• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gazzetta

    Przeczytaj także...
    Awers i rewers (łac.) to dwie strony jakiegoś zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.Friedrich (baron) von Schrötter (Freiherr von Schrötter) (1862 – 1944) – niemiecki ekonomista, historyk i numizmatyk, zasłużony dla badań nad nowożytnym mennictwem Niemiec.
    Oblężenie Kandii (obecnie Iraklion) – oblężenie, które miało miejsce w latach 1648–1669 podczas wojny wenecko-tureckiej 1645–1669, zwanej z powodu długotrwałych operacji oblężniczych wojną kandyjską.

    Gazzetta (zdrobnienie od wł. gaza – mienie, majątek) – potoczna nazwa bitych od XVI w. dwusoldowych monet weneckich.

    „Kolonialny” gazzettone bity dla Dalmacji i Albanii (1691)

    Nazwą tą określano w Wenecji monety wprowadzone od 1539 r. i bite ze stopu niskiej jakości (bilonu) w nominałach 2 i 3 gazzetty oraz 4 (zwana grossetto) i 10 (zwana lirazza albo lirone). Gazzetta stanowiła początkowo 1/398 monety srebrnej, później – 1/478. Na jej awersie wyobrażano personifikację zasiadającej Sprawiedliwości, na rewersie – lwa, symbol Republiki bądź też św. Marka na awersie, a na odwrocie wizerunek Chrystusa. Monety nie nosiły imienia aktualnie panującego doży. Opatrzone imionami dożów Gerolamo Priuli (1559-67), Giovanni Cornera (1625-29) i Francesco Molina (1646-55) emitowano wyłącznie dla Kandii na weneckiej Krecie (dwusoldówki), podobnie jak z imieniem generalnego kapitana Grimani – jako monetę zastępczą w nominale 10-gazzettowym. Od 1684 r. była to jedynie moneta miedziana.

    Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie (dziennik) – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.Bilon – pieniądz zdawkowy w postaci metalowych znaków pieniężnych (monet). Jest takim samym środkiem płatniczym, jak banknoty; różni się od nich materiałem, z którego jest wykonany oraz kształtem i użytecznością. Bilon wszedł w użycie jako uzupełnienie obiegu pieniądza kruszcowego, lecz pierwotnie w ograniczonym zakresie, mając moc zwalniania z zobowiązań tylko do kwoty pewnej wysokości. W Polsce przed 1939 – monetami 10-złotowymi można było płacić do 1 tysiąca zł, 5-złotowymi do 500 zł, 2-złotowymi do 100 zł, a niklowymi 1-złotowymi do 50 zł jednorazowo. Współcześnie wartość nominalna bilonu jest czasem wyższa niż wartość metali użytych do jego wytworzenia, stąd bilon ma charakter monety podwartościowej, wyposażonej w tzw. kurs przymusowy.

    Przez analogię nazywano tak również 2-soldowe monety bite na obszarze północnych Włoch w Guastalli Gonzagów i w księstwie Mirandola. Ponadto nazwę tę stosowano względem monet jońskiego Heptanezu, czyli Republiki Siedmiu Wysp w latach 1800-1815, bitych w nominałach 1, 5 i 10 gazzett.

    Iustitia – rzymskie bóstwo, personifikacja sprawiedliwości. Utożsamiana z grecką Dike lub Temidą. Przedstawiana jako kobieta w długiej szacie, z przepaską na oczach, wsparta na włóczni lub mieczu, trzymająca w ręku wagę, względnie szalki wagi w dłoniach.Marek Ewangelista, cs. Apostoł i jewangielist Mark – wedle tradycji Kościoła autor Ewangelii Marka uważanej za najstarszą i jednocześnie najkrótszą spośród ewangelii, kuzyn św. Barnaby, towarzysz św. Pawła, a później św. Piotra, apostoł z grona siedemdziesięciu dwóch. Zgodnie z relacją Papiasza wiernie spisał głoszone przez Piotra nauki. Według tradycji św. Marek został umęczony ok. 68 roku. Uznawany przez Kościół koptyjski za pierwszego patriarchę Aleksandrii i świętego; święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, prawosławnego i ormiańskiego.

    Mianem gazzettone określano natomiast 2-soldową monetę miedzianą o większej średnicy, wypuszczaną w Wenecji w XVII i XVIII stuleciu dla zamorskich prowincji Republiki. Nosiła ona w legendzie oznaczenia: Dalmazia e Albania, Isole e Armata (tj. Wyspy i flota), Armata e Morea, Corfù Cefalonia e Zante.

    Personifikacja (z łac. persona – osoba i facere – robić) lub uosobienie – figura retoryczna i środek stylistyczny polegające na metaforycznym przedstawianiu zwierząt i roślin, przedmiotów nieożywionych, zjawisk lub idei jako osób ludzkich – szczególnie często personifikuje się pojęcia abstrakcyjne, zwłaszcza jako wygłaszające przemowy.Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

    Pierwsza wenecka gazeta miała cenę jednej gazzetty, skąd też powstała i przyjęła się ta nazwa dla podobnych druków z wiadomościami.

