• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gemer



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Mniejszość węgierska na Słowacji – najliczniejsza spośród mniejszości narodowych zamieszkujących Słowację. Według spisu z 2011 mieszka tam 458 467 Węgrów, co stanowi 8,5% ogółu ludności (jest to znaczny spadek w porównaniu do roku 2001, kiedy liczba Węgrów wynosiła 520 528 osób). Język węgierski, jako ojczysty, zadeklarowało 508 714 obywateli kraju (jest to także spadek - z 572 929 w 2001 roku).Rymawska Sobota (słow. Rimavská Sobota, węg. Rimaszombat, niem. Großsteffelsdorf) – miasto powiatowe w środkowej Słowacji, w kraju bańskobystrzyckim, w historycznym regionie Gemer.
    Położenie regionu na mapie Słowacji
    Herb dawnego komitatu Gömör-Kishont

    Gemer (węg. Gömör, niem. Gemer, Gömör, łac. Gömörinum) – kraina historyczna oraz region ruchu turystycznego, położone w południowej Słowacji, na południe od Niżnych Tatr, Słowackiego Raju i Spiszu, obejmujące większość terytorium dawnego węgierskiego komitatu Gemer – Mały Hont (węg. Gömör-Kishont). Niewielka część krainy należy do Węgier.

    Królestwo Węgier (węg. Magyar Királyság) – oficjalnie w 1920 roku restaurowane na Węgrzech Królestwo Świętego Stefana faktycznie zerwało ciągłość ze swoim poprzednikiem. Prawowity władca – Karol IV Habsburg nie został dopuszczony do władzy, a w jego miejsce panował regent, były austro-węgierski admirał Miklós Horthy.Pierwszy arbitraż wiedeński – traktat z 2 listopada 1938 roku, w wyniku którego Węgrom przyznano terytorium o powierzchni 11 927 km², zamieszkane przez 852 tys. osób (południową Słowację i Ruś Zakarpacką). Na tym obszarze 59% ludności (502 680) stanowili obywatele narodowości węgierskiej, 100 tys.osób narodowości słowackiej przekroczyło granicę, wyjeżdżając na Słowację.

    Historia[ | edytuj kod]

    Kras Słowacki – Dolina Zádielska (Zádielska tiesňava)
    Rožňava – stary ratusz

    Komitat Gemer w XII wieku odłączył się od komitatu turniańskiego (Turniansky komitát). Pierwszym centrum komitatu był zamek Gemer (Gömör), a od XVIII wieku Plešivec (Pelsőc). Z obszarem od średniowiecza związane było górnictwo i hutnictwo – w górach istniały bogate złoża metali.

    Vlachovo – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju koszyckim, w powiecie Rożniawa. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1247.Secesja [fr. sécession < łac. seccesio ‘odejście’] – styl w sztuce europejskiej ostatniego dziesięciolecia XIX wieku i pierwszego XX wieku, zaliczany w ramy modernizmu. Istotą secesji było dążenie do stylowej jedności sztuki dzięki łączeniu działań w różnych jej dziedzinach, a w szczególności rzemiosła artystycznego, architektury wnętrz, rzeźby i grafiki. Charakterystycznymi cechami stylu secesyjnego są: płynne, faliste linie, ornamentacja abstrakcyjna bądź roślinna, inspiracje sztuką japońską, swobodne układy kompozycyjne, asymetria, płaszczyznowość i linearyzm oraz subtelna pastelowa kolorystyka.

    W XVI wieku do południowych granic Gemeru dotarli Turcy i przez ponad sto lat część krainy znalazła się pod turecką okupacją.

    Od 1810 do 1918/1920 region ten wchodził w skład węgierskiego komitatu Gömör-Kishont (Gömör és Kishont, słow. Gemer a Malohont, Gemersko-malohontská župa), którego stolicą była Rimavská Sobota (Rimaszombat). W 1910 komitat Gömör és Kishont zamieszkiwało 188 098 ludzi, z czego Węgrzy stanowili 58,5%, Słowacy 38,4%, a Niemcy 1,6% ludności. Mimo to, niemal całe terytorium komitatu zostało włączone po I wojnie światowej do Czechosłowacji (z wyjątkiem miasta Putnok i okolic, które pozostało na Węgrzech w nowym komitacie Borsod-Gömör-Kishont, a obecnie Borsod-Abaúj-Zemplén; stanowiło to 7,5% ziem dawnego komitatu).

