• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gary Cooper



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Jayapura (dawniej Hollandia, Kotabaru, Sukarnopura) - miasto w Indonezji na Nowej Gwinei nad Oceanem Spokojnym; ośrodek administracyjny prowincji Papua.Kirk Douglas, właśc. Issur Danielovitch Demsky (ur. 9 grudnia 1916 w Amsterdamie w stanie Nowy Jork) – amerykański aktor i producent filmowy.

    Gary Cooper, właśc. Frank James Cooper (ur. 7 maja 1901 w Helena, zm. 13 maja 1961 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy. Wielka gwiazda amerykańskiego kina od zmierzchu filmu niemego po koniec „Złotej Ery Hollywood”. Znany z naturalnej, wiarygodnej i powściągliwej gry aktorskiej. Jego życiorys zawodowy obejmował role w większości głównych gatunków filmowych. Zdolność do odwzorowywania własnej osobowości w filmowych bohaterach sprawiała, że jego gra cechowała się naturalnością. Postacie, których role grał w ciągu całej kariery zawodowej, przedstawiały idealnego amerykańskiego bohatera. Podczas 35 lat pracy wystąpił w 84 filmach w pierwszoplanowych rolach.

    Legia Cudzoziemska (fr. La Légion étrangère) – francuska elitarna zawodowa jednostka bojowa, w której formalnie mogą służyć wyłącznie obywatele obcych państw. W praktyce jednak od 5% do 10% żołnierzy stanowią rodowici Francuzi, którzy dostają przy rekrutacji obywatelstwo Belgii, Szwajcarii lub Luksemburga. Z uwagi na najbardziej zróżnicowaną armię świata pod względem ilości kultur i pochodzenia ochotników Legia słynie ze swoich twardych metod szkoleniowych i brutalnej dyscypliny. Reżim ten ma na celu stworzyć z rekrutów dobrze zorganizowanych i wyszkolonych żołnierzy nakierowanych na jedno wspólne działanie w imię interesów Francji. Legia jako elitarna formacja wojskowa dysponuje w swoim wyposażeniu najnowocześniejszym sprzętem i uzbrojeniem w porównaniu do pozostałych jednostek armii francuskiej.Nagroda Akademii za najlepszy film (The Academy Award for Best Motion Picture) to jedna z Nagród Akademii Filmowej (Oscarów). Kategoria za najlepszy film jest jedyną kategorią Oscarów, w której uprawnienia do głosu posiada każdy członek Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.

    Karierę rozpoczął jako statysta i kaskader, niedługo później otrzymując role filmowe. Najpierw dał się poznać jako westernowy bohater kina niemego, w 1929 roku, po premierze jego pierwszego filmu dźwiękowego Wirgińczyk miał już status gwiazdy. Na początku lat 30. poszerzył swój wachlarz wizerunkowy o ostrożniejsze postacie w filmach przygodowych i dramatach, takich jak Pożegnanie z bronią (1932) i Bengali (1935). U szczytu kariery wcielał się w bohatera nowego typu – orędownika zwykłego obywatela, jak w: Panu z milionami (1936), Obywatelu Johnie Doe (1941), Sierżancie Yorku (1941), Dumie Jankesów (1942) i Komu bije dzwon (1943).

    Otto Preminger (ur. 5 grudnia 1906 Wiedeń Austria, zm. 23 kwietnia 1986 Nowy Jork USA) - austriacki aktor i amerykański reżyser filmowy. Z jego reżyserskiego dorobku do dziś ceniony jest przede wszystkim film Anatomia morderstwa.Samoa (pełna oficjalna nazwa: Niezależne Państwo Samoa) – państwo w Oceanii, obejmujące zachodnią część Wysp Samoa (pozostałe stanowią terytorium Stanów Zjednoczonych jako Samoa Amerykańskie). Do 1997 znane było jako Samoa Zachodnie.

    W latach powojennych grał postacie dojrzalsze, często pozostające w konflikcie z otoczeniem, jak w filmach The Fountainhead (1949) i W samo południe (1952). W swoich ostatnich filmach grał role niestosujących przemocy, szukających odkupienia bohaterów, jak w Przyjacielskiej perswazji (1956) i w Człowieku z Dzikiego Zachodu (1958).

    Michael Curtiz, także Mihály Kertész, właśc. Manó Kertész Kaminer (ur. 24 grudnia 1886 w Budapeszcie, zm. 10 kwietnia 1962 w Hollywood, Kalifornia) – reżyser amerykański pochodzenia węgierskiego.Paulette Goddard (ur. 3 czerwca 1910 w Whitestone Landing, zm. 23 kwietnia 1990 w Ronco) − amerykańska aktorka, nominowana do Oscara za rolę w filmie Bohaterki Pacyfiku.

