• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gazownia przy ul. Grobla w Poznaniu

    Przeczytaj także...
    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Czartoria – pierwotnie niewielka osada powstała na warcianej wyspie, wśród rzecznych rozlewisk, która została z czasem wchłonięta przez położone na sąsiedniej wysepce miasteczko – Chwaliszewo, a następnie wraz z nim w 1800 roku włączona w granice Poznania. W czasach zaborów nosiła nazwę Dammstrasse (ulica Tamowa). Do 1945 był to obszar bardzo gęsto zabudowany i przeludniony.
    Jerzy Liśniewicz (ur. 17 maja 1919 w Rostowie nad Donem, zm. 10 kwietnia 2012 w Poznaniu) - polski architekt związany przede wszystkim z Poznaniem.
    Widok z ul. Grobla

    Gazownia przy ul. Grobla w Poznaniu – nieczynna gazownia miejska w Poznaniu zlokalizowana na dawnej warcianej wyspie Grobla. Pierwsze prace budowlane rozpoczęto w 1853 roku.

    Historia[ | edytuj kod]

    Jej projektantem, na zlecenie nadburmistrza Eugena Naumanna był brytyjski architekt John Moore. Rozruch aparatury do produkcji gazu koksowniczego z węgla kamiennego nastąpił 14 listopada 1856, a pierwsze dostawy gazu zaopatrywały 414 miejskich latarni podłączonych do instalacji. Już po roku działalności gazownia zaopatrywała około 1500 odbiorców. Moor oszacował koszt budowy zakładu na 420 tys. marek, podczas gdy w rzeczywistości wydano około 720 tys. marek.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Pomnik Zygi Latarnika - rzeźba uliczna z brązu, zlokalizowana w Poznaniu, na Grobli, w obrębie skweru Łukasiewicza, obok Starej Gazowni. Zyga to po poznańsku Zygmunt. W tym wypadku jest postacią całkowicie fikcyjną.

    Węgiel początkowo dostarczany był z Anglii statkami do Szczecina, gdzie przeładowywano go na barki, które dostarczały go do gazowni, jednak po wybudowaniu linii kolejowej do Wrocławia węgiel zaczęto sprowadzać ze Śląska koleją. Zbudowano nawet specjalną bocznicę z Garbar przez Chwaliszewo, Czartorię na Groblę.

    Ulica Wodna – ulica w Poznaniu biegnąca od Starego Rynku w kierunku wschodnim. W średniowieczu nosiła nazwę Wodna (platea aquatica), do 1919: Wasserstrasse, 1919-1939: Wodna (Butelska), 1939-1945: Wasserstrasse, od 1945: Wodna. W ciągu ulicy zlokalizowana była brama stanowiąca element murów miejskich.Prezydent Poznania wybierany jest przez mieszkańców miasta w wyborach powszechnych, równych, tajnych i bezpośrednich. Jest organem wykonawczym miasta Poznania jako jednostki samorządu terytorialnego.

    W latach 1876-1913 roczna produkcja gazu wzrosła z 2 do 13 milionów m³. Zatrudnienie zwiększyło się trzykrotnie. W 1914 zakład zaspokajał potrzeby około 24.000 odbiorców. Początkowo prężnie rozwijający się zakład na przełomie XIX i XX wieku przeżywał trudności związane z konkurencją energii elektrycznej, jednak po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zakład ponownie zmodernizowano, prowadząc jednocześnie szeroko zakrojoną akcję reklamową. W wyniku tych działań 96% mieszkańców w 1939 roku korzystało z gazu wytwarzanego w miejskiej gazowni, a łączna długość sieci wynosiła 250 km.

    Wybuch gazu w 1926 – wybuch zbiornika z gazem ziemnym w Poznaniu, który miał miejsce 26 lutego 1926 w miejskiej gazowni na Grobli.Zygmunt Boras (ur. 8 lipca 1927 w Szczercowie, zm. 29 sierpnia 2008 w Skokach) – polski humanista, historyk, nauczyciel akademicki.

    W latach powojennych w budynkach gazowni działała pracownia architektoniczna Jana Cieślińskiego, w której zatrudnieni byli m.in. Jerzy Liśniewicz, Jan Węcławski, Adam Hahn i Zdzisław Podoski. Powstały tu projekty budynków mieszkalnych na Komandorii, Dębcu oraz w centrum miasta (ulice Wodna i Klasztorna). Z pracowni powstała późniejsza Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych.

    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.Ulica Klasztorna – ulica w Poznaniu, zlokalizowana w centrum miasta, pomiędzy ulicą Wielką na północy, a ulicą Gołębią na południu. Na północy za skrzyżowaniem z ulicą Wielką jej przedłużeniem jest ulica Kramarska. Przy tej ulicy w XVI wieku działał klasztor benedyktynek ( w Pałacu Górków). Górujący elementem nad ulicą jest wieża kolegium jezuickiego (obecnie Urząd Miasta Poznania). Przy jej skrzyżowaniu z ulicą Gołębią, stoi dawne probostwo farne.