    Jedną z pozostałości wielowiekowej przynależności Słowacji do Królestwa Węgier (896-1918) jest tradycyjny podział Słowacji na regiony. Podział ten nie pokrywa się z obecnym podziałem administracyjnym Słowacji, jednak jest szeroko używany wśród mieszkańców Słowacji i stanowi podstawę do podziału Słowacji na regiony turystyczne, używanego przez publiczne instytucje promujące turystykę.Powiat Rożniawa (słow. okres Rožňava) – słowacka jednostka administracyjna znajdująca się w kraju koszyckim na terenie historycznych regionów Gemer i Abaúj-Torna. Powiat Rożniawa zajmuje obszar 1 173 km², jest zamieszkiwany przez 61 887 obywateli, z czego 63% stanowią Słowacy, 30,6% Węgrzy (w roku 2001). Średnia gęstość zaludnienia wynosi 52,76 osób na km². Miasta: Dobszyna i powiatowe Rożniawa.

    W okresie międzywojennym Gemer znalazł się początkowo w Gemersko-Malohonstkiej żupie (Gemersko-Malohontská župa). Od 1923 podzielono go pomiędzy Zwoleńską (Rimavská Sobota) a Podtatrzańską żupą (Rožňava). W 1928 w wyniku kolejnej reformy administracyjnej całość krainy została włączona do kraju słowackiego (Slovenská krajina/zem, odpowiednik dawnych żup).

    Vernár (węg. Vernár, niem. Wernsdorf) – wieś na Słowacji położona w powiecie Poprad (słow. Okres Poprad), w kraju preszowskim (słow. Prešovský kraj)Niżne Tatry (514.91; słow. Nízke Tatry, węg. Alacsony-Tátra, niem. Niedere Tatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, na terenie Słowacji. Jego najwyższym szczytem jest Dziumbier (Ďumbier, 2043 m n.p.m.). Na terenie Niżnych Tatr utworzono największy park narodowy na Słowacji – Park Narodowy Niżne Tatry.

    W wyniku tzw. pierwszego arbitrażu wiedeńskiego z dnia 2 listopada 1938 r. południowa część Gemeru powróciła w granice Królestwa Węgier. Tereny te wojska węgierskie zajęły w dniach 7-10 listopada i ponownie utworzono wówczas komitat Gömör-Kishont (choć w nieco innych granicach). Pozostałe tereny znalazły się w żupie nadhrońskiej (Pohronská župa), od 14 marca 1939 r. w granicach tzw. pierwszej Republiki Słowackiej. W maju 1945 roku przywrócono czechosłowacko-węgierską granicę sprzed listopada 1938 r.

    Jaskinia Gombasecka (słow. Gombasecká jaskyňa) – jaskinia krasowa na terenie Krasu Słowacko-Węgierskiego na Słowacji, udostępniona od 1955 r. do zwiedzania turystycznego.Kraj preszowski (słow. Prešovský kraj) – jednostka administracyjna Słowacji, jeden z 8 krajów, na które podzielone zostało to państwo.

    W okresie komunistycznym Gemer był ponownie podzielony. Początkowo powrócono do podziału przedwojennego. W 1960 zachodnią część regionu włączono do kraju środkowosłowackiego (Stredoslovenský kraj), a wschodnią do kraju wschodniosłowackiego (Východoslovenský kraj). W 1990 zniesiono podział Czechosłowacji na kraje i przywróciła go dopiero niepodległa Słowacja w 1996.

    Park Narodowy Muránska planina (sł. Národný park Muránska planina) jest jednym z najmłodszych parków narodowych na Słowacji. Został utworzony 23 września 1997 r. i obejmuje powierzchnię 20 318 ha (strefa ochronna zajmuje 21 698 ha). Znajduje się w środkowej Słowacji, w powiatach Brezno, Rimavská Sobota i Revúca w kraju bańskobystrzyckim.Krásna Hôrka (węg. Krasznahorka) – gotycki zamek na Słowacji, górujący nad miejscowością Krásnohorské Podhradie, w pobliżu Rożniawy. Po raz pierwszy wzmiankowany w 1333 roku. Krásna Hôrka jest narodowym pomnikiem kultury.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Putnok – miasto w północno-wschodnich Węgrzech, w komitacie Borsod-Abaúj-Zemplén, w powiecie Ózd, liczące 6 743 mieszkańców (I 2011). Leży w dolinie rzeki Sajó.
    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
    Łańcuch Rudaw Słowackich (515.2) – makroregion geograficzny w środkowej Słowacji, w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich. Najwyższy szczyt to Stolica (1476 m n.p.m.). Długość łańcucha wynosi 140 km, szerokość – około 40 km, powierzchnia – ok. 4000 km².
    Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.
    Kraj bańskobystrzycki (słow. Banskobystrický kraj) - jednostka administracyjna Słowacji, jeden z 8 krajów, na które podzielone zostało to państwo.
    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.
    Rożniawa (słow. Rožňava, niem. Rosenau, węg. Rozsnyó, łac. Rosnavia) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju koszyckim. Gospodarcze i turystyczne centrum historycznego regionu Gemer.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.