    W 1933 zawarł związek małżeński z Veroniką Balfe, z którą miał jedną córkę. Ich małżeństwo zostało zakłócone trzyletnią separacją spowodowaną romansem aktora z Patricią Neal. Cooper otrzymał Nagrodę Akademii Filmowej dwukrotnie, za role w filmach W samo południe i Sierżant York. W 1961 otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości. Znajdował się w czołowej dziesiątce najpopularniejszych ludzi filmu przez kolejne 23 lata, będąc również jedną z najlepiej zarabiających gwiazd przez 18 lat. American Film Institute uplasował Coopera na jedenastym miejscu listy 25 najlepszych aktorów amerykańskiej kinematografii.

    Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wybory czerwcowe, wybory do Sejmu kontraktowego) – odbyły się w dniach 4 czerwca i 18 czerwca. Były to pierwsze częściowo wolne wybory w powojennej historii Polski. W ich wyniku Polska stała się pierwszym państwem bloku wschodniego, w którym wyłonieni w wyborach przedstawiciele opozycji demokratycznej uzyskali realny wpływ na sprawowanie władzy.Grace Grimaldi, księżna Monako, księżna Valentinois, markiza Baux (Grace Patricia Kelly, ur. 12 listopada 1929 w Filadelfii, zm. 14 września 1982 w Monaco-Ville) – amerykańska aktorka, zdobywczyni Oscara za rolę w filmie Dziewczyna z prowincji, od 18 kwietnia 1956 do 14 września 1982 księżna Monako jako żona księcia Rainiera III.

    Młodość[ | edytuj kod]

    Dwuletni Cooper przebrany za kowboja, 1903

    Frank James Cooper urodził się 7 maja 1901 przy 730 Eleventh Avenue w Helena w stanie Montana jako dziecko angielskich imigrantów Alice (z domu Brazier, 1873–1967) i Charlesa Henry’ego Coopera (1865–1946). Jego ojciec pochodził z Houghton Regis w Bedfordshire i został prawnikiem, ranczerem, a ostatecznie sędzią Sądu Najwyższego stanu Montana. Jego matka wyemigrowała z Gillingham w hrabstwie Kent i w Montanie zawarła z Charlesem związek małżeński. W 1906 roku Charles kupił 240-hektarowe ranczo Seven-Bar-Nine, około 80 km na północ od Helena. Frank i jego starszy brat Arthur spędzali tam wakacje, ucząc się jazdy konnej, polowania i rybołówstwa. W kwietniu 1908 roku, w wyniku przerwania zapory Hausera, woda częściowo zalała ziemię Cooperów, którym udało się na czas ewakuować z miejsca katastrofy. Frank uczęszczał do Central Grade School w Helena.

    Dzień Dziękczynienia, Święto Dziękczynienia (ang. Thanksgiving Day lub Thanksgiving) – święto obchodzone w Stanach Zjednoczonych Ameryki w czwarty czwartek listopada, a w Kanadzie w drugi poniedziałek października jako pamiątka pierwszego Dziękczynienia członków kolonii Plymouth w 1621.Alfred Joseph Hitchcock (ur. 13 sierpnia 1899 w Londynie, zm. 29 kwietnia 1980 w Los Angeles) – brytyjski reżyser i producent filmowy odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego, pionier suspensu i thrillera psychologicznego. Po zrealizowaniu wielu udanych filmów w Wielkiej Brytanii przeniósł się do Hollywood. W 1956 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Często uważany jest za najlepszego brytyjskiego reżysera wszech czasów i jednego z najlepszych i najbardziej wpływowych reżyserów w historii kina. Do jego najważniejszych filmów należą: Okno na podwórze, Zawrót głowy, Psychoza, Północ, północny zachód, Ptaki, Rebeka.

    Latem 1909 roku Alice, pragnąca, by jej synowie doświadczyli angielskiej edukacji, przeprowadziła się z nimi do Anglii. Chłopcy zostali zapisani do Dunstable Grammar School w Bedfordshire, gdzie Cooper uczył się od 1910 do 1912. Tam uczęszczał na lekcje łaciny i języka francuskiego oraz wziął kilka kursów historii Anglii. Mimo dostosowania się do dyscypliny angielskich szkół i przyswojenia niezbędnych umiejętności towarzyskich, nigdy nie potrafił zaakceptować sztywnej struktury szkolnej i formalnych, białych kołnierzy, do których noszenia był zmuszany. Ochrzczony został 3 grudnia 1911 w kościele Wszystkich Świętych w Houghton Regis. W sierpniu 1912 chłopcy wraz z matką wrócili do Stanów Zjednoczonych, a Cooper wznowił swoją naukę w Johnson Grammar School w Helena.

