• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Germania Slavica



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Pomorze Przednie d. Przedpomorze (niem. Vorpommern, pom. Przédnô Pòmòrskô) – kraina historyczna; leżąca w Niemczech zachodnia część Pomorza wraz ze Szczecinem; wchodzi w skład kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern). Po polsku dawniej zwane też "Pomorze Zaodrzańskie". Rozciąga się od Odry do Rostocku. Linia brzegowa jest zróżnicowana i bogata w wyspy m.in Rugię i Uznam.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.
    Mapa Europy środkowej w latach 919–1125 autorstwa Williama R. Sheperda. Terytorium Słowian połabskich obwiedzione fioletową linią. Obodryci, Wieleci kolorem białym, a Serbowie łużyccy na fioletowo – leżą nad Czechami przy zachodniej granicy Polski.

    Germania Slavica (także Slavia Germanica) – termin historiograficzny w języku łacińskim określający krainę historyczną znajdującą się na wschód od wczesnośredniowiecznej germańsko-słowiańskiej granicy językowej (ukonstytuowanej linią rzek: Łabą i Soławą), a także nazwa interdyscyplinarnej, naukowej grupy badawczej mającej na celu zbadanie stosunków ludnościowych w okresie średniowiecza związanych z obecnością Słowian z grupy plemion połabskich na terenie wschodnich Niemiec oraz ich niemiecką kolonizacją podczas tzw. Ostsiedlung.

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Germania – nazwa nadana przez starożytnych Rzymian ziemiom na wschód od Renu i na północ od górnego i środkowego Dunaju. Obszary te były zamieszkane przez Germanów, a także inne niegermańskie ludy.

    Germania Slavica jako kraina historyczna[ | edytuj kod]

    Tereny zamieszkane przez Słowian we wczesnym średniowieczu na niemieckiej mapie.
    Rekonstrukcja słowiańskiego grodu w MeklemburgiiGroß Raden

    Termin Germania Slavica jest określeniem, które zostało wprowadzone w 1976 roku przez Wolfganga H. Fritze dla nazwania nowo powstałej, interdyscyplinarnej grupy badawczej (IAG). Po raz pierwszy użył je w 1961 roku Walter Schlesinger jako pojęcie analogiczne do innych terminów sformułowanych w 1932 roku przez Theodora Fringsa – Germania Romana oraz Germania Libera. Pierwszy z nich oznaczał przestrzeń kolonizowaną początkowo przez imperium rzymskie, a później karolińskie, w której „niemiecki rozwój kulturalny oraz językowy był współokreślony przez wpływ romańskich substratów językowych”, a więc obszary leżące na zachód od Renu i Neckaru, jak również na południe od Altmuhl oraz Dunaju. Drugi natomiast oznaczał macierzyste germańskie tereny zasiedlone przez plemiona germańskie.

    Wagria (niem. Wagrien) – kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu. Granice Wagrii wyznaczały Bałtyk od północy i wschodu, od południa dolny bieg rzeki Trawny, zaś od zachodu Limes Saxoniae. We wczesnym średniowieczu stanowiła najdalej na zachód wysunięty ośrodek osadnictwa słowiańskiego, jej nazwa pochodzi od zamieszkującego ją połabskiego plemienia Wagrów.Etnografia – dyscyplina naukowa zajmująca się całościowym opisem i analizą kultur ludowych różnych społeczności i grup etnicznych. Jej zakres obejmuje teorię kultury ludowej jak i badanie poszczególnych jej dziedzin i wytworów materialnych. W zależności od tradycji naukowej, pod pojęciem etnografia rozumie się wszystkie nauki etnologiczne, bądź też jedną z tych nauk.

