• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gatunek wymarły na wolności

    Przeczytaj także...
    Restytucja gatunku (łac. restitutio – przywrócenie) – przywrócenie istnienia gatunku lub populacji zagrożonej wyginięciem.Reintrodukcja – w biologii termin określający ponowne wprowadzenie na stare miejsca bytowania rodzimych gatunków zwierząt i roślin, kiedyś tam żyjących, lecz wcześniej wytępionych. Reintrodukcja jest środkiem do restytucji gatunku, tj. odbudowania jego populacji.
    Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature, w skrócie IUCN) – międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody założona w 1948 roku jako pierwsza światowa organizacja skupiona na problemach środowiska naturalnego. Jej siedziba mieści się w Gland w Szwajcarii.

    Gatunek wymarły na wolności (extinct in the wild – EW) – jedna z kategorii określających stan zagrożenia wyginięciem gatunków, używanych w siedmioskalowych systemach kategorii zagrożenia Czerwonej księgi gatunków zagrożonych (CKGZ). Znajduje się między kategoriami gatunku krytycznie zagrożonego (CR) i gatunku wymarłego (EX). Odnosi się do gatunków wymarłych w stanie dzikim w obrębie ich pierwotnego zasięgu. Przedstawiciele tych gatunków żyją jednak w hodowlach lub ogrodach zoologicznych i botanicznych, ewentualnie utrzymywani są w postaci populacji dziko żyjących, ale poza pierwotnym zasięgiem gatunku. Żeby gatunek można było uznać za wymarły na wolności konieczne jest odpowiednio długotrwałe, ze względu na jego biologię, badanie wykluczające utrzymanie się dzikich populacji. Odbudowa trwałych populacji gatunku na wolności jest możliwa przez odpowiednie projekty restytucyjne. W roku 2008 do kategorii należały 33 gatunki zwierząt.

    Polska Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce - lista gatunków zagrożonych z różnych przyczyn wyginięciem na terenie kraju. W stosunku do Polskiej czerwonej księgi zwierząt zawiera większą liczbę gatunków, lecz ogranicza się do ewidencji gatunków o różnym stopniu zagrożenia (bez opisu i charakterystyki poszczególnych gatunków), z podaniem kategorii zagrożenia oraz ogólnego opisu sytuacji danej grupy gatunków (np. gromady czy rzędu). W polskiej edycji najwięcej uwagi poświęcono bezkręgowcom, a zwłaszcza stawonogom.Tchórz czarnołapy, tchórz czarnonogi (Mustela nigripes) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae).

    Zgodnie z zasadami Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody IUCN kategoria ta stosowana może być tylko w odniesieniu do gatunków w całym ich zasięgu, tzn. nie powinna być stosowana na szczeblu dotyczącym określonego obszaru (kraju, regionu, lokalnie).

    Przykłady zwierząt wymarłych na wolności (EW)[]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Gatunki wymarłe na wolności.
  • koń Przewalskiego (Equus przewalskii) (wymarły na wolności od 1969, następnie reintrodukowany)
  • tchórz czarnonogi (Mustela nigripes) (wymarły na wolności od 1996, następnie reintrodukowany)
  • grubowarg dwubarwny (Epalzeorhynchos bicolor) (wymarły na wolności od 1996)
  • kruk ogorzały (Corvus hawaiiensis) (wymarły na wolności od 2002)
  • czubacz garbonosy (Mitu mitu) (wymarły na wolności od 1987 lub 1988)
  • gołębiak kasztanowaty (Zenaida graysoni) (wymarły na wolności od 1972)
  • wodnik guamski (Gallirallus owstoni) (wymarły na wolności od 1980)
  • oryks szablorogi (Oryx dammah)
  • Zobacz też[]

  • Polska Czerwona Księga Roślin
  • Czerwona lista roślin i grzybów Polski
  • Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce
  • Zwierzęta wymarłe na wolności

  • Grubowarg dwubarwny (Epalzeorhynchos bicolor) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), wcześniej opisywany pod nazwą labeo dwubarwny (Labeo bicolor). Hodowany w akwariach. W stanie dzikim jest krytycznie zagrożony wyginięciem.Wodnik guamski (Gallirallus owstoni) – gatunek nielotnego ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae), uznany za gatunek wymarły na wolności. Obecnie gatunek wprowadzany jest na wyspę Rota (na Pacyfiku).