    Pecos – rzeka w USA, w stanach Nowy Meksyk oraz Teksas. Długość 1200 km, powierzchnia dorzecza 168 000 km². Jest wykorzystywana do nawadniania pól uprawnych.Victor Lonzo Fleming (ur. 23 lutego 1889 w Pasadenie, stan Kalifornia, zm. 6 stycznia 1949 w Cottonwood, stan Arizona) – amerykański reżyser filmowy. Laureat, w 1940, Oscara dla najlepszego reżysera za film Przeminęło z wiatrem (1939; nad reżyserią filmu pracowali także George Cukor i Sam Wood, jednak to Fleming figuruje jako oficjalny reżyser, ponieważ to on zrealizował większość filmu).

    W wieku 15 lat Cooper uczestniczył w wypadku samochodowym, w którym doznał urazu biodra. Na czas rehabilitacji udał się na ranczo Seven-Bar-Nine, gdzie na polecenie lekarza jeździł konno. Nieodpowiednia terapia pozostawiła u niego charakterystyczny sztywny, chwiejny krok i lekko przekrzywiony styl jazdy. Po dwóch latach nauki w Helena High School porzucił szkołę i wrócił na rodzinne ranczo, by pomóc przy hodowli 500 sztuk bydła i pracować na pełen etat jako kowboj. W 1919 dzięki zaangażowaniu jego ojca Cooper miał szansę ukończyć edukację na poziomie szkoły średniej w Gallatin County High School w Bozeman. Ida Davis, która była jego nauczycielką angielskiego, namówiła go, by skupił się na nauce, dołączył do szkolnego klubu dyskusyjnego i zaangażował się w sztukę dramatyczną. Rodzice Coopera później przyznali, że miała ona duży wkład w ukończenie szkoły przez ich syna. Sam Frank to potwierdzał, mówiąc, że „była kobietą częściowo odpowiedzialną za porzucenie przeze mnie pracy kowboja i pójście na uniwersytet”.

    Alvin Cullum York (ur. 13 grudnia 1887 w Pall Mall w stanie Tennessee, zm. 2 września 1964 w Nashville) – żołnierz Armii Stanów Zjednoczonych, sławny bohater I wojny światowej. Odznaczony Medalem Honoru Kongresu za atak na niemieckie pozycje 8 października 1918, podczas którego uciszył 32 karabiny maszynowe, zabił 28 niemieckich żołnierzy i wziął do niewoli 132. Akcja miała miejsce podczas ofensywy Meuse-Argonne, która była częścią ofensywy granicznej wojsk Entanty, zaplanowanej przez marszałka Ferdinanda Focha, mającej na celu przełamanie linii Hindenburga i zmuszenie wojsk niemieckich do kapitulacji.Fred Zinnemann (ur. 29 kwietnia 1907 w Wiedniu, zm. 14 marca 1997 w Londynie) - amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego.
    Cooper w Grinnell College (górny rząd, drugi od lewej), 1922

    W 1920, wciąż uczęszczając do szkoły średniej, Cooper zapisał się na trzy kursy z malarstwa i rysunku na Montana Agricultural College w Bozeman. Jego zainteresowanie tą tematyką miało swój początek w inspiracji dziełami Charlesa Mariona Russella i Frederika Remingtona. Cooper w szczególności podziwiał i badał obraz Lewis and Clark Meeting Indians at Ross' Hole (1910) pędzla Russella, wiszący w Kapitolu Stanu Montana w Helena. W 1922 zapisał się do Grinnell College w Iowa, aby kontynuować edukację malarską. Na większości przedmiotów wiodło mu się dobrze, mimo to nie został przyjęty do szkolnego klubu dramatycznego. Jego rysunki i akwarele były eksponowane w akademiku, a on sam został wybrany redaktorem uniwersyteckiego albumu absolwentów. W okresie wakacji 1922 i 1923 Cooper pracował jako przewodnik wycieczek i kierowca żółtych autokarów w Parku Narodowym Yellowstone. Pomimo obiecujących pierwszych 18 miesięcy na Grinnell College, w lutym 1924 nagle opuścił szkołę i przeniósł się na miesiąc do Chicago. Tam szukał pracy związanej z malarstwem, ale ostatecznie wrócił do Helena, gdzie tworzył i sprzedawał rysunki lokalnej gazecie „Independent”.

    Helen Hayes, właśc. Helen Hayes Brown (ur. 10 października 1900 w Waszyngtonie, zm. 17 marca 1993 w Nyack) – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna, często nazywana "pierwszą damą amerykańskiego teatru". Jedna z dziewięciu osób na świecie które otrzymały w swojej karierze cztery różnorodne nagrody: filmowego Oscara (1932, 1970), telewizyjną Emmy (1953), muzyczną Grammy (1976) oraz teatralną Tony (1947, 1958, nagroda specjalna w 1980).Afryka Wschodnia – umowny region geograficzny w Afryce obejmujący tereny na wschód od Nilu i Wielkiego Rowu Afrykańskiego, w tym wyspy na Oceanie Indyjskim, tradycyjnie zaliczane do Afryki.