    Przypisy

    1. Znaczenie to podaje H. Kahnt (Das große Münzlexikon von A bis Z, dz. cyt. poniżej), natomiast G. Castellani uznaje pochodzenie tej nazwy za nieznane (Enciclopedia Italiana Treccani, dz. cyt. poniżej).
    2. W Wenecji sold był drobną monetą miedzianą o wadze nieco ponad 3 g, wprowadzoną przez dożę Francesco Dandolo (1328-39) i emitowaną do końca istnienia Republiki Weneckiej.
    3. Datowania według listy panujących Wenecji R. Capellego (Manuale di Numismatica, Milano 1962, s. 110-112).
    4. Friedrich (baron) von Schrötter był przeciwnego zdania sądząc, iż nazwa monety pochodzi od ceny (1 gazzetta) pierwszej gazety w Wenecji (Reppa – Das große Münzen-Lexikon).

    Bibliografia[]

  • Giuseppe Castellani: Gazzetta. W Enciclopedia Italiana Treccani, Roma 1932 (wł.)[1]
  • Helmut Kahnt: Das große Münzlexikon von A bis Z. Regenstauf 2005, s. 150
  • Владимир В. Зварич: Нумизматический словарь. Львов 1980 (4-е изд.)[2]
  • C. C. Chamberlain: Guide to Numismatics. London 1965, s. 66
  • Peloponez (Półwysep Peloponeski, nwgr. Πελοπόννησος, Peloponnisos, w średniowieczu znany pod nazwą Morea, gr. Μωρέας lub Μωριάς) – półwysep i kraina historyczna w Grecji. Stanowi najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego i kontynentalnej Grecji. Znajduje się między Morzem Jońskim a Egejskim. Połączony jest z lądem Przesmykiem Korynckim przeciętym Kanałem Korynckim. Od północy Peloponez ograniczony jest Zatoką Koryncką i Patraską. Silnie rozczłonkowana linia brzegowa tworzy liczne mniejsze półwyspy: Argolidzki, Lakoński, Mani, Mesyński i zatoki: Sarońską, Argolidzką, Meseńska, Kiparysyjską. Powierzchnia Peloponezu wynosi 21,4 tys. km².Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Republika Siedmiu Wysp (gr. Επτάνησος Πολιτεία, trl. Eptánīsos Politeía; wł. Repubblica Settinsulare) – wyspiarska republika istniejąca na Wyspach Jońskich w latach 1800-1807 w wyniku porozumienia turecko-rosyjskiego. Obejmowała Korfu (Kerkyrę), Paksos, Itakę, Kefalinię, Leukadę, Zakintos i Kytherę. Wliczały się do niej również trzy eksklawy na lądzie stałym: Parga, Preweza i Wonitsa. Były to pierwsze greckie terytoria, które uzyskały jakąkolwiek formę suwerenności po upadku Morei, pozostałości Cesarstwa Bizantyńskiego, która w 1460 roku znalazła się pod panowaniem Osmanów.
    Zakintos (gr. Ζάκυνθος, zapisywane także: Zakyntos, Zakynthos, Zakinthos, Hyrie, Zante) – wyspa grecka w na Morzu Jońskim, trzecia do wielkości wyspa oraz prefektura grecka w archipelagu Wysp Jońskich. Położona jest na zachód od Peloponezu. Nazwa wyspy pochodzi od imienia syna mitologicznego Dardanosa, króla Arkadii.
    Jezus Chrystus (ur. ok. 8–4 p.n.e., zm. 30 lub 33 w Jerozolimie) – centralna postać religii chrześcijańskiej, założyciel Kościoła. W chrześcijaństwie uznawany za Boga i człowieka, współistotnego Bogu Ojcu.
    Legenda (łac. coś do czytania; to, co należy przeczytać; od legere – czytać) – wszelki napis na monecie, medalu lub pieczęci; w numizmatyce często synonim inskrypcji.
    Doża Wenecji (wł. doge, wec. doxe) – najwyższy urzędnik w Republice Weneckiej, wybierany dożywotnio przez kolegium elektorów, które z kolei było wybierane przez 480-osobową Wielką Radę – przedstawicieli bogatych rodów (patrycjuszy).
    Korfu, starożytna Kerkyra (gr. Κέρκυρα = Kerkira, łac. Cercyra; wł. Corfu), górzysta wyspa w Grecji, w północnej części Morza Jońskiego u wybrzeży Albanii, łącznie z kilkoma pobliskimi wysepkami wchodzi w skład prefektury Kerkira w regionie administracyjnym Wyspy Jońskie. Stolicą wyspy i prefektury jest miasto Korfu (zwane też Kerkirą). Najwyższy szczyt na wyspie to Pantokrator (906 m n.p.m.).
    Albania (alb. Shqipëria), Republika Albanii (alb. Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km. Graniczy z:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.