    Analogicznie do tych terminów Fritze sformułował w 1980 roku również termin Germania Slavica jako określenie „średniowiecznego obszaru niemieckiego Ostsiedlung na zaludnionych przez Słowian obszarach na wschód od Łaby i Soławy o ile został on językowo zgermanizowany”. Walter Lammers natomiast zdefiniował ją jako „przestrzeń pomiędzy zachodnią granicą, krócej lub dłużej trwającego osadnictwa słowiańskiego, a wschodnią granicą niemieckich nowych plemion, tak jak zostały one zdefiniowane w XIX i XX wieku”. Zachodnia granica terenów wchodzących w obszar Germania Slavica została wyznaczona przez Wagrię, Wendland oraz Altmark, dalej przez rzeki Łabę i Soławę oraz na południu przez Górną Frankonię i Górny Palatynat. Określona ona była przez dwie pierwotne granice Połabia oddzielające we wczesnym średniowieczu Słowian i Germanów zwane Limes Saxoniae oraz Limes Sorabicus. W jej skład wchodzi dzisiejsza Meklemburgia, Pomorze Przednie, Holsztyn, część Bawarii, Łużyce, Brandenburgia, a także tereny znajdujące się od 1918/1945 r. poza granicami państwa niemieckiego jak Nowa Marchia, Wielkopolska, wschodnia część Pomorza, część Prus, Śląsk oraz ziemie z osadnictwem słowiańskim leżące w Czechach oraz Austrii.

    Połabie – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą i Soławą na zachodzie, Odrą na wschodzie, Morzem Bałtyckim na północy i Rudawami na południu.Europa Środkowa – region położony pomiędzy różnie definiowanymi Europą Zachodnią i Europą Wschodnią. Europa Północna, Południowa i Południowo-Wschodnia również wpływają na zakres tego pojęcia, w zależności od ujęcia ich granic. Pojęcie rozumiane jest różnie w zależności od okresu historycznego.

    Polscy badacze, biorąc po uwagę rozciągłość terenów zamieszkanych przez Słowian na wschód Europy oraz ich sąsiadowanie z innymi terenami zamieszkałymi przez plemiona słowiańskie, zaproponowali na nazwanie tego samego pojęcia przeciwstawny termin Slavia Germanica. Zdefiniowane wschodnie oraz zachodnie granice językowe średniowiecznej Germania Slavica nie pokrywają się z obecnymi granicami państwowymi Niemiec i Polski. Ze względu na zastosowanie dwóch różnych podstaw badawczych Klaus Zernack zaproponował podzielenie terminu Germania Slavica na dwa zależne: Germania Slavica 1 oraz Germania Slavica 2, które uwzględniają obecną granicę państwową od 1945 roku biegnącą wzdłuż rzeki Odry, chociaż historyczne krainy Pomorze, ziemia lubuska oraz Śląsk są przez nią przecięte. Na mapie widnieje Chrobatia w miejscu ziemi krakowskiej – Małopolski.

    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.Wenedowie, Wendowie, Wenetowie, Wenedzi – lud zamieszkujący – w okresie rzymskim (I-IV w. n.e.) – ziemie nad Bałtykiem. Istnieje szereg hipotez na temat ich przynależności etnicznej. Identyfikowany ze Słowianami zachodnimi, Wandalami a także traktowany jako odrębny lud indoeuropejski.

    Dodatkowo teren Germania Slavica 1 historycy dzielą również na „północną”, w której skład włączana jest Meklemburgia, Pomorze Przednie i Brandenburgia oraz „południową” Saksonia. Ostatecznie jednak termin Germania Slavica nie określa samej tylko przestrzeni geograficznej jako niemiecko-słowiańskiej strefy kontaktowej, lecz również opisuje historyczne procesy tam zachodzące. Niemieccy badacze zrezygnowali w swojej narracji z tradycyjnego w niemieckiej historiografii jednostronnego przedstawienia historii tego regionu jedynie jako obszaru niemieckiej kolonizacji (Ostsiedlung) starając się uwzględnić również charakterystykę mieszkającej na miejscu słowiańskiej ludności zarówno w czasach przed niemieckim przybyciem, jak również po nim.

    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Holsztyn (niem. Holstein) – historyczna kraina niemiecka położona na południe od dzielącej go od Szlezwiku rzeki Eider, zamieszkana w średniowieczu od zachodu przez plemiona północnych Sasów (Nordalbingów), a od wschodu przez słowiańskich Wagrów ze związku Obodrytów.