    Jesienią 1924 Charles Cooper opuścił stanowisko sędziego Sądu Najwyższego stanu Montana i przeniósł się z żoną do Los Angeles, by zarządzać majątkiem dwóch krewnych. Na jego prośbę syn dołączył do rodziców w Kalifornii w Dniu Dziękczynienia 27 listopada 1924. Po kilku tygodniach, po podjęciu szeregu mało obiecujących zajęć, spotkał dwóch znajomych z Montany, Jima Galeena i Jima Callowaya, statystów i kaskaderów w niskobudżetowych westernach dla małych studiów z Gower Street. Poznali go oni z innym kowbojem z Montany, mistrzem rodeo, jednym z najlepszych ujeżdżaczy byków, bulldoggerów i roperów na Zachodzie, Jayem „Slimem” Talbotem. Talbot zaprosił Coopera na spotkanie z kierownikiem obsady, który zaproponował mu pracę. Ponieważ przyszły aktor chciał zebrać pieniądze na pokrycie kosztów zaawansowanego kursu malarstwa, postanowił spróbować sił jako filmowy statysta za wynagrodzenie wynoszące 5 dolarów dziennie oraz jako kaskader za podwójną stawkę.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Melodramat (gr.) – gatunek literacki lub filmowy o sensacyjnej fabule, zwykle miłosnej, nasyconej patetyczno-sentymentalnymi efektami i kończącej się z reguły pomyślnie dla bohaterów szlachetnych, a źle dla tzw. "czarnych charakterów". Początki melodramatu sięgają XVIII wieku, kiedy był to utwór dramatyczny opatrzony muzyką. Schemat miłości w melodramacie: miłość + przeszkoda nie do pokonania = cierpienie. Melodramat zatem to film o miłości trudnej lub niemożliwej do zrealizowania.

    Kariera[ | edytuj kod]

    Film niemy (1925–28)[ | edytuj kod]

    Cooper w Rozpętanych żywiołach, 1926

    Kariera aktorska Coopera miała swój początek w 1925 przy okazji współpracy przy niemych filmach The Thundering Herd i Wild Horse Mesa z Jackiem Holtem, Jeźdźcy purpurowego stepu i Szczęśliwa podkowa z Tomem Mixem oraz The Trail Rider z Buckiem Jonesem w roli głównej. Pracował dla kilku niewielkich studiów produkujących niskobudżetowe filmy, m.in. w Famous Players-Lasky i Fox Film Corporation. Chociaż jego umiejętności jeździeckie pozwoliły mu na spokojną pracę w westernach, to pracę kaskadera uważał za „trudną i okrutną”, co czasami skutkowało urazami koni i jeźdźców. Chcąc zrezygnować z ryzykownego zawodu kaskadera, Cooper liczył na otrzymanie roli aktorskiej. W tym celu pokrył koszty zdjęć próbnych i wynajął kierowniczkę obsady Nan Collins, by ta pracowała jako jego agentka. Wiedząc, że są inni aktorzy używający scenicznego nazwiska „Frank Cooper”, Collins zasugerowała zmianę pierwszego imienia Coopera na „Gary”, od jej rodzinnego miasta Gary w stanie Indiana. Cooperowi natychmiast spodobał się ten pomysł.

    Bosley Crowther (wym. [ˈbɑzli ˈkraʊðər], właśc. Francis Bosley Crowther Jr.; ur. 13 lipca 1905 w Lutherville, zm. 7 marca 1981 w Mount Kisco) – amerykański autor, dziennikarz i krytyk filmowy. Przez 40 lat pracował w redakcji „The New York Timesa”. Trzykrotnie wybierany był na funkcję prezesa Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych (NYFCC). W 1954 został laureatem nagrody w dziedzinie krytyki filmowej przyznanej przez Amerykańską Gildię Reżyserów Filmowych (DGA). Kanadyjska Królewska Policja Konna, Royal Canadian Mounted Police/Gendarmerie Royale du Canada, w skrócie RCMP/GRC – kanadyjska policja federalna będąca wykonawczą i pomocniczą agencją kanadyjskiego federalnego ministerstwa bezpieczeństwa publicznego - Ministry of Public Safety and Emergency Preparedness. W przeciwieństwie do swoich odpowiedników w innych krajach, np. FBI w USA, RCMP spełnia także funkcje na poziomie prowincjonalnym, samorządowym, a nawet korporacyjnym. Osiem z dziesięciu prowincji Kanady i wszystkie trzy terytoria (wyjątkiem są posiadające swe policje prowincjonalne Ontario i Quebec), 198 miast, 192 samorządy indiańskie i 172 przedsiębiorstwa (np. wiele lotnisk) korzysta z kontraktowych usług RCMP .

