• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Geomagnetyzm

    Przeczytaj także...
    Przebiegunowanie Ziemi – proces, w którym następuje odwrócenie kierunku ziemskiego pola magnetycznego (zamiana magnetycznego bieguna północnego z południowym), którego wielokrotne zachodzenie w historii Ziemi stwierdzono doświadczalnie w drugiej połowie XX w., m.in. na podstawie wykonanych przez Allana V. Coxa badań resztkowego magnetyzmu skał płyt oceanicznych, zmierzających do weryfikacji hipotezy Wegenera.Wędrówka kontynentów, epejroforeza (od stgr. ἤπειρος ēpeiros – "ląd, kontynent" oraz φόρησις phórēsis – "noszenie") – ruch kontynentów, powodujący zmianę ich położenia względem siebie nawzajem oraz względem biegunów geograficznych i magnetycznych Ziemi.
    Skały – duże skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych. Ze względu na sposób powstania wyróżnia się skały magmowe, osadowe i metamorficzne.
    Schemat zjawisk magnetycznych w jonosferze i termosferze

    Geomagnetyzm – zespół naturalnych zjawisk magnetycznych związanych z Ziemią jako planetą. Badanie tych zjawisk jest domeną geofizyki.

    Wokół Ziemi oraz w jej wnętrzu istnieje naturalne pole magnetyczne zwane ziemskim polem magnetycznym. Odpowiada w przybliżeniu polu dipolowemu (polu wytwarzanemu przez magnes w kształcie kuli). Ulega cały czas wahaniom oraz powolnym zmianom, a nawet odwróceniu namagnesowania, co zdarza się średnio raz na kilkaset tysięcy lat; danych na ten temat dostarczają badania paleomagnetyczne.

    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

    Pole to jest wytwarzane przez prądy płynące we wnętrzu i atmosferze Ziemi oraz przez namagnesowane skały.

    Paleomagnetyzm jest dziedziną geomagnetyzmu zajmującą się badaniem pola magnetycznego w przeszłości. Metoda paleomagnetyczna opiera się na fakcie, że powstające skały (zarówno wylewne, jak i osadowe) ulegają trwałemu namagnesowaniu w momencie zastygania lub sedymentacji w sposób zgodny z panującym w danym czasie polem magnetycznym; namagnesowanie to pozostaje pomimo zmian kierunku zewnętrznego pola magnetycznego. Badając skały w miejscu ich narastania, można określić kierunek pola magnetycznego w przeszłości.

    Ziemskie pole magnetyczne – pole magnetyczne występujące naturalnie wewnątrz i wokół Ziemi. Odpowiada ono w przybliżeniu polu dipola magnetycznego z jednym biegunem magnetycznym w pobliżu geograficznego bieguna północnego i z drugim biegunem magnetycznym w pobliżu bieguna południowego. Linia łącząca bieguny magnetyczne tworzy z osią obrotu Ziemi kąt 11,3°. Pole magnetyczne rozciąga się na kilkadziesiąt tysięcy kilometrów od Ziemi, a obszar w którym ono występuje nazywa się ziemską magnetosferą.Skała wylewna (skała wulkaniczna, wulkanity) – skała magmowa, która powstaje w wyniku krystalizacji lawy, a ponieważ proces ten postępuje stosunkowo szybko, w skład skał wchodzą minerały tak drobne, że w większości nie można ich rozpoznać gołym okiem. Wśród skał magmowych wylewnych najpospolitszy jest bazalt. Skały magmowe wylewne ze względu na dużą odporność na niszczenie mechaniczne mają zastosowanie w budownictwie, przemyśle drogowym, a ze względu na wykształcenie minerałów o różnych barwach - jako materiał dekoracyjny.

    Badania pola magnetycznego minerałów z różnych okresów i miejsc posłużyły do weryfikacji teorii powstawania kontynentów, w tym i do teorii wędrówki kontynentów.

    Ciekawostki[]

    Istnieje hipoteza, że za masowe osiadanie wielorybów na plażach (tzw. samobójstwa wielorybów) odpowiedzialne są "stare dane magnetyczne" zawarte w skałach – mają one jakoby wywoływać dezorientację tych zwierząt, posiadających – jak się przypuszcza – coś w rodzaju zmysłu magnetycznego.

    Geofizyka – dyscyplina w dziedzinie nauk o Ziemi, w której bada się Ziemię jako planetę metodami naukowymi używanymi w fizyce.


    Przypisy

    1. NGDC: Geomagnetism. [dostęp 2009-01-07].
    2. Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk: Dyscypliny geofizyki. [dostęp 2009-01-07].

    pl:Geomagnetyzm




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama