammada Rezy Pahlawiego przez zwolenników ajatollaha Ruhollaha Chomeiniego.Hamas (arab. حماس, dosłownie „Zapał”, „Entuzjazm”, ale też akronim حركة المقاومة الاسلام Harakat al-Muqāwamah al-Islāmīja – Islamski Ruch Oporu) to radykalna islamska organizacja, która stała się aktywna we wczesnych etapach Intifady, działała przede wszystkim w Strefie Gazy, ale też na Zachodnim Brzegu. Przez większość państw i organizacji zachodnich, w tym Unię Europejską i Stany Zjednoczone, uznana jest za organizację terrorystyczną. Hamas grał największą rolę w gwałtownej fundamentalistycznej działalności wywrotowej zarówno przeciw Izraelczykom, jak i Arabom, którzy „odeszli z pola walki z syjonizmem” (gł. porozumienie pokojowe pomiędzy Egiptem a Izraelem w Camp David z 1978 r.) W jego początkowym okresie, ruch został zdominowany przez ludzi identyfikowanych z Bractwem Muzułmańskim.
    Qasem Soleimani speaking at Qom 02.jpg

    Dowodził obroną Bagdadu przed wojskami Państwa Islamskiego w czerwcu 2014. Jesienią tego samego roku brał udział w walkach z Państwem Islamskim w Kurdystanie irackim (prowincja Dijala). W marcu 2015 dowodził wojskami irackimi i milicjami szyickimi podczas operacji zakończonej odbiciem Tikritu z rąk Państwa Islamskiego. We wrześniu 2015 brał udział w walkach o Amirli przeciwko Państwu Islamskiemu, następnie w październiku 2015 dowodził ofensywą, po której wyzwolona została baza lotnicza w Kuwajris Szarki. Brał udział w planowaniu rosyjskiej interwencji w syryjskiej wojnie domowej. W końcu listopada tego samego roku został lekko ranny podczas walk w rejonie Aleppo w Syrii. Następnie kierował operacją, w której bojownicy Hezbollahu i żołnierze syryjscy uratowali rosyjskiego pilota z zestrzelonego przez Turcję 24 listopada 2015 rosyjskiego bombowca Su-24. Na początku 2016, dowodząc wszystkimi szyickimi milicjami w Syrii, nadzorował operacje sił wspierających Baszszara al-Asada w kolejnej fazie walk o Aleppo. W maju i czerwcu tego samego roku był jednym z doradców irańskich wspierających wojsko irackie podczas planowania i prowadzenia operacji odbicia Al-Falludży z rąk Państwa Islamskiego. W sierpniu media arabskie informowały o jego udziale w planowaniu operacji odbicia z rąk ISIS Mosulu, a następnie, w październiku, w samej bitwie o Mosul.

    Arabia Saudyjska (arab. السعودية As-Su’udijja), Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. المملكة العربيّة السّعوديّة Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) – państwo położone w zachodniej Azji, na Półwyspie Arabskim. Graniczy z Irakiem, Jordanią, Kuwejtem, Omanem, Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Jemenem. Stolica znajduje się w Rijadzie. Arabia Saudyjska jest jednym z państw założycielskich Ligi Państw Arabskich.Kurdowie – lud pochodzenia indoeuropejskiego, zamieszkujący przede wszystkim krainę zwaną Kurdystanem podzieloną pomiędzy Turcję, Irak, Iran i Syrię. Odosobnione enklawy Kurdów żyją także w tureckiej Anatolii, wschodnim Iranie (tzw. enklawa chorezmijska), w korytarzu oddzielającym Armenię od okręgu Górskiego Karabachu (tzw. Czerwony Kurdystan) oraz Afganistanie. Spora diaspora kurdyjska rozsiana jest po świecie, większe skupiska znajdują się w Niemczech, Francji, Szwecji i Izraelu. Błędnie uważani są za największy naród bez własnej państwowości. Są inne większe narody bez własnych państw, jak choćby Tamilowie w Indiach i na Sri Lance. Kurdowie są jednak największym tak aktywnie działającym na rzecz separacji narodem.

    We wrześniu 2017 bezskutecznie starał się przekonać przywódców Kurdów irackich do odwołania referendum w sprawie niepodległości Kurdystanu. Gdy głosowanie odbyło się i zakończyło wynikiem za niepodległością, rząd iracki zdecydował o skierowaniu wojsk do Kirkuku. Solejmani brał udział w przygotowywaniu planu operacji, a kierowane przez niego Siły Mobilizacji Ludowej wzięły w niej czynny udział.

    Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.Kirkuk (كركوك) – miasto w północnym Iraku, w Kurdystanie, na zachodnim pogórzu Gór Kurdystańskich, ośrodek administracyjny muhafazy At-Tamim. Około 755,7 tys. mieszkańców. Miasto Kirkuk i otaczające je roponośne obszary stanowią od dziesięcioleci przedmiot kurdyjskich roszczeń terytorialnych. W latach 30. XX wieku rozpoczęła się stymulowana przez władze centralne migracja ludności arabskiej na zamieszkane przez Kurdów i chrześcijan tereny wokół miasta. Napływ Arabów związany był przede wszystkim z odkryciem ropy naftowej w Kirkuku w 1927 roku i realizacją rządowego projektu irygacji równiny Hawidża. Spośród potomków pierwszych arabskich osadników sprowadzonych w tamtym czasie do Kirkuku (wielu z nich należało do koczowniczego plemienia al-Obeid) reżim partii BAAS rekrutował w latach 60. członków prorządowych, paramilitarnych grup zwanych „Rycerzami Chalida ben Ualida”, których głównych zajęciem było terroryzowanie okolicznych wsi kurdyjskich.

    Amerykański Departament Skarbu obłożył Solejmaniego sankcjami za udział we wspieraniu rządów Baszszara al-Asada oraz za wspieranie terroryzmu.

    Najwyższy Przywódca Iranu ajatollah Ali Chamenei wielokrotnie nazywał go publicznie „żywym męczennikiem rewolucji”.

    Był żonaty, miał trzy córki i dwóch synów. Mieszkał w Teheranie.

    Order Zwycięstwa (pers. ‏Nešān-e Fath, نشان فتح‎) – wojskowe odznaczenie nadawany przez naczelnego dowódcę sił zbrojnych, najwyższego przywódcę Islamskiej Republiki Iranu. Ma wygląd trzech gałęzi palmowych połączonych nad symbolem wielkiego meczetu w Chorramszahrze, który jest irańskim symbolem oporu, pomalowanym w kolorze flagi narodowej, z napisem „ZWYCIĘSTWO” (FATH) wewnątrz czerwonej, środkowej części orderu. Mocowany jest do wstążki składającej się z trzech pasków w kolorach zielony-czerwony-zielony. Nawiązuje ono do tradycji wygasłego cesarskiego Orderu Aghdas. Dzieli się na trzy klasy: złotą, srebrną i brązową. Baretki różnią się analogicznymi kolorami okucia o kształcie trzech liści palmowych, z których boczne są zaokrąglone, a środkowy sterczy pionowo. Nadany został po raz pierwszy 27 września 1989 roku. Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

    Śmierć[ | edytuj kod]

    Sulejmani zginął 3 stycznia 2020 wskutek amerykańskiego ataku z powietrza na lotnisku w Bagdadzie. Atak miał miejsce podczas narastającego politycznego napięcia między USA a Iranem oraz protestów społecznych w Iraku. Wraz z irańskim generałem zginęło 8 innych osób, w tym Abu Mahdi al-Muhandis, reprezentujący szyickie Siły Mobilizacji Ludowej.

    Wojna iracko-irańska – zwana również Narzuconą wojną i Świętą obroną (w Iranie), Al-Kadisijją Saddama (w Iraku) oraz Pierwszą wojną w zatoce, wojna między Irakiem i Iranem w okresie od 22 września 1980 do 20 sierpnia 1988.Spahbod – perski tytuł oznaczający starszego oficera (dosł. "mistrz armii"), a w złożeniu Ērān Spāhbod odpowiadający marszałkowi polnemu. Tytuł znany co najmniej od czasów dynastii partyjskiej, Arsacydów. Spahbod posiadał szerokie uprawnienia, łącznie z prawem do negocjowania warunków pokoju. O potędze spahbodów świadczyć może fakt, że dwaj z nich, Bahram Czobin i Szarbaraz, zasiedli, jako uzurpatorzy, na tronie.

    Działania USA zostały skrytykowane przez władze Syrii, Iraku i Rosji, a także przez Hezbollah. Poparcie dla USA ogłosił natomiast Izrael, gdzie jednocześnie ogłoszono alarm z obawy przed możliwym odwetem. NATO ogłosiło zaś, że będzie „śledzić sytuację”.

    Po jego śmierci, także Muhandisa, została ogłoszona trzydniowa żałoba narodowa w Iraku. 5 stycznia 2020 rozpoczęły się uroczystości żałobne generała w mieście Ahwaz. 8 stycznia 2020 został pochowany w rodzinnym mieście Kerman.