    Cooper znajdował również zatrudnienie w wielu filmach niebędących westernami. Był zamaskowanym Kozakiem w Orle (1925), rzymskim strażnikiem w Ben-Hurze (1925) i powodzianinem w The Johnstown Flood (1926). Stopniowo otrzymywał coraz ważniejsze role, dzięki którym spędzał na ekranie więcej czasu, jak m.in. w Tricks (1925), gdzie wcielił się w filmowego antagonistę, oraz w krótkometrażowym Lightnin’ Wins (1926). Jako aktor, którego nazwisko zaczęło figurować w obsadzie, Cooper zaczął przyciągać uwagę najważniejszych wytwórni filmowych. 1 czerwca 1926 podpisał kontrakt z Samuel Goldwyn Productions, który dał mu 50 dolarów tygodniowo.

    Samuel "Sam" Wood (ur. 10 lipca 1883 w Filadelfii, zm. 22 września 1949 w Los Angeles) – amerykański reżyser i producent filmowy. W swej karierze był 3 razy nominowany do Oscara w kategorii Najlepszy reżyser; nagrody jednak nigdy nie otrzymał. Nominacje zdobył za filmy: Żegnaj Chips (1939), Kitty Foyle (1940) oraz Kings Row (1942).Auguste Renoir, Pierre-Auguste Renoir (ur. 25 lutego 1841, zm. 3 grudnia 1919) – malarz i rzeźbiarz francuski. Współtwórca i jeden z czołowych przedstawicieli impresjonizmu.

    Pierwszą ważną rolę aktor otrzymał w Rozpętanych żywiołach (1926), gdzie zagrał u boku Ronalda Colmana i Vilmy Bánky. W obrazie Cooper gra młodego inżyniera Abe’a Lee, który pomaga rywalizującemu z nim amantowi ocalić kobietę, którą kocha, oraz jej miasto przed nieuchronną katastrofą przerwania tamy. Według biografa Jeffreya Meyersa doświadczenie Coopera w życiu wśród kowbojów w Montanie sprawiło, że jego gra była „odruchowo prawdziwa”. Film miał swoją premierę 14 października i okazał się wielkim sukcesem. Krytycy wyróżnili aktora jako „dynamiczną, nową osobowość” i przyszłą gwiazdę. Goldwyn pospiesznie chciał zaoferować nowy, długoterminowy kontrakt Cooperowi, ale ten przetrzymał studio, by ostatecznie otrzymać korzystniejszą umowę od Jesse’ego Lasky’ego z Paramount Pictures gwarantującą mu 175 dol. tygodniowo. W 1927, z pomocą Clary Bow, której pozycja w Hollywood była silna, Cooper otrzymał ważne role w Dzieciach rozwodu (1927) i Skrzydłach (1927). Drugi z filmów zdobył nagrodę Akademii Filmowej za najlepszy film. Tego samego roku wystąpił w swoich pierwszych rolach głównych w Arizona Bound (1927) i Nevadzie (1927) – oba w reżyserii Johna Watersa.

    Kolektywizm – przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości. Dla zwolenników kolektywizmu kolektywy są istotniejsze od jednostek i tym samym ich cele i dobro powinny przeważać nad celami i dobrem jednostek.Paramount Pictures Corporation - amerykańska wytwórnia filmowa założona 8 maja 1912 roku przez Adolpha Zukora, zajmująca się produkcją i dystrybucją filmów, mająca swą siedzibę w Hollywood. Jest ona drugą najstarszą działającą wytwórnią w USA (zaraz po Universal Pictures). Większość jej udziałów posiada dziś korporacja Viacom.

    W 1928 wytwórnia Paramount połączyła Coopera z młodą Fay Wray, reklamując aktorów jako „wspaniałych, młodych kochanków”. Zagrali razem w Legionie potępieńców i Duszach w rozterce. Ekranowa chemia między Cooperem i Wray jednak nie wzbudzała wielkiej ekscytacji wśród widowni. Z każdym kolejnym filmem Cooper doskonalił swoje umiejętności aktorskie, a jego popularność rosła, przede wszystkim wśród kinomanek. W tym okresie zarabiał 2750 dol. za film i otrzymywał tysiące listów od fanów tygodniowo. Korzystając z jego rosnącej popularności, studio umieszczało go u boku lubianych aktorek, takich jak: Evelyn Brent w Beau Sabreur, Florence Vidor w Doomsday oraz Esther Ralston w Half a Bride. Tego roku zagrał też z Colleen Moore w Nieśmiertelnej miłości studia First National Pictures. Był to jego pierwszy film ze zsynchronizowaną muzyką i efektami dźwiękowymi. Obraz okazał się jednym z największych komercyjnych sukcesów 1928 roku.

