• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Geografia Niue

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.
    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.

    Niue – duży, wyniesiony atol koralowy leżący w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Polinezji, cechujący się nizinnym krajobrazem i tropikalnym klimatem. Niue to także nazwa terytorium stowarzyszonego z Nową Zelandią, zajmującego ten atol.

    Ukształtowanie poziome[ | edytuj kod]

    Wyspa cechuje się słabo rozwiniętą linią brzegową o długości 64 km. Po zachodniej stronie można wyróżnić dwie łagodne zatoki. Wybrzeże jest w większości skaliste, zdominowana przez wapienne klify. Wybrzeże urozmaicają także piaszczyste plaże. Wyspę otaczają rafy koralowe.

    Wody powierzchniowe – wody występujące na powierzchni ziemi, łatwe do bezpośredniego ujęcia (czerpania). Dzielimy je na:Wody podziemne – wody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.

    Budowa geologiczna i rzeźba[ | edytuj kod]

    Niue jest wyspą pochodzenia koralowego, jednakże jest to obszar wypiętrzony. Pierwotnie wyspa miała typową postać atolu, jednakże wewnętrzna część, laguna, uległa wypiętrzeniu ponad poziom morza. Wyspę budują skały koralowe, głównie wapienie rafowe.

    Papugi afrykańskie, papugi, papugi właściwe (Psittacinae) – podrodzina ptaków z rodziny papugowatych. Papugi to również alternatywna nazwa naukowa dla całej rodziny papugowatych. W znaczeniu potocznym papugami nazywane są wszystkie ptaki zaliczane do rzędu papugowych, czyli oprócz papugowatych, również rodziny kakadu i nestorów.Jaszczurki (Lacertilia, dawniej Sauria) – grupa gadów łuskonośnych obejmująca czworonożne lub beznogie zwierzęta lądowe o wydłużonym ciele, oczach posiadających powieki, mocnych szczękach i diapsydalnej czaszce. Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą oraz na wielu wyspach oceanicznych. Są najliczniejszą grupą gadów obejmującą ponad 4000 gatunków.

    Wyspa jest nizinna, maksymalna wysokość sięga do 68 m n.p.m. (w pobliżu osady Mutalau). Na Niue znajdują się jaskinie związane ze zjawiskami krasowymi. Krajobraz wyspy ma postać płaskowyżu, gdzie występują niewielkie deniwelacje terenu.

    Klimat[ | edytuj kod]

    Plaża na południowym zachodzie wyspy

    Niue leży w strefie klimatu podrównikowego, kształtowanego przez pasaty i ciepły Prąd Południoworównikowy. Temperatury są typowe dla klimatu równikowego i cechują się niewielkimi rocznymi wahaniami. Także w ciągu doby różnice między dniem i nocą rzadko przekraczają 5 °C. Średnie wartości wynoszą 25-26 °C. Opady są wysokie i sięgają 2000 mm, są jednak nierównomiernie rozłożone w ciągu roku. Największe przypadają na okres letni (grudzień-marzec), najmniejsze są w czerwcu-lipcu. Niue jest nawiedzane przez okresowe susze, a w okresie letnim występują tajfuny. Wyspa cechuje się wysoką wilgotnością powietrza.

    Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków. Badaniem skorupiaków zajmuje się karcynologiaWapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.

    Wody[ | edytuj kod]

    Wody powierzchniowe są ubogie, na wyspie nie ma stałej sieci rzecznej. Większą zasobnością cechują się wody podziemne związane z krasowym, wapiennym podłożem.

    Flora i fauna[ | edytuj kod]

    Skaliste wybrzeże wyspy

    Naturalna formacja roślinna to lasy tropikalne i roślinność subtropikalna. Lasy tropikalne zajmują niewielki obszar wyspy, około 13% powierzchni. Liczne są palmy kokosowe, paprocie i bananowce, oraz wiele gatunków roślin kwiatowych takich jak np. storczyki. W wodach przybrzeżnych rosną rafy koralowe, stwarzające dogodne warunki do rozwoju fauny.

    Prąd Południoworównikowy – ciepły prąd morski występujący na oceanach: Atlantyckim, Spokojnym i Indyjskim na półkuli płd. w okolicach równika; płynie ze wsch. na zach.; prędkość 1-3 km/godz.; temp. wody 25-28°C; przy wschodnich krańcach Ameryki Płd., Afryki i Australii rozwidla się na pomniejsze ciepłe prądy (m.in. Brazylijski, Madagaskarski i Wschodnioaustralijski).Nizina – równinna lub prawie równinna wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m..

    Fauna ogranicza się do ptaków i skorupiaków, oraz gadów. Do ssaków należą głównie nieliczne gryzonie. Bogaty jest przede wszystkim świata ptaków, gdzie występują zarówno morskie jak i lądowe gatunki. Są to m.in. papugi, gołębie, a także rybitwy i wiele innych. Skorupiaki związane są bliskością raf koralowych, charakterystyczne są m.in. kraby palmowe. W lasach żyją węże i jaszczurki. Wody przybrzeże obfitują w ryby i ssaki morskie. W regionie Niue w wodach występują rekiny rafowe.

    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.Huragan – zjawisko silnego wiatru, w którym średnia prędkość wynosi powyżej 33 m/s (nie mniej niż 12° w skali Beauforta). Siłę huraganów mierzy się za pomocą skali Saffira-Simpsona, gdzie 5 stanowi zjawisko o nasileniu ekstremalnym. Najczęściej mianem huraganów określa się odpowiednio silne cyklony tropikalne. Huragan jest nazwą stosowaną dla zjawisk występujących nad akwenami Oceanu Atlantyckiego, natomiast tajfun – dla sztormów nad akwenami Oceanu Indyjskiego czy Oceanu Spokojnego.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Encyklopedia Geograficzna Świata: Australia, Oceania, Antarktyda. Wyd. OPRES Kraków 1997 ​ISBN 83-85909-24-9
  • Niue, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2011-03-19].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).
    Gryzonie (Rodentia) – najliczniejszy rząd ssaków, obejmujący ok. 1850 gatunków. Cechą charakterystyczną wszystkich gryzoni jest obecność stale rosnących siekaczy – dwóch (jedna para) w górnej i dwóch w dolnej szczęce oraz brak kłów. Większość gryzoni to zwierzęta roślinożerne, niektóre jednak nie stronią od pokarmu zwierzęcego. Zwierzęta te cechuje znaczna rozrodczość. Występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Wcześniej zaliczane do nich były zajęczaki, obecnie wydzielone – głównie z powodu różnic w uzębieniu – jako odrębna, choć blisko spokrewniona grupa.
    Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).
    Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.
    Atol – typ płaskiej wyspy koralowej położonej na oceanie, składającej się z rafy koralowej w kształcie pierścienia otaczającego centralną depresję. Depresja ta nazywana laguną może być częścią wyłonionej wyspy, stanowić niewielki, lecz odrębny zbiornik wodny lub też być połączona z morzem.
    Gołębiowate, gołębie właściwe (Columbidae) – rodzina ptaków z rzędu gołębiowych (Columbiformes). Obejmuje w większości gatunki związane z drzewami, lecz występują również związane ze skałami i naziemne, zamieszkujące cały świat poza okolicami okołobiegunowymi.
    Gady (Reptilia, od łac. repto – czołgać się) – parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.