• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gatunek filmowy

    Przeczytaj także...
    Film muzyczny – to filmowa odmiana musicalu; gatunek typowy dla kina amerykańskiego. Jego początki wiążą się z zastosowaniem dźwięku w kinach. Pierwszy film dźwiękowy to właśnie musical – Śpiewak Jazzbandu ze słynnym Alem Jolsonem. W musicalu filmowym, podobnie jak w teatralnym, w fabule ważne miejsce zajmują śpiewane przez bohaterów piosenki. Najpopularniejszym podgatunkiem są musicalowe komedie, w których obok piosenek i układów tanecznych ważną rolę pełnią gagi. Musical to najpopularniejszy gatunek współczesnego kina hinduskiego (zob. Bollywood), jednak filmy z Indii są prawie zupełnie nieznane w Europie.Melodramat (gr.) – gatunek literacki lub filmowy o sensacyjnej fabule, zwykle miłosnej, nasyconej patetyczno-sentymentalnymi efektami i kończącej się z reguły pomyślnie dla bohaterów szlachetnych, a źle dla tzw. "czarnych charakterów". Początki melodramatu sięgają XVIII wieku, kiedy był to utwór dramatyczny opatrzony muzyką. Schemat miłości w melodramacie: miłość + przeszkoda nie do pokonania = cierpienie. Melodramat zatem to film o miłości trudnej lub niemożliwej do zrealizowania.
    Film animowany – rodzaj filmu, w którym obrazy nie są uzyskiwane na drodze rejestrowania zjawisk (w sposób ciągły) przy pomocy kamery. Źródłem danych jest często ręcznie rysowana grafika przedstawiająca na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu (stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki). Mogą być również wykorzystywane techniki animacji poklatkowej zdjęć poklatkowych. Obecnie coraz czesciej stosowana jest grafika i animacja wspomagana komputerowo.

    Gatunek filmowy – forma zbiorcza dla filmów wykazujących podobne schematy fabularne, wspólną ikonografię, określone typy bohaterów oraz sytuacje, w których rozgrywa się akcja. Gatunek polega na reprodukcji formuły przyswojonej w ekranowym obiegu, a cechuje go ustabilizowanie i powtarzalność poszczególnych filmów.

    Film dramatyczny – gatunek filmowy zawierający najczęściej utwory o charakterze fabularnym, rzadziej także dokumentalnym, których struktura ma za zadanie poruszyć emocje widza. Akcja filmu skupia się wokół głównego konfliktu. W zależności od typu konfliktu i problematyki występują różne odmiany gatunku.Film fantasy − gatunek filmowy obejmujący obrazy filmowe, w fabule których występują motywy związane z magią, nadprzyrodzonością, mitologią, wymyślonym folklorem czy też istnieniem fantastycznych światów.

    Konwencjonalizm filmów może wynikać nie tylko z ikonografii czy konstrukcji fabularnej, ale również z punktu widzenia kamery czy techniki zastosowanej przy montażu. Jako przesłankę do klasyfikacji filmów według poszczególnych gatunków wyróżniono trzy rodzaje filmowe: film animowany, film dokumentalny i film fabularny. Największe podziały gatunkowe występują w przypadku filmów fabularnych.

    Film wojenny (dramat wojenny) − gatunek filmowy dotyczący wojny − zwykle skoncentrowany na bitwach lądowych, morskich lub powietrznych, czasem skupiający się także na losach jeńców wojennych, tajnych operacjach wojskowych, treningu adeptów oraz innych tematach powiązanych. Filmy wojenne ogniskują się również na życiu codziennym żołnierzy lub cywili w czasie wojny, bez ukazania obrazu bitwy. Wątki przedstawione w kinie wojennym mogą być fikcyjne, oparte na kanwie wydarzeń historycznych lub biograficzne.Film historyczny – stosowana w Polsce nazwa gatunku filmowego traktującego o wydarzeniach historycznych, prezentuje wydarzenia przeszłości, relacje, dokumenty i wspomnienia. Nazwa stosowana zarówno do filmów o charakterze rekonstrukcji historycznej jak i interpretacji reżyserskiej minionych wydarzeń.

    Wyróżnikiem danego gatunku może być spodziewana reakcja danego odbiorcy (np. horror, komedia, melodramat, film pornograficzny, film sensacyjny), temat (np. film wojenny, film sztuk walki, film gangsterski, film kryminalny, film biograficzny), forma (np. film poetycki, film awangardowy, dreszczowiec, film muzyczny, film przygodowy, film noir), czas akcji (np. film historyczny, film fantastycznonaukowy, film fantasy, film kostiumowy, film płaszcza i szpady), technologia (np. film animowany) lub też po prostu wyrazista ikonografia (kanonicznym przykładem jest tu western). Filmy, które nie podlegają jednoznacznej klasyfikacji, kwalifikują się do ogólnego określenia „dramat”, dzielonego na filmy psychologiczne, obyczajowe i społeczne.

    Film noir (wym. IPA: film nwaːr), czarny film lub czarne kino – nurt, stylistyka lub gatunek w kinie amerykańskim, wywodzący się z kina gangsterskiego, rozwijany głównie w latach 40. XX wieku i pierwszej połowie lat 50. XX wieku. Filmy noir unikają jasnego podziału na dobro i zło, pokazują często niewyjaśnione zbrodnie i perwersję, unikają moralizowania i happy endów. Do charakterystycznych elementów stylu noir należą m.in. silne kontrasty, operowanie cieniami, obrazy nocnego miasta. Typowymi bohaterami tego typu filmów są m.in. femme fatale, przeciętni ludzie wplątani przypadkowo w świat przestępczy oraz prywatni detektywi. Film psychologiczny (dramat psychologiczny) – gatunek filmowy przedstawiający zaburzenia bądź problemy psychiczne jako główny wątek fabularny, jak również ukazujący teorie psychologiczne lub ich elementy.

    Od czasów postmodernizmu filmowego zaciera się klasyczny podział gatunkowy – mieszają się schematy fabularne oraz ikonografie. Tak zwane cross-gens są trudne do jednoznacznej klasyfikacji.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Przy założeniu, że film animowany sam w sobie jest gatunkiem.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Grant 2007 ↓, s. 1.
    2. Przylipiak 1994 ↓, s. 166–170.
    3. Loska 1998 ↓, s. 8.
    4. Przylipiak 1994 ↓, s. 164–166.
    5. Altman 1999 ↓, s. 31–48, 60–61.
    6. Altman 1999 ↓, s. 123–143.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Rick Altman: Film/Genre. London: 1999.
  • Film Genre: From Iconography to Ideology. Barry Keith Grant (red.). London: 2007.
  • Kino gatunków: wczoraj i dziś. Krzysztof Loska (red.). Kraków: 1998.
  • Mirosław Przylipiak: Kino stylu zerowego. Gdańsk: 1994.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Gatunki filmowe według Internet Movie Database (ang.)
  • Horror – fantastyka grozy – odmiana fantastyki polegająca na budowaniu świata przedstawionego na wzór rzeczywistości i praw nią rządzących po to, aby wprowadzić w jego obręb zjawiska kwestionujące te prawa i nie dające się wytłumaczyć bez odwoływania się do zjawisk nadprzyrodzonych. Źródła takiego postrzegania horroru związane są bezpośrednio z samym powstaniem literackiego gatunku horroru i zasadniczo do niego się odnoszą. W horrorze filmowym definicja ta ewoluowała na przestrzeni ostatniego stulecia, głównie przez rozkwit kina eksploatacji, które miało miejsce w latach 70. ubiegłego wieku.Film sensacyjny – swoista odmiana rodzajowa (nie gatunek filmowy) filmu fabularnego, typ struktury dzieła filmowego rozwijanej i uzupełnianej przez różne gatunki filmowe, które można traktować jako odmiany filmu sensacyjnego; wyznacznikiem rodzajowym nie jest więc treść filmu, lecz sposób przedstawiania wydarzeń. Utwór filmowy należący do tej odmiany ukazuje zawsze pewnego rodzaju intrygę, wątek główny przedstawia rozwój tej intrygi, fabuła najczęściej trzyma widza w napięciu emocjonalnym, jest bogata w niezwykłe wydarzenia i zaskakujące zwroty akcji. Dominuje zmienność sytuacji i relacji wzajemnych między bohaterami. Jeśli w filmie sensacyjnym występują wątki poboczne, to służą one rozwojowi intrygi i zwykle przyspieszają tok akcji i rozwój fabuły, a nigdy ich nie zwalniają. Nie występuje materiał pozafabularny (historyczny, naukowy, opisowy), mający znaczenie sam w sobie (autonomiczny względem fabuły). Film sensacyjny, rozumiany jako typ struktury, obejmuje m.in. takie gatunki filmowe, jak film szpiegowski, film gangsterski, film kryminalny, film detektywistyczny, film policyjny czy thriller, a nawet western, film wojenny czy film fantastycznonaukowy.