    Przypisy

    1. IUCN Species Survival Commission: IUCN red list categories and criteria. Version 3.1 Second edition. IUCN (International Union for Conservation of Nature), 2012. [dostęp 2015-07-05]. s. 14.
    2. (ang.) Sumy gatunków każdej kategorii największych grup taksonomicznych królestwa zwierząt 2011 Red List: Table 3a (pdf). [dostęp 21 września 2011].
    3. Guidelines for application of IUCN Red List criteria at regional and national levels. Invasive Species Specialist Group (ISSG) of the IUCN Species Survival Commission. [dostęp 2015-07-05]. s. 13.
    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Gatunek krytycznie zagrożony (ang. critically endangered, akronim: CR) – stanowi jedną z kategorii w opublikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikacji gatunków zagrożonych i jest przyjmowana powszechnie do stosowania w różnej rangi i różnego zasięgu Czerwonych Księgach Gatunków Zagrożonych i Listach. Kategoria ta obejmuje gatunki, wobec których stwierdzono wysokie ryzyko wymarcia w warunkach naturalnych, i które spełniają przynajmniej jedno ze ściśle zdefiniowanych kryteriów odnoszących się do zasięgu, liczebności i dynamiki populacji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Koń Przewalskiego (Equus przewalskii) – ssak z rodziny koniowatych, współcześnie jedyny dziko żyjący gatunek koni.
    Zwierzęta wymarłe na wolności – gatunki zwierząt uznane przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów za wymarłe w stanie dzikim (extinct in the wild), czyli niewystępujące już w stanie dzikim w całym obszarze swego naturalnego występowania. Pojedyncze osobniki lub grupy osobników takiego gatunku żyją jeszcze w niewoli, zwykle w ogrodach zoologicznych.
    Polska czerwona księga roślin – wybór taksonów roślin (ogromna większość w randze gatunku) zagrożonych na terenie Polski wyginięciem, a także tych, które już wyginęły. Obejmuje paprotniki i rośliny nasienne występujące w XIX i XX wieku na terenie Polski, w jej obecnych granicach. Kolejne wydania księgi obejmują coraz bardziej obszerny wykaz gatunków, zbliżając jej zawartość do Czerwonej listy roślin i grzybów Polski, stanowiącej pełny rejestr gatunków zagrożonych wraz z ich klasyfikacją do odpowiednich kategorii zagrożenia.
    Gatunek wymarły (ang. extinct – EX) – gatunek, który wyginął wskutek procesów naturalnych lub wywołanych przez człowieka. Jest to jedna z kategorii klasyfikacji gatunków zagrożonych w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych publikowanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN).
    Gołębiak kasztanowaty (Zenaida graysoni) — gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych. Występował endemicznie na wyspie Socorro (archipelag Revillagigedo) należącej do Meksyku. Obecnie wymarły na wolności.
    Zasięg, areał, obszar występowania – obszar, na którym regularnie występują osobniki danego taksonu (gatunku, rodzaju, rodziny itd.). Zasięg wyższej kategorii systematycznej w hierarchii systemu klasyfikacyjnego obejmuje zasięgi kategorii niższego rzędu. Także obszar występowania innych zjawisk lub tworów biologicznych (np. populacji, formacji i zespołów roślinnych). Linia ograniczająca obszar występowania taksonu lub zjawiska to kres lub granica zasięgu.
    Wrona ogorzała, kruk ogorzały (Corvus hawaiiensis), zwany przez Hawajczyków "Alala" – wymarły na wolności gatunek rdzennie hawajskiego ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Mierzy około 48-50 cm, jest więc wielkości czarnowrona, ale ma bardziej zaokrąglone skrzydła i masywniejszy dziób. Ma brązowo-czarne, pokryte szczeciną pierze.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.