    Siły Mobilizacji Ludowej (arab. الحشد الشعبي, Al-Haszd asz-Szabi) – sojusz ponad czterdziestu formacji milicyjnych aktywnych przede wszystkim w Iraku, biorących w drugiej kolejności udział także w wojnie domowej w Syrii, walczących odpowiednio po stronie rządu irackiego przeciwko Państwu Islamskiemu oraz po stronie rządu syryjskiego. Większość milicji zrzesza szyitów, chociaż istnieją również mniej liczne formacje sunnickie i chrześcijańska. Formalnie milicje podporządkowane są rządowi irackiemu, jednak w rzeczywistości formacje szyickie uznają dowództwo irańskiego gen. Ghasema Solejmaniego, dowódcy Sił Ghods.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

    W czerwcu 2020 r. Islamska Republika Iranu poinformowała o skazaniu na śmierć Mahmuda Musawiego Madżda, uznanego za winnego szpiegostwa na rzecz Mosadu i CIA i przekazania informacji umożliwiających przeprowadzenie zamachu na Ghasema Solejmaniego.

    Odznaczenia[ | edytuj kod]

  • Order Zwycięstwa I klasy
  • Order Zwycięstwa II klasy
  • Order Zwycięstwa III klasy
  • Order Zulfaghara – w 2019 roku odznaczony z rąk Chameneiego
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Top Iranian general killed by US in Iraq, BBC, 3 stycznia 2020 (ang.).
    2. The Shadow Commander, The New Yorker [dostęp 2015-12-06].
    3. Łukasz Wójcik, Generał Cień, „Polityka”, 6 stycznia 2015.
    4. The enigma of Qasem Soleimani and his role in Iraq, Al-Monitor [dostęp 2015-12-24] (ang.).
    5. The Islamic Republic’s 13 generals.
    6. Aburish S.: Saddam Hussein. The Politics of Revenge. London: Bloomsbury, 2001, s. 310. ISBN 0-7475-4903-6.
    7. The IRGC Strategic Brain Trust. Part 1: Ghasem Soleimani and Ahmad Vahidi, FRONTLINE – Tehran Bureau [dostęp 2016-03-13].
    8. Abrahamian E., ''Historia współczesnego Iranu''. Książka i Wiedza, Warszawa 2008, ​ISBN 978-83-05-13597-9​, s. 226.
    9. Toby Dodge, Iraq. From War to a new Authoritarianism, London: Routledge, 2012, s. 186 (ang.).
    10. Michael Axworthy, Revolutionary Iran. A History of the Islamic Republic, wyd. Updated ed, London: Penguin Books, 2014, s. 349, ISBN 978-0-14-104623-5, OCLC 868077507.
    11. General Qasem Soleimani: Iran’s rising star, BBC News [dostęp 2015-12-06] (ang.).
    12. Saeed Kamali Dehghan, Qassem Suleimani photo makeover reveals Iran’s new publicity strategy, „The Guardian”, 14 października 2014 [dostęp 2015-12-28].
    13. Syrian Army, Hezbollah Lift ISIL’s 2.5-Year-Long Siege of Kuweires Airbase in Aleppo, en.abna24.com, 11 listopada 2015 [dostęp 2015-12-28] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-12] (ang.).
    14. Iran’s Military Mastermind Was Reportedly Present During Iraq’s Biggest Victory So Far Against ISIS, Business Insider [dostęp 2015-12-06].
    15. General Suleimani Oversees the Large-Scale Offensive in Southern Aleppo, Al-Masdar News [dostęp 2015-12-28] (ang.).
    16. How Iranian general plotted out Syrian assault in Moscow, „Reuters”, 6 października 2015 [dostęp 2015-12-16].
    17. Iran: Injured general oversaw daring rescue of downed Russian pilot, The Times of Israel [dostęp 2015-12-06].
    18. The IRGC’s involvement in the battle for Aleppo, The Long War Journal [dostęp 2016-05-12].
    19. Iranian military men playing ‘remarkable role’ in Fallujah fighting, Rudaw [dostęp 2016-06-17].
    20. Iranian Qods Force leader reportedly in Fallujah, The Long War Journal [dostęp 2016-06-17].
    21. Iran’s Qasem Soleimani back in Iraq 'for Mosul battle', rudaw.net [dostęp 2016-11-04].
    22. Arab Media: General Soleimani in Mosul Operations Room, en.farsnews.com [dostęp 2016-11-04].
    23. Fazel Hawramy, How Iran helped Baghdad seize back Kirkuk, „Al-Monitor”, 17 października 2017 [zarchiwizowane z adresu 2017-10-18].
    24. H. Zain, Syria strongly condemns US aggression, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
    25. H. Zain, Iraqi Premier condemns US aggression as blatant violation of Iraqi sovereignty, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