    Warto wiedzieć że... beta

    Film biograficzny – gatunek kina fabularnego, opowieść filmowa, której tematem jest życie i działalność sławnych ludzi: artystów, uczonych, mężów stanu, wybitnych przywódców, bohaterów narodowych itp.
    Film fabularny – film fikcji, film aktorski przeznaczony głównie do wyświetlania w kinach. Jeden z głównych rodzajów filmowych obok filmu animowanego, filmu dokumentalnego i filmu oświatowego. Posiada fabułę, czyli dramaturgiczną, najczęściej wielowątkową opowieść.
    Film przygodowy – film o akcji skonstruowanej z ciągu przygód protagonisty, charakteryzujący się szybkim tempem akcji, brawurowymi rozwiązaniami fabularnymi oraz licznymi przeszkodami pokonywanymi przez bohaterów. Schemat filmów przygodowych opiera się na licznych scenach pościgów, ucieczek oraz niebezpiecznych dla protagonisty wydarzeniach.
    Western – gatunek filmu fabularnego, powieści awanturniczej albo sztuki scenicznej, obejmujący utwory, których akcja rozgrywa się w okresie kolonizacji i stabilizowania się życia na terenach zachodnich stanów USA, zwanych Dzikim Zachodem. Jest charakterystyczną formą amerykańską, chociaż był uprawiany również przez twórców rodem z Europy.
    Film sztuk walki − typowy dla kinematografii azjatyckiej gatunek kina akcji i przygody z elementami sztuk walki. Rodzaje sztuk walki, jakie w takich filmach są pokazywane, przynależą zazwyczaj od kręgu kulturowego do jakiego należy konkretna krajowa kinematografia.
    Dreszczowiec (ang. thriller) – rodzaj utworu sensacyjnego, powieści, filmu lub serialu telewizyjnego, mającego wywołać u czytelnika bądź widza dreszcz emocji. Wykorzystuje on głównie napięcie, niepewność i tajemniczość jako główne elementy utworu. Fabuła podąża w kierunku punktu kulminacyjnego. Napięcie zazwyczaj pojawia się, gdy główny bohater znajduje się w niebezpiecznej sytuacji, z której ucieczka wydaje się niemożliwa. Życie bohatera zazwyczaj jest zagrożone, ponieważ niespodziewanie lub nieświadomie znalazł się w śmiertelnym zagrożeniu lub potencjalnie niebezpiecznej sytuacji. W zależności od podgatunku fabuła thrillera opiera się zwykle na obronie jakiegoś dobra – życia ludzkiego, państwa, społeczności; zaskakujące rozwiązanie akcji następuje pod koniec utworu. Zwykle celem fabuły jest odkrycie, kto jest zabójcą spośród osób, których bohater nie podejrzewał. Prekursorem thrillera w filmie był Alfred Hitchcock (Ptaki). W literaturze elementy thrillera pojawiają się od lat 60. XX wieku (m.in. u Fredericka Forsytha, Alistaira MacLeana).
    Film fantastycznonaukowy (film science fiction, film SF) – to zaliczany do fantastyki gatunek filmowy, który używa motywów niekoniecznie opierających się bezpośrednio na dorobku głównego nurtu nauki, lecz często rozwijający go w kierunkach nieortodoksyjnych. Najczęściej pojawiające się tematy to życie na innych planetach, podróże w czasie, nadnaturalne zdolności ludzkiego ciała i umysłu i wiele innych. Często łączą się z elementami futurystycznymi, takimi jak roboty, cyborgi, statki kosmiczne, podróże międzygwiezdne i wysoko rozwinięta technologia, problemami społecznymi i politycznymi, rozwijana bywa również filozoficzna refleksja nad istotą człowieczeństwa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.