• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Geografia Szwecji



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Las mieszany – siedliskowy typ lasu występujący na nizinach i zajmujący na terenie Polski ok. 10,5% powierzchni siedlisk leśnych, głównie żyźniejsze gleby typu skrytobielicowego lub brunatnego: piaski gliniaste oraz gliny spiaszczone. Dla siedliska lasu mieszanego głównymi gatunkami drzew są: dąb szypułkowy, buk, sosna, świerk, jodła, modrzew, brzoza.Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.
    Mapa Szwecji
    Kebnekaise – najwyższy szczyt Szwecji
    Raukary na wyspie Fårö
    Dolina Rapadalen

    Geografia Szwecji to dział geografii zajmujący się terenami leżącymi w Szwecji, dużym kraju leżącym w Północnej Europie, na Półwyspie Skandynawskim. Szwecja jest jednym z większych państw europejskich, a największym na Półwyspie Skandynawskim. Szwecja znana z historii i kultury wikingów jest krajem wyżynnym, o chłodnym klimacie.

    Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.

    Spis treści

  • 1 Powierzchnia, granice i inne dane geograficzne
  • 2 Ukształtowanie poziome
  • 3 Budowa geologiczna
  • 4 Ukształtowanie powierzchni
  • 5 Podział administracyjny
  • 5.1 Prowincje
  • 5.2 Regiony
  • 6 Klimat
  • 7 Wody
  • 8 Gleby
  • 9 Flora
  • 10 Fauna
  • 11 Środowisko
  • 12 Zobacz też
  • 13 Przypisy
  • 14 Bibliografia
  • 15 Linki zewnętrzne
  • Powierzchnia, granice i inne dane geograficzne[]

    Powierzchnia Szwecji wynosi 449 964 km², co plasuje ten kraj na 55. miejscu na świecie i 5. w Europie pod względem powierzchni. Jest to także największy kraj w Północnej Europie. Około 15% powierzchni kraju leży za kołem podbiegunowym.

    Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.Szwecja posiada 221,8 tys. wysp i wysepek o łącznej powierzchni 10 574 km² a suma wszystkich linii brzegowych wynosi 60,8 tys. km. Ponad 44% spośród nich stanowią wyspy na Bałtyku, pozostałe 123,4 tys. to wyspy jeziorne lub w nurcie rzek. Długość linii brzegowej kontynentalnej Szwecji wynosi 11,5 tys. km a suma linii brzegowych wszystkich szwedzkich wysp na Bałtyku wynosi 31,9 tys. km. Cała Szwecja ma łącznie 43,4 tys. km linii brzegowej - więcej niż obwód kuli ziemskiej. Spośród wszystkich wysp tylko 593 posiadają powierzchnię przekraczającą 1 km², ponad ½ stanowią wysepki o powierzchni poniżej 1000 m².

    Państwo to graniczy z Norwegią na zachodzie (1619 km), Finlandią na północnym wschodzie (586 km), Zatoką Botnicką na wschodzie oraz z Morzem Bałtyckim na południu i wschodzie. Linia brzegowa jest długa na 3218 km.

    Geograficzny środek Szwecji znajduje się we Flataklocken w pobliżu jeziora Munkby oraz miejscowości Ånge (współrzędne 62°23′15″N, 16°19′32″E). Także pobliskie miejscowości Ånge oraz Östersund przypisują sobie umiejscowienie centralnego punktu kraju. Punkt ten wyznaczono metodą obliczenia środka ciężkości kształtu powierzchni kraju. Przy zastosowaniu metody opierającej się na wyznaczeniu połowy odległości między punktami najbardziej wysuniętymi na osi północ-południe oraz wschód-zachód i wyznaczeniu punktu w przecięciu tych linii geograficznym środkiem Szwecji jest Ytterhogdal (współrzędne 62°11′N, 14°57′E). Skrajne punkty: północny 69°40′N, południowy 55°20′N, zachodni 10°58′E, wschodni 24°10′E. Rozciągłość południkowa kraju wynosi 1570 km, a równoleżnikowa 400 km. Jest drugim po Norwegii najdłuższym krajem Europy.