    Filmy klasy B – tanie, amatorskie produkcje, kręcone (najczęściej) przez początkujących reżyserów. W obecnych czasach na skutek rozwoju kina domowego obrazy tego typu trafiają zazwyczaj jedynie na płyty DVD (nie organizuje się premier w jakichkolwiek kinach). Wiele filmów klasy B to komedie i horrory lub komedio-horrory, pełne niewybrednego humoru czy scen przemocy (często bardziej drastycznych niż te w filmach ogólnie znanych), jednak zdarzają się także bardziej ambitne obrazy, również horrory. Aktorzy grający w tego typu produkcjach to amatorzy, czasem bez szkoły aktorskiej. Znanym producentem filmów klasy B jest wytwórnia filmowa Troma.Obiektywizm (randyzm) – filozofia stworzona przez Ayn Rand, powieściopisarkę, scenarzystkę i filozofkę. Rand nawiązywała do tradycji arystotelesowskiej i kapitalistycznej. Sprzeciwiała się kolektywizmowi, nacjonalizmowi, rasizmowi i socjalizmowi.

    Gwiazda Hollywood (1929–35)[ | edytuj kod]

    Cooper i Mary Brian w Wirgińczyku, 1929

    Cooper uzyskał status gwiazdy w 1929 wraz z nakręceniem pierwszego filmu dźwiękowego Wirgińczyk w reżyserii Victora Fleminga, gdzie zagrał u boku Mary Brian i Waltera Hustona. Oparty na powieści Wirgińczyk Owena Wistera, był jednym z pierwszych filmów dźwiękowych definiującym kodeks honorowy westernu i pomógł ugruntować standardy tego gatunku filmowego, które przetrwały do dzisiaj. Według biografa Jeffreya Meyersa romantyczny wizerunek wysokiego, przystojnego i milczącego kowboja, który uosabia męską wolność, odwagę i honor w dużej mierze stworzył Cooper w tym filmie. W przeciwieństwie do niektórych aktorów kina niemego, którzy mieli problem z dostosowaniem się do filmu dźwiękowego, przejście Coopera, z jego „głębokim i wyrazistym” oraz „przyjemnie rozwlekłym” głosem idealnie pasującym do postaci, które przedstawiał, było naturalne. By spieniężyć rosnącą popularność aktora, w 1930 roku Paramount obsadziło go w kilku westernach i dramatach wojennych, takich jak Only the Brave, Oszust z Teksasu, Seven Days' Leave, A Man from Wyoming oraz The Spoilers.

    New York Daily News - piąta pod względem rozpowszechnienia gazeta codzienna w Stanach Zjednoczonych, z dziennym nakładem 632.595 egzemplarzy. Powstała w 1919 roku i była pierwszą amerykańską gazetą drukowaną w formie tabloidu. Jej właścicielem jest Mortimer Zuckerman. Daily News zdobyła dziesięć nagród Pulitzera.Lord Jim – powieść Josepha Conrada wydana w 1900 roku. Uważana jest za jedno z najwybitniejszych dzieł autora, w którym w szczególny sposób prezentuje swoją wizję honoru jako najwyższej wartości.
    Cooper i Lili Damita w Fighting Caravans, 1931

    Jednym z ważniejszych występów we wczesnej karierze Coopera było jego przedstawienie posępnego legionisty w melodramacie Maroko (1930) Josefa von Sternberga, z Marlene Dietrich w jej debiucie przed amerykańską widownią. Podczas produkcji von Sternberg skupiał całą swoją uwagę na Dietrich, a Coopera traktował z lekceważeniem. Napięcie urosło do takiego stopnia, że całe przedsięwzięcie stanęło na ostrzu noża, gdy von Sternberg zaczął wykrzykiwać w kierunku Coopera polecenia w języku niemieckim. Aktor o wzroście 191 cm zbliżył się do znacznie niższego reżysera (163 cm), chwycił go za kołnierz i powiedział: „Jeśli zamierzasz pracować w tym kraju, lepiej kontynuuj w języku, którego tu używamy”. Pomimo napięć na planie, to według Thorntona Delehanty’ego z „New York Evening Post” Cooper stworzył „jedną ze swoich najlepszych kreacji”. Do gatunku westernu wrócił w 1931 roku, gdy zagrał w ekranizacji powieści Zane’a Greya Fighting Caravans, u boku francuskiej aktorki Lili Damity. Aktor pojawił się w kryminale Dashiella Hammetta Wielkomiejskie ulice, w którym przypadła mu rola człowieka z Zachodu wmieszanego w gangsterskie porachunki, gdy próbuje ocalić ukochaną. Rok zakończył udziałem w dwóch nieudanych produkcjach: I Take This Woman z Carole Lombard oraz w Jego kobiecie z Claudette Colbert. W tym okresie systematycznie pracował od 14 do 16 godzin dziennie, a niekiedy 23 godziny, pracując nad jednym filmem w ciągu dnia a nad drugim w nocy. Presja i żądania związane z produkcją dziesięciu filmów w dwa lata pozostawiły Coopera wyczerpanego i ze słabym zdrowiem, chorującym na anemię i żółtaczkę. W tym czasie stracił na wadze 14 kilogramów i czuł się samotny, odizolowany oraz przybity sławą i bogactwem. W maju 1931 opuścił Hollywood i popłynął do Algieru, a następnie do Włoch, gdzie żył przez kolejny rok.

