• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Geografia Szwecji



    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Las mieszany – siedliskowy typ lasu występujący na nizinach i zajmujący na terenie Polski ok. 10,5% powierzchni siedlisk leśnych, głównie żyźniejsze gleby typu skrytobielicowego lub brunatnego: piaski gliniaste oraz gliny spiaszczone. Dla siedliska lasu mieszanego głównymi gatunkami drzew są: dąb szypułkowy, buk, sosna, świerk, jodła, modrzew, brzoza.Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.
    Gleby[]

    Szwedzkie gleby są wykształcone na podłożu glacjalnym, są słabo rozwinięte i bardzo kamieniste. Z powodu dużej ilości głazów narzutowych gleby są małym stopniu wykorzystywane rolniczo. W górach i na wyżynie Norralandu i Smålandu przeważają gleby kamieniste. Na plejstoceńskich osadach morskich Obniżenia Środkowoszwedzkiego i na nizinach nadmorskich gleby są przydatne rolniczo. Żyzne gleby występują na podłożach wapiennych kambru i syluru. W środkowej części kraju oraz na półwyspie Skania tereny pokrywają gleby brunatne. Duże powierzchnie zajmują gleby górskie.

    Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.
    Góry Skandynawskie w północnej Szwecji
    Zachodnie wybrzeże Szwecji, w okolicach Kungshamn
    Krajobraz północnej Szwecji, w okolicach Dundret

    Flora[]

    Szwecja ze względu na dużą rozciągłość południkową leży na granicy dwóch stref roślinnych: lasy mieszane na południu i tajga w środkowej i północnej części kraju. Południowa część Szwecji jest porośnięta lasami liściastymi, gdzie w Skanii przeważają buki i dęby, a dalej na północ występuje większy udział gatunków iglastych. Rozległe obszary Szwecji zajmują borealne lasy szpilkowe, czyli tajga. Lasy te pokrywają około 2/3 powierzchni kraju sięgając jej północnych granic. Rosną tam sosny i świerki. Wyżynne i górskie regiony porastają też lasy brzozowe. Górna granica lasu przebiega od 900 m na południu do 300 m na północy. Na obszarach wysokopołożonych na północy występuje monotonna i skąpa tundra. 78% powierzchni kraju pokryte jest lasem, a tylko 1% powierzchni zajmują grunty rolne. Tereny rolnicze skupiają się na południu kraju, a zalesienie systematycznie wzrasta im dalej na północ. Duży udział w roślinności mają bagna i torfowiska, które zajmują 11% powierzchni kraju.

    Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.Szwecja posiada 221,8 tys. wysp i wysepek o łącznej powierzchni 10 574 km² a suma wszystkich linii brzegowych wynosi 60,8 tys. km. Ponad 44% spośród nich stanowią wyspy na Bałtyku, pozostałe 123,4 tys. to wyspy jeziorne lub w nurcie rzek. Długość linii brzegowej kontynentalnej Szwecji wynosi 11,5 tys. km a suma linii brzegowych wszystkich szwedzkich wysp na Bałtyku wynosi 31,9 tys. km. Cała Szwecja ma łącznie 43,4 tys. km linii brzegowej - więcej niż obwód kuli ziemskiej. Spośród wszystkich wysp tylko 593 posiadają powierzchnię przekraczającą 1 km², ponad ½ stanowią wysepki o powierzchni poniżej 1000 m².

    Fauna[]

    Fauna Szwecji jest jedną z najlepiej zachowanych w Europie. Większość terytorium Szwecji to region fauny europejskich lasów mieszanych i iglastych gdzie występują gatunki powszechne dla większości europejskiego kontynentu. Jedynie na północy kraju pierwotnie w stanie dzikim występowały renifery, które obecnie są hodowane przez człowieka. Poza tym praktycznie cała Szwecja jest reprezentowana przez gatunki żyjące w wielu krajach Europy. W lasach żyją dziki, jelenie i sarny, dalej na północy w tajdze występują niedźwiedzie brunatne, rysie i wilki. Świat ptaków jest bardzo bogaty, na bagnach, nad wodami, a także w lasach żyją żurawie, cietrzewie, głuszce i jarząbki, oraz wiele innych gatunków spotykanych w Polsce i innych krajach Europy. Z ptaków drapieżnych na uwagę zasługuje orzeł przedni. W wodach żyje wiele gatunków ryb słodkowodnych i morskich.

    Västra Götaland – jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (szw. län). Graniczy z regionami Värmland, Örebro, Östergötland, Jönköping i Halland, a także z terytorium Norwegii (okręg Østfold), z jeziorami Wetter i Wener oraz z morzem (cieśniny Skagerrak w północnej i środkowej części wybrzeża i Kattegat w południowej). Siedzibą jego władz (residensstad) jest Göteborg.Historyczna kraina Szwecji (szw. landskap) to część Szwecji, która pojawiła się w którymś z dawniejszych podziałów politycznych tego kraju. Ze względu na dużą stabilność władzy w tym rejonie świata zwykle krainy historyczne wyróżniają się odrębnym charakterem kulturowym i geograficznym przy czym jednocześnie wielu ludzi współcześnie identyfikuje się z nimi. Główna reforma podziału terytorialnego Szwecji miała miejsce w roku 1634. W roku tym Axel Oxenstierna zastąpił stary podział nowym podziałem na regiony. Podział Oxenstierny dotyczył także Finlandii i zachował się tam do roku 1997, mimo iż kraje te nie stanowią jednego organizmu państwowego od 1809.


    Podstrony: [1] [2] [3] 4 [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bohuslän – historyczna kraina (szw. landskap), położona na południowym zachodzie Szwecji, w regionie Västra Götaland nad cieśniną Skagerrak Morza Północnego. Jego nazwa pochodzi od Twierdzy Bohus (szw. Bohus Fästning).
    Głaz narzutowy, eratyk, narzutniak (z łac. errare – błądzić) – fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód.
    Smalandia (szw. Småland) – jedna z dwudziestu pięciu tradycyjnych prowincji Szwecji, położona w jej południowo-wschodniej części, stanowiąca część Gotalandii.
    Östergötland to jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (szw. län). Graniczy z regionami Jönköping, Kalmar, Västra Götaland, Örebro, Södermanland a także z Morzem Bałtyckim. Siedzibą jego władz (residensstad) jest Linköping.
    Kristianstad – miasto w południowej Szwecji, zamieszkane przez około 35 tys. mieszkańców, ośrodek administracyjny gminy Kristianstad, liczącej ponad 76,5 tys. mieszkańców; do 1997 roku stolica regionu (län) Kristianstad, który po połączeniu z regionem Malmöhus utworzył region Skania. Jedno ze 134 miast posiadających historyczny status miasta w Szwecji.
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.