    Västra Götaland – jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (szw. län). Graniczy z regionami Värmland, Örebro, Östergötland, Jönköping i Halland, a także z terytorium Norwegii (okręg Østfold), z jeziorami Wetter i Wener oraz z morzem (cieśniny Skagerrak w północnej i środkowej części wybrzeża i Kattegat w południowej). Siedzibą jego władz (residensstad) jest Göteborg.Historyczna kraina Szwecji (szw. landskap) to część Szwecji, która pojawiła się w którymś z dawniejszych podziałów politycznych tego kraju. Ze względu na dużą stabilność władzy w tym rejonie świata zwykle krainy historyczne wyróżniają się odrębnym charakterem kulturowym i geograficznym przy czym jednocześnie wielu ludzi współcześnie identyfikuje się z nimi. Główna reforma podziału terytorialnego Szwecji miała miejsce w roku 1634. W roku tym Axel Oxenstierna zastąpił stary podział nowym podziałem na regiony. Podział Oxenstierny dotyczył także Finlandii i zachował się tam do roku 1997, mimo iż kraje te nie stanowią jednego organizmu państwowego od 1809.

    Szwecja ma najdłuższą linię brzegową na wschodnim wybrzeżu, a najdłuższą granicę lądową posiada na zachodzie z Norwegią. Granica ta ciągnie się wzdłuż łańcucha Gór Skandynawskich. Szwecja posiada granicę morską z Danią, Niemcami, Polską, Rosją, Litwą, Łotwą, Estonią oraz Danią, z którą połączona jest także Mostem nad Sundem.

    Bohuslän – historyczna kraina (szw. landskap), położona na południowym zachodzie Szwecji, w regionie Västra Götaland nad cieśniną Skagerrak Morza Północnego. Jego nazwa pochodzi od Twierdzy Bohus (szw. Bohus Fästning).Głaz narzutowy, eratyk, narzutniak (z łac. errare – błądzić) – fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Smalandia (szw. Småland) – jedna z dwudziestu pięciu tradycyjnych prowincji Szwecji, położona w jej południowo-wschodniej części, stanowiąca część Gotalandii.
    Östergötland to jeden z 21 szwedzkich regionów terytorialnych (szw. län). Graniczy z regionami Jönköping, Kalmar, Västra Götaland, Örebro, Södermanland a także z Morzem Bałtyckim. Siedzibą jego władz (residensstad) jest Linköping.
    Kristianstad – miasto w południowej Szwecji, zamieszkane przez około 35 tys. mieszkańców, ośrodek administracyjny gminy Kristianstad, liczącej ponad 76,5 tys. mieszkańców; do 1997 roku stolica regionu (län) Kristianstad, który po połączeniu z regionem Malmöhus utworzył region Skania. Jedno ze 134 miast posiadających historyczny status miasta w Szwecji.
    Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Onega (ros. Онежское озеро, Onieżskoje oziero, także Онегo, Oniego; wep. Änine, karel. Oniegu, fin. Ääninen lub Äänisjärvi) - drugie co do wielkości jezioro w Europie (po jeziorze Ładoga), położone w północno-zachodniej Rosji (w Republice Karelii, na obszarze obwodów leningradzkiego i wołogrodzkiego), między Jeziorem Ładoga i Morzem Białym. Powierzchnia 9720 km², długość 248 km, szerokość 80 km, maksymalna głębokość 127 m. Posiada ok. 1650 wysp o łącznej powierzchni 260 km² (największe to Wielka Klimecka i Wielka Lelikowska oraz znana z licznych zabytków wyspa Kiży), na której umiejscowiono kompleks zabytkowych budynków z całego regionu Karelii. Na Kiży znajduje się jedna z najważniejszych dla religii prawosławnej świątyń, Cerkiew Przeobrażenia Pańskiego, którą corocznie odwiedzają rzesze pielgrzymów. W okresie zimowym, jezioro Onega pokrywa lód, niekiedy skuwając całą jego powierzchnię. Akwen staje się nieżeglowny, co powoduje, że transport pomiędzy wyspami odbywa się przy pomocy poduszkowców i śmigłowców. Do Onegi uchodzi ok. 50 rzek, największe z nich to: Szuja, Suna, Wodła, Andoma, Megra. Wypływa z niego rzeka Swir.
    Orust – trzecia co do wielkości wyspa Szwecji, zajmująca powierzchnię 346 km². Położona jest na zachodnim wybrzeżu kraju, w regionie Västra Götaland. Wraz z otaczającymi ją mniejszymi wyspami należy do gminy Orust.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.081 sek.