    Ingrid Bergman (ur. 29 sierpnia 1915 w Sztokholmie, zm. 29 sierpnia 1982 w Londynie) – aktorka szwedzka, zarówno filmowa jak i teatralna.Departament Wojny Stanów Zjednoczonych (ang. United States Department of War) - urząd federalny administracji Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny początkowo za siły lądowe (US Army), a później również siły powietrzne (od 2 lipca 1926 USAAC i w latach 1941-1947 USAAF).

    Zatrzymał się w Rzymie w Villa Madama należącej do hrabiny Dorothy di Frasso. Hrabina uczyła go zasad poprawnego jedzenia, rozpoznawania dobrych win, jak czytać włoskie i francuskie karty dań oraz w jaki sposób udzielać się towarzysko wśród europejskiej arystokracji. Po oprowadzeniu aktora po włoskich muzeach i galeriach sztuki, towarzyszyła mu w dziesięciotygodniowym safari z polowaniem na grubą zwierzynę na zboczach góry Kenia w Afryce Wschodniej, podczas którego przypisano mu ponad 60 odstrzeleń zwierzyny, w tym dwóch lwów, nosorożca i rozmaitych antylop. Doświadczenie tego safari gruntownie wpłynęło na Coopera i pogłębiło jego miłość do dzikich obszarów. Po powrocie do Europy wraz z hrabiną wyruszyli w śródziemnomorski rejs po włoskiej i francuskiej Riwierze. Wypoczęty, odnowiony po rocznej emigracji i zdrowy Cooper wrócił do Hollywood w kwietniu 1932 i wynegocjował nowy kontrakt z Paramount, na dwa filmy rocznie za wynagrodzenie w wysokości 4 tys. dolarów na tydzień oraz możliwością akceptacji bądź odrzucenia reżysera i scenariusza.

    Partia Republikańska (ang. Republican Party) – amerykańska konserwatywna partia polityczna założona w 1854. Jedna z dwóch głównych sił politycznych w USA, obok Partii Demokratycznej. Potocznie nazywana „Grand Old Party” (GOP).Dean Martin właściwie Dino Paul Crocetti (ur. 7 czerwca 1917 w Steubenville, Ohio, zm. 25 grudnia 1995 w Los Angeles, Kalifornia) – amerykański piosenkarz i aktor pochodzenia włoskiego.

    Po ukończeniu w 1932 Szatana zazdrości z Tallulah Bankhead, by wypełnić stary kontrakt, Cooper pojawił się w Pożegnaniu z bronią, pierwszej adaptacji filmowej powieści Ernesta Hemingwaya. Na planie miał okazję współpracować z Helen Hayes, gwiazdą teatru w Nowym Jorku i zdobywczynią statuetki Akademii Filmowej, oraz Adolphe'em Menjou. Rola kierowcy karetki pogotowia rannego we Włoszech, który zakochuje się w angielskiej pielęgniarce podczas I wojny światowej, była jedną z jego najbardziej ambitnych i wymagających. Krytycy docenili jego emocjonalny występ, a obraz był jedną najbardziej udanych pod względem komercyjnym produkcji roku. Po nakręceniu Dziś żyjemy z Joan Crawford i Na fali wspomnień z Fay Wray w 1933, Cooper pojawił się w komedii Ernsta Lubitscha Sztuka życia, napisanej na podstawie popularnej sztuki Noëla Cowarda. Na planie zdjęciowym partnerowali mu Miriam Hopkins i Fredric March, a sam film zebrał mieszane recenzje i nie spełnił oczekiwań finansowych. Gra Coopera – jako amerykańskiego artysty w Europie konkurującego ze swoim przyjacielem dramaturgiem o względy pięknej kobiety – została wyróżniona za uniwersalność i odkryła jego naturalne możliwości robienia lekkiej komedii. W sierpniu 1933 Cooper dokonał administracyjnej zmiany imienia na „Gary”.

    Komu bije dzwon (For Whom the Bell Tolls) – powieść Ernesta Hemingwaya, opublikowana w 1940. Obok opowiadania Stary człowiek i morze jest uważana za najważniejsze dzieło autora. Opowiada ona o oddziale partyzanckim walczącym po stronie Republikanów podczas hiszpańskiej wojny domowej. Jest studium psychologicznym człowieka będącego świadkiem okrucieństw wojny.Now and Forever – debiutancki album estońskiej wokalistki Triinu Kivilaan, wydany 29 sierpnia 2008 r. przez 03 Studio w Niemczech. Pracę nad albumem zaczęto już w 2006 roku. W 2007 roku wszystko już było gotowe. Management wokalistki poszukiwał wytwórni płytowej. Universal odrzucił szanse wydania płyty. Ponieważ wszystko było już gotowe, producenci Triinu 14 grudnia 2007 r. rozpoczęli sprzedaż piosenki Home w portalach internetowych. Po zajęciu 2 miejsca w jednym z nich (28 marca 2008 r.) singiel wyszedł jako MAXI CD. 29 sierpnia 2008 r. album miał oficjalną premierę w Niemczech. Krążek promuje singiel Fallen. Płyta zawiera 12 piosenek, począwszy od ballad do rockowych utworów.
    Cooper i Anna Sten w Nocy weselnej, 1935

