• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gatunek chroniony

    Przeczytaj także...
    Zmierzchnica trupia główka (Acherontia atropos) – ćma z rodziny zawisakowatych, jeden z trzech gatunków rodzaju Acherontia. Największy motyl europejski. Na tułowiu ma charakterystyczny rysunek, któremu zawdzięcza nazwę.Nietoperze, rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych, obejmujący ok. 1100 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin zgrupowanych w dwóch podrzędach:
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    Gatunek chronionygatunek rośliny, grzyba lub zwierzęcia objęty prawną opieką państwa (ochroną gatunkową). Za jego niszczenie, zrywanie, wykopywanie, zabijanie i tym podobne działania szkodliwe dla jego przedstawicieli przewiduje się określone kary.

    Listy gatunków chronionych w Polsce zawarte są w załącznikach do Rozporządzeń Ministra Środowiska.

    Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.Łoś (Alces alces) – największy współcześnie żyjący gatunek ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, wyróżniający się charakterystycznym porożem i wyjątkowo długimi kończynami. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Alces. Żyje w podmokłych lasach północnej Eurazji i Ameryki Północnej. Występujący w Polsce podgatunek A. a. alces – łoś europejski jest największą żyjącą w Polsce zwierzyną łowną. Rzadki i objęty całorocznym okresem ochronnym.

    Wyróżnia się: gatunki pod ścisłą ochroną oraz gatunki pod ochroną częściową. Ochrona ścisła obejmuje cały okres życia osobnika danego gatunku. Ochrona częściowa dotyczy pewnego etapu jego życia np. okresu lęgowego (w okresie lęgowym od 1 kwietnia do 1 sierpnia ochroną objęte są wszystkie gniazda ptaków wraz z otoczeniem, dotyczy to także gatunków niechronionych), okresu tarła lub okresu ciąży i opieki nad młodymi. Dla ryb wyznaczone są wymiary ochronne (w cm), przed osiągnięciem których złowiony okaz musi zostać wypuszczony na wolność. Zwierzęta łowne można zabijać w tzw. sezonie polowań. W szczególnych wypadkach najczęściej na potrzeby nauki lub ze względu na stwarzane niebezpieczeństwo (np. niedźwiedź brunatny grasujący po osiedlu), minister może udzielić zezwolenia na pozyskanie lub odstrzał kilku osobników danego gatunku.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Zboża, rośliny zbożowe – grupa roślin uprawnych z rodziny wiechlinowatych (traw, Poaceae). Ich owoce, o wysokiej zawartości skrobi, są wykorzystywane do celów konsumpcyjnych, pastewnych i przemysłowych. Najpopularniejszymi produktami przerobu zbóż są mąki, kasze, oleje i syropy. Zboża są podstawowym surowcem w wielu gałęziach przemysłu takich jak piwowarstwo, młynarstwo, gorzelnictwo, farmaceutyka.

    Jest wiele powodów objęcia ochroną gatunkową. Ochrona gatunkowa w średniowieczu najczęściej związana była z ograniczeniem prawa do polowania tylko dla określonego wąskiego kręgu osób (na najrzadsze gatunki mogli polować tylko władcy, czasem też arystokracja) lub mogła dotyczyć gatunków posiadających dużą wartość rynkową.

    Lista stanowi zestawienie gatunków roślin i brunatnic (stanowiących protisty roślinopodobne) objętych ścisłą ochroną gatunkową w Polsce. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin wymienione w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia (w kolumnie uwagi dodano informacje o wymaganych strefach ochrony zgodnie z załącznikiem nr 4).Kusza – broń miotająca neurobalistyczna (wykorzystująca energię sprężystości) podobna do łuku. Zasadnicza różnica w użyciu polega na możliwości wstrzymania się ze strzałem przez dowolnie długi czas po naciągnięciu cięciwy. Cięciwę naciąga się ręcznie, korbą lub lewarem, a dopiero potem strzela, naciskając spust.