    26. Russian Foreign Ministry: Assassination of Soleimani reckless move which escalates tension in the region, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
    27. Nasrallah: Fair retribution from killers of Lt.General Soleimani responsibility of all resistance fighters, Syrian Arab News Agency, 3 stycznia 2020 (ang.).
    28. Alarm w Izraelu po amerykańskim zamachu w Bagdadzie, NATO „śledzi sytuację”, Portal STRAJK, 3 stycznia 2020.
    29. W Iraku ogłoszono trzydniową żałobę po śmierci Solejmaniego i Muhandisa. polskieradio24.pl. [dostęp 2020-01-05].
    30. Ciało gen. Sulejmaniego przewieziono do Iranu. Powitały go tysiące żałobników. tvp.info. [dostęp 2020-01-05].
    31. Soleimani buried in hometown, hours after Iran launched missiles in revenge for his death. edition.cnn.com. [dostęp 2020-01-09].
    32. CIA, Mossad spy sentenced to death, Iran’s Judiciary spox says - IRNA English, en.irna.ir [dostęp 2020-06-11] (ang.).
    33. Szpieg CIA i Mosadu skazany na śmierć. To on zdradził miejsce pobytu Sulejmaniego - Świat - Wiadomości z kraju i ze świata - Dziennik.pl - Wydarzenia i Fakty - Dziennik.pl, wiadomosci.dziennik.pl [dostęp 2020-06-11] (pol.).
    34. Iran says it will execute man convicted of spying on Soleimani for CIA, www.yahoo.com [dostęp 2020-06-11] (ang.).
    35. عکس/ مدال های فرمانده نیروی قدس سپاه [dostęp 2020-01-04].
    36. Leader awards General Soleimani with Iran's highest military order, 11 marca 2019 [dostęp 2020-01-04].
    Dijala (arab. ديالى) – jedna z 18 prowincji Iraku. Znajduje się we wschodniej części kraju. Stolicą prowincji jest miasto Bakuba.Saddam Husajn, właściwie Saddam Husajn Abd al-Madżid at-Tikriti (صدام حسين عبد المجيد التكريتي, ur. 28 kwietnia 1937 roku w Al-Audży, zm. 30 grudnia 2006 roku w Bagdadzie) – iracki polityk, jedyny Marszałek Iraku, generał, prezydent i faktyczny dyktator Iraku w latach 1979–2003, z wykształcenia prawnik. Stracony przez powieszenie w 2006 roku.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Amirli (arab. أمرلي, Amirlī; tur. Emirli) – miasto w Iraku, w muhafazie Salah ad-Din, w kadzie Tuz, 100 km od granicy z Iranem i przy granicy z muhafazą Dijala. Zamieszkane w większości przez Turkmenów irackich.
    Biała rewolucja – termin określający działania irańskiego szacha Mohammeda Rezy Pahlawiego prowadzące do modernizacji kraju na wzór zachodni, m.in. przyznanie większych praw kobietom, zmniejszenie tradycyjnych feudalnych własności ziemskich. Najważniejszy był nacisk na edukację i przemysł ciężki.
    Ahwaz — miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan. Około 580 tys. mieszkańców. Miasto zbudowane zostało w III wieku. Swój rozkwit datuje na XX wiek, po odkryciu w okolicy złóż ropy naftowej.
    Baszszar Hafiz al-Asad, arab. بشار حافظ الأسد, Baššār Ḥāfiẓ al-ʾAsad (ur. 11 września 1965 w Damaszku) – syryjski polityk i wojskowy, od 2000 roku prezydent Syrii i przewodniczący partii Baas. Syn Hafiza al-Asada, będącego prezydentem Syrii w latach 1971–2000.
    Bitwa o Mosul – wspólna ofensywa armii irackiej i kurdyjskich peszmergów mające na celu odbicie Mosulu z rąk dżihadystów z tzw. Państwa Islamskiego (IS, Da’isz, Daesz).
    Lagos – największe miasto Nigerii, około 10 mln mieszkańców (2010). Największe obok Kinszasy i Kairu miasto w Afryce. Stolica Nigerii do 1991, kiedy stolicę przeniesiono do Abudży. Lagos, mimo przeniesienia stolicy do Abudży, pozostało gospodarczym centrum kraju. Lagos jest położone na wybrzeżach Zatoki Lagos oraz na kilku wyspach. Początkowo w miejscu miasta leżała wioska Eko. Jej położenie w zatoce u wybrzeży Atlantyku uczyniło ją dogodnym miejscem dla kontaktów z Europejczykami. W XV wieku przybywający tu Portugalczycy utworzyli pierwszą stację handlową, którą nazwali Lagos (dosł. Jeziora), którą to nazwę nosiło miasto w południowo-zachodniej Portugalii. Handlowano przyprawami, kością słoniową i niewolnikami. Miasto zostało przejęte przez Brytyjczyków w 1807 w celu powstrzymania handlu niewolnikami. Zostało wcielone do kolonii Nigerii w 1900. W 1962 roku założono jedyny w mieście uniwersytet.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.114 sek.