    Germania Slavica jako interdyscyplinarna grupa badawcza (1976-1991)[ | edytuj kod]

    Plemiona zachodniosłowiańskie w IX-X w.
    Rekonstrukcja słowiańskiego grodu Behren-Lübchin leżącego w Meklemburgii-Pomorzu Przednim według badań Ewalda Schuldta

    W letnim semestrze 1976 roku w instytucie Friedricha-Meinecke Wolnego Uniwersytetu Berlina Wolfgang H. Fritze utworzył nową grupę badawczą, która w 1978 roku została uznana przez gremia uniwersyteckie jako interdyscyplinarna grupa robocza (IAG). Na początku 1979 roku liczyła ona 22 członków w tym 15 aktywnych oraz 7 doradców. Obok założyciela znaleźli się w niej również profesorowie Heinz Quirin oraz Wolfgang Ribbe, jak również współpracownicy naukowi: Eberhard Bohm, Feliks Escher, Christian Gahlbeck, Hans-Ulrich Kamke, Barbara Sasse, Winfried Schich oraz Wolfgang Wippermann. Do duchowych ojców tej grupy zaliczyć można również innych niemieckich historyków jak Helmut Beumann, František Graus, Gerd Heinrich, Herbert Jankuhn, Hans-Dietrich Kahl, Herbert Ludat oraz Walter Schlesinger.

    Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).Historiografia (z gr. Historia + grapho – pisać) – dział piśmiennictwa obejmujący gatunki historyczne. Historiografia to inaczej określenie całokształtu pracy historyka razem z jej rezultatem, czyli produkcją dziejopisarską.

    Od początku swojego istnienia IAG doceniało również współpracę z badaczami pochodzącymi z sąsiednich krajów słowiańskich. Do 1990 roku, z powodów politycznych oraz podziału na zachodnie oraz wschodnie Niemcy, spotkania z kolegami z Polski ludowej oraz Czechosłowacji były łatwiejsze niż tymi wywodzącymi się z NRD. IAG używała jednak w swoich badaniach również ważnych fundamentalnych dzieł, które zostały napisane przez Akademię Nauk NRD: przede wszystkim „Corpus archäologischer Quellen zur Frühgeschichte auf dem Gebiet der DDR” (wyd. przez Petera Donata oraz Joachima Hermanna), opracowany głównie przez Lieselotta Endersa Historyczny Leksykon Brandenburgii (Historische Ortslexikon für Brandenburg), jak również Brandenburgische Namenbuch. Obydwa wydawnictwa były obszernymi dziełami liczącymi po 11 tomów każde. Ośrodek utrzymywał również nieoficjalne kontakty z naukowcami z NRD, a członkowie IAG korzystali z możliwości wjazdu w ramach małego ruchu granicznego (niem. kleiner Grenzverkehr) aby odwiedzić historyczne miejsca związane z obecnością Słowian.

    Klaus Zernack (ur. 14 czerwca 1931 w Berlinie) jest jednym z ważniejszych niemieckich historyków, którzy zajmują się Europą Środkowowschodnią i Wschodnią.Neckar – rzeka w południowo-zachodnich Niemczech, prawy dopływ Renu. Długość 367 km, powierzchnia dorzecza 13,9 tys. km². Źródła w Villingen-Schwenningen w górach Schwarzwaldu, na wysokości 706 m n.p.m. W dolnym biegu płynie w głębokiej i wąskiej dolinie u południowego podnóża masywu Odenwald. Głównym dopływem jest Jagst. Rzeka jest żeglowna na odcinku 203 km, od Plochingen jest skanalizowana (26 stopni wodnych). Główne miasta nad Neckarem to Rottweil, Tybinga, Stuttgart, Heilbronn i Heidelberg, a przy ujściu – Mannheim.