    W 1966 uruchomiono drugą gazownię na Głównej, która została jednak wkrótce zdemontowana i sprzedana do Chin. Miało to związek z doprowadzeniem w 1970 roku do Poznania gazociągu dostarczającego gaz ziemny. Przejście na nowe paliwo, sprawiło, że po 117 latach działalności, w 1973 roku, wygaszono gazownię, a znajdujące się na jej terenie obiekty zaczęły pełnić funkcję dystrybucyjną.

    14 listopada jest 318. (w latach przestępnych 319.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 47 dni. Ławeczka Ignacego Łukasiewicza w Poznaniu – uliczny pomnik polskiego chemika, farmaceuty i wynalazcy lampy naftowej – Ignacego Łukasiewicza, zlokalizowany w Poznaniu na Grobli, przed starą gazownią miejską, na Skwerze Łukasiewicza.

    Obecnie terenem zarządza Wielkopolska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o., który stopniowo odnawia budynki starej gazowni.

    Grobla wchodzi w skład zabytków i atrakcji trasy turystycznej Traktu Królewsko-Cesarskiego.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • wybuch gazu w gazowni na Grobli (1926)
  • skwer Ignacego Łukasiewicza
  • pomnik Zygi Latarnika i ławeczka Ignacego Łukasiewicza
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. KOBIDZ - rejestr zabytków nieruchomych z 14 stycznia 2010
    2. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s. 301
    3. red. Jerzy Topolski, Dzieje Poznania, tom 2, PWN, Warszawa-Poznań, 1994, s.162, ​ISBN 83-01-08194-5
    4. Projekt - Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945-2005, Henryk Marcinkowski i inni, Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2013, s. 41, ISBN 978-83-7768-069-8, OCLC 871701842.
    5. Trakt Królewsko-Cesarski – Trakt Królewsko-Cesarski, trakt.poznan.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Historia Zakładu Gazowniczego w Poznaniu. Wielkopolska Spółka Gazownictwa. [dostęp 2016-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  • Historia oddziału w Poznaniu. Polska Spółka Gazownictwa sp. z o.o.. [dostęp 2016-05-02].
  • Węgiel kamienny – skała osadowa pochodzenia roślinnego, zawierająca 75-97% pierwiastka węgla, powstała głównie w karbonie (era paleozoiczna) ze szczątków roślinnych, które bez dostępu tlenu uległy uwęgleniu. Ma czarną barwę, matowy połysk, czarną rysę.Wydawnictwo Poznańskie – polskie wydawnictwo założone w 1956 w Poznaniu, zlikwidowane w 1992, w 1993 przejęte przez Fundację Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chwaliszewo – niewielka część Poznania, leżąca między Wartą a Garbarami, w obrębie osiedla samorządowego Stare Miasto. W latach 1444 – 1800 stanowiło odrębne miasto. Niegdyś osobna wyspa na rzece Warcie. Nazywane również Poznańską Wenecją.
    Grobla – część Poznania, położona w centrum miasta, pomiędzy Chwaliszewem na północy, Garbarami na zachodzie i częściowo Piaskami na południowym zachodzie. Znajduje się ok. 500 m na południowy wschód od Starego Rynku, w obrębie Osiedla Stare Miasto.
    Jerzy Topolski (ur. 20 września 1928 w Poznaniu, zm. 21 grudnia 1998 tamże) – polski historyk, specjalizujący się w zakresie historii społeczno-gospodarczej oraz metodologii historii. Twórca poznańskiego ośrodka metodologicznego.
    Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu – nazwa trasy turystycznej w Poznaniu – mieście, które w swojej historii było zarówno miastem królewskim, jak i cesarskim. Trakt integruje elementy decydujące o atrakcyjności Poznania i podkreślające jego rolę na kulturowej mapie Europy. W ujęciu przestrzennym, Trakt Królewsko-Cesarski jest rozumiany jako szlak turystyczny. Oś Traktu, łącząca miejsca związane z postaciami władców, przebiega przez najważniejsze historycznie obszary miasta, pokazując jego rozwój urbanistyczny i kulturowy.
    Komandoria – część Poznania, obejmująca obszar pomiędzy Śródką (ul. Podwale) na zachodzie, Zakładami Metalurgicznymi "Pomet" na wschodzie, a Jeziorem Maltańskim na południu. Komandoria jest rozdzielona pomiędzy dwie różne jednostki pomocnicze miasta "Osiedle Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria" obejmującą zachodnią część oraz "Osiedle Warszawskie-Pomet-Maltańskie" obejmującą wschodnią część.
    Gaz ziemny zwany również błękitnym paliwem – rodzaj paliwa kopalnego pochodzenia organicznego, gaz zbierający się w skorupie ziemskiej w pokładach wypełniających przestrzenie, niekiedy pod wysokim ciśnieniem. Pokłady gazu ziemnego występują samodzielnie lub towarzyszą złożom ropy naftowej lub węgla kamiennego.
    Jan Cieśliński (ur. 18 grudnia 1899 w Poznaniu, zm. 30 października 1967 tamże) – architekt, docent PWSSP w Poznaniu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.