    W Polsce pierwszy akt ochrony przyrody to wprowadzenie przez Bolesława Chrobrego w XI wieku ochrony bobra. Kolejny akt to wprowadzenie ochrony drzew bartnych w 1347 r. przez Kazimierza Wielkiego w Statucie Wiślickim. W 1423 r. Władysław Jagiełło w Statucie Warckim objął prawną ochroną cis pospolity, gatunek będący wówczas podstawowym surowcem do produkcji łuków, kusz i oszczepów. Ten sam władca w 1443 r. ograniczył polowania na dzikie konie, łosie i tury, jelenie. Zygmunt Stary w 1523 roku wprowadził ochronę żubra, sokoła wędrownego, łabędzia niemego oraz utrzymał (potwierdził) ochronę bobra.

    Zwierzęta objęte ścisłą ochroną gatunkową w Polsce (od 2017) – lista taksonów zwierząt, które zostały objęte śćisłą ochroną gatunkową zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Lista ta zastąpiła poprzednią listę i obowiązuje od 1 stycznia 2017 roku.Cis pospolity (Taxus baccata L.) – gatunek wiecznie zielonego iglastego drzewa lub dużego krzewu z rodziny cisowatych. Występuje naturalnie w Europie; na północy do południowej Skandynawii, na wschodzie do Iranu (w Azji) oraz w północnej Afryce (Algieria). Największe osobniki znane są z Kaukazu i Szkocji. Na Kaukazie rosną do wysokości ok. 2000 m n.p.m., osiągając wysokość do 25 m i średnicę w pierśnicy do 150 cm. W Szkocji (Fortingall) osiągają do 32 m wysokości i 9 m obwodu pnia.

    Ograniczona liczba polujących wcale nie zapobiegła drastycznemu zmniejszeniu się populacji wyżej wymienionych gatunków i dopiero działania przyrodników w okresie PRL-u doprowadziły do odnowy tych gatunków.

    Przykład tura (został wyniszczony głównie przez kłusowników), żubra, bobra pokazuje, że bierna ochrona (sam zakaz) jest mało skuteczny, zwłaszcza jeśli bez przeszkód można niszczyć środowisko, w którym chroniony gatunek żyje. Potrzebne są także aktywne formy ochrony stosowane przez uświadomionych ekologicznie obywateli. Oprócz ochrony gatunkowej, stosuje się ochronę przez tworzenie rezerwatów i parków narodowych.

    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.Żubr europejski (Bison bonasus) – gatunek łożyskowca z rodziny wołowatych, rzędu parzystokopytnych. W 2013 roku światowa liczebność gatunku wynosiła 5249 osobników, z czego 1623 przebywało w hodowlach zamkniętych, a 3626 żyło w wolnych i w półwolnych populacjach. Według danych z 2013 roku w Polsce żyło 1377 żubrów, z czego większość (1138) w stadach wolnościowych (pięć populacji). Prawie połowa polskiej wolnej populacji skupiona jest w Puszczy Białowieskiej, ponadto dzikie żubry w Polsce spotkać można w Bieszczadach, Puszczy Knyszyńskiej, Puszczy Boreckiej, w rejonie Mirosławca i Drawska Pomorskiego w województwie zachodniopomorskim.

    Podstawą idei ochrony gatunkowej jest zasada maksymalnej bioróżnorodności gatunkowej środowiska. Chroni się każdy gatunek, którego liczebność spada, dodatkowo jednak można też wyróżnić powody bardziej konkretne lub utylitarne objęcia danego gatunku ochroną. Rośliny takie jak: len złocisty i włochaty oraz gatunki dzikich zbóż są chronione, aby zachować pulę genową na potrzeby ważnych gatunków uprawnych. Wiele ptaków, nietoperze, płazy objęto ochroną ze względu na ich owadożerność. Ze względu na znaczenie dla medycyny objęto ochroną takie rośliny jak np.: krwiściąg lekarski, kozłek lekarski. Storczykowate są chronione ze względu na urodę oraz skomplikowany sposób rozmnażania (trudno je hodować poza naturą). Mikołajek nadmorski pełni ważną rolę w umacnianiu wydm nadmorskich. Zmierzchnica trupia główka ma w Polsce północną granicę swego zasięgu – jej ochrona wynika z nadziei, że w którymś pokoleniu pojawią się osobniki bardziej przystosowane do naszego klimatu. W większości przypadków powody ochrony gatunkowej są bardzo istotne, więc stosowanie się do przepisów o ochronie gatunkowej jest bardzo ważne.