    Wolfgang Fritze starając się również spopularyzować termin Germania Slavica zwracał się wielokrotnie do niemieckiej opinii publicznej, że w niemieckiej historii oraz kulturze istnieje również pomijany słowiański udział zlokalizowany głównie na wschodzie historycznych Niemiec. Miał on podobny zakres oraz skalę jak szeroko i powszechnie znany rzymski udział na zachodzie Niemiec, nie doczekał się on jednak dotąd uznania. Podobnie jak inny niemiecki historyk Schlesinger chciał on uznania żywiołu słowiańskiego jako składnika wschodnioniemieckiej identyfikacji: „My Niemcy środkowi oraz wschodni nie musimy wstydzić się Słowian tego dzielnego, konserwatywnego, z pewnością również odrobinę nieokrzesanego chłopskiego ludu, których zaliczamy do naszych przodków”. Fritzowi oraz jego współpracownikom chodziło o to, aby po II wojnie światowej oraz nazistowskim terrorze wobec Słowian na wschodzie doprowadzić do nowej oceny niemiecko-słowiańskich stosunków w historii Niemiec w oparciu o możliwie obiektywne badania naukowe pozbawione uprzedzeń wynikających z ideologii oraz polityki.

    Niemieckie osadnictwo na Wschodzie (niem. Ostsiedlung) – stopniowe przemieszczanie się ludności niemieckojęzycznej na obszary dotąd zamieszkane przez Rumunów, Węgrów, ludy bałtyckie, a od ok. VIII wieku na tereny Słowian.Meklemburgia (niem. Mecklenburg - kalka obodrzyckiej nazwy Weligard, staroniem. mikile - wielki) – kraina historyczna położona pomiędzy rzekami Łabą a Reknicą, zajmuje płaskie i faliste tereny Pojezierza Meklemburskiego. Obecnie jest to zachodnia i największa część kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) w RFN.

    Głównym założeniem ich pracy naukowej była teza, że niemieckie Ostsiedlung w średniowieczu doprowadziło w krajach historycznych Niemiec wschodnich, ale również w Polsce oraz Czechosłowacji do obustronnego przenikania słowiańskiej i niemieckiej ludności, gospodarki, osadnictwa oraz tworzenia się prawa. Teza ta implikuje również, że dwa bardzo odmienne twory strukturalne oraz kulturalne zderzyły się ze sobą i zostały zmuszone do długotrwałego współistnienia oraz współzależności.

    Polnische Wirtschaft (pol. polskie gospodarzenie) – stereotypowe określenie funkcjonujące w społeczeństwie niemieckim, dotyczące organizacji społeczeństwa polskiego. Według tego stereotypu domyślnie „polnische Wirtschaft” oznacza skrajną niegospodarność, brak planowania oraz manier i brud.Hamburg (łac. Hammonia; dolnoniem. Hamborg [ˈhaˑmbɔːχ]), właściwie Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg (niem. Freie und Hansestadt Hamburg) – miasto w północnych Niemczech na prawach kraju związkowego niedaleko ujścia Łaby do Morza Północnego. Wolne miasto i zarazem związkowy kraj niemiecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drugie po Berlinie). Największy port morski kraju (75 mln ton przeładunku), wielki ośrodek przemysłowy (statki, elektrotechnika, przetwórstwo ropy, przemysł spożywczy) i finansowy. W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Czystości.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Gustaf Kossinna - (ur. 28 września 1858 w Tylży, zm. 20 grudnia 1931 w Berlinie), lingwista, profesor archeologii na uniwersytecie w Berlinie, twórca "metody etnicznej", zajmował się głównie problematyką pochodzenia i rozprzestrzeniania się Germanów. Gustaf Kossinna był zgermanizowanym Mazurem.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.
    Archeobotanika – nauka z pogranicza botaniki i archeologii, zaliczana jako dziedzina archeologii środowiskowej. Przedmiotem badań są szczątki roślinne znajdowane na stanowiskach archeologicznych. Pozwala na opisywanie w ujęciu historycznym związków pomiędzy roślinami a człowiekiem.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Wieleci, Wieletowie, Wilcy, Lucice, Lutycy – grupa plemienna Słowian połabskich, zamieszkujących od VI wieku tereny między dolną Odrą a Łabą, wywodząca się z Pomorza Przedodrzańskiego. W źródłach pisanych za czasów Karola Wielkiego nazywani również: Wiltzi, Vultzi, Welatabowie. Wieleci obok Obodrzyców i Serbów należeli do Słowian połabskich. Geograf Bawarski podaje, że na ziemiach Wieletów znajdowało się 95 grodów.
    Behren-Lübchin (pol. Lubochnia) – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Rostock, wchodzi w skład urzędu Gnoien.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.076 sek.