    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).Kozłek lekarski (Valeriana officinalis) – gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu (lub kilkudziesięciu zależnie od autora) gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym. Nazwy zwyczajowe: waleriana, baldrian, biedrzan (Pomorze), biełdrzan (Śląsk), kocia trawa, odolan, stoniebo. W naturze (bylina), jako uprawna dwuletnia. Występuje w całej Eurazji z wyjątkiem stref arktycznych i pustynnych. Uprawiany i dziczejący w Ameryce Północnej. W Polsce pospolity.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Lista gatunków roślin objętych ochroną częściową w Polsce
  • Lista gatunków roślin objętych ścisłą ochroną w Polsce
  • Lista gatunków zwierząt objętych ścisłą ochroną w Polsce
  • Grzyby chronione




  • Warto wiedzieć że... beta

    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Lista stanowi zestawienie gatunków roślin objętych częściową ochroną gatunkową w Polsce. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin, wymienione w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia (w kolumnie uwagi dodano informacje o dopuszczalnych sposobach zbioru zgodnie z załącznikiem nr 3).
    Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Występuje na wybrzeżach: Morza Bałtyckiego, Północnego, Śródziemnego, Czarnego i Atlantyku. W Polsce gatunek rzadki, najczęściej spotykany na wydmach nadmorskich Zatoki Gdańskiej.
    Sokół wędrowny (Falco peregrinus) – gatunek średniego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). Zasiedla wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce nieliczny ptak lęgowy.
    Bóbr europejski, bóbr zwyczajny, bóbr rzeczny, bóbr wschodni (Castor fiber) – gatunek ziemnowodnego gryzonia z rodziny bobrowatych (Castoridae). Uważa się go za największego gryzonia Eurazji: masa ciała dorosłego osobnika dochodzi do 29 kg, a długość ciała do 110 cm. Jest zwierzęciem silnie terytorialnym, rodzinnym i zasadniczo monogamicznym; wiedzie nocny tryb życia. Posiada szereg cech morfologicznych, które ułatwiają mu prowadzenie ziemnowodnego trybu życia – może przebywać pod wodą bez przerwy nawet do 15 minut. Bóbr należy do nielicznego grona gatunków, które potrafią przystosować środowisko do własnych potrzeb. Dzięki wyjątkowo silnym siekaczom bobry potrafią ściąć bardzo grube drzewa, o średnicy nawet do 1 m. Do najbardziej charakterystycznych śladów funkcjonowania bobrów w środowisku należą budowane przez nie tamy i żeremia.
    Łabędź niemy (Cygnus olor) – gatunek dużego, częściowo wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Eurazję od Łaby i Półwyspu Jutlandzkiego po Pacyfik. Przeloty: luty-maj i wrzesień-grudzień. Zimuje w Europie, północnej Afryce oraz środkowej i południowej Azji. Polska populacja w większości odbywa krótkodystansowe koczowania. Jest jednym z najcięższych ptaków latających.
    Wymiar ochronny – określona przepisami długość złowionej ryby, poniżej której musi być z powrotem wypuszczona do wody. Długość ryby liczona jest od początku pyska do końca płetwy ogonowej. Obowiązujący w Polsce wymiar ochronny określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie. (Dz.U. 2001 nr 138 poz. 1559 z późniejszymi zmianami). Na wodach użytkowanych przez Polski Związek Wędkarski wymiar ochronny określony jest przez Regulamin Amatorskiego Połowu Ryb – wymiar ten nie może być mniejszy niż określony w przepisach prawa.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.