    W 1934 Cooper został wypożyczony do studia MGM, by zagrać w dramacie o wojnie secesyjnej Szpieg nr 13 u boku Marion Davies. Film opowiadał o pięknej kobiecie-szpiegu z Unii, która zakochuje się w konfederackim żołnierzu. Pomimo twórczej reżyserii Ryszarda Bolesławskiego i rozrzutnych zdjęć George’a J. Folseya film nie poradził sobie w box office. Powróciwszy do Paramount Cooper zagrał w pierwszym z siedmiu filmów dla reżysera Henry’ego Hathawaya, Now and Forever z Carole Lombard i Shirley Temple. Cooper grał w nim naciągacza, który stara się sprzedać swoją córkę swoim krewnym, którzy ją wychowali, ale koniec końców zostaje przekonany do uroczej dziewczynki. Przejęty inteligencją i urokiem Temple, Cooper nawiązał z dziewczynką bliskie stosunki, zarówno na planie, jak i poza nim. Film był przebojem kasowym.

    Religijne Towarzystwo Przyjaciół (członkowie określani popularnie jako kwakrzy) – protestancki kierunek wyznaniowy w chrześcijaństwie silnie akcentujący rolę osobistego wewnętrznego objawienia. Charakteryzuje się m.in. przestrzeganiem światopoglądu pacyfistycznego. W 1947 roku społeczności kwakrów przyznano Pokojową Nagrodę Nobla.Pius XII (łac. Pius XII, właśc. Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli; ur. 2 marca 1876 w Rzymie, zm. 9 października 1958 w Castel Gandolfo) – papież i 2. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 2 marca 1939 do 9 października 1958.

    Następnego roku doszło do wypożyczenia Coopera do studia Samuel Goldwyn Productions na czas produkcji romansu Noc weselna w reżyserii Kinga Vidora. Na planie partnerowała mu Anna Sten, którą szykowano na bycie „drugą Garbo”. W filmie Cooper gra uzależnionego od alkoholu powieściopisarza, który ucieka na rodzinną farmę w Nowej Anglii, gdzie poznaje i zakochuje się w pięknej Polce z sąsiedztwa. Według biografa Larry’ego Swindella, Cooper zaprezentował zaskakujący asortyment i głębię. Chociaż obraz otrzymał głównie przychylne recenzje, to wśród amerykańskiej publiczności nie cieszył się popularnością, która mogła poczuć się dotknięta przedstawionym na ekranie pozamałżeńskim romansem i jego tragicznym zakończeniem. W tym samym roku aktor pojawił się w dwóch filmach Henry’ego Hathawaya: w melodramacie Peter Ibbetson z Ann Harding, o tytułowym mężczyźnie zakochującym się w kobiecie, która jak się okazuje, jest jego dziecięcą miłością, oraz w przygodowym Bengali o śmiałym oficerze brytyjskim i jego ludziach broniących twierdzy w Bengalu przed zbuntowanymi miejscowymi plemionami. Chociaż pierwszy z nich zyskał większe uznanie w Europie niż w Stanach Zjednoczonych, to drugi był nominowany do sześciu nagród Akademii Filmowej i był jednym z jego najpopularniejszych i najbardziej udanych filmów przygodowych. Hathaway miał wielki szacunek dla aktorskich umiejętności Coopera i nazywał go „najlepszym aktorem ze wszystkich”.

    Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Gladys Georgianna Greene (ur. 17 października 1900 w Plattsburghu, zm. 19 czerwca 1991 w Carmel-by-the-Sea) − amerykańska aktorka, nominowana do Oscara za rolę w filmie Wesoły sublokator.

    Bohater zwykłego obywatela (1936–43)[ | edytuj kod]

    Od Pana z milionami po Pokonać strach[ | edytuj kod]

    Cooper i Jean Arthur w Panu z milionami, 1936

    1936 rok był punktem zwrotnym w karierze Coopera. Po zagraniu w komedii romantycznej Pokusa Franka Borzage’a dla studia Paramount – dając przy tym, zdaniem krytyków, pokaz wspaniałej gry aktorskiej – wrócił do Poverty Row, by dla wytwórni Columbia Pictures zagrać w Panu z milionami, screwball comedy Franka Capry. U jego boku zagrała Jean Arthur. W filmie Cooper wcielił się w Longfellowa Deedsa, łagodnego, prostodusznego pisarza kartek z życzeniami, który dziedziczy fortunę, kończy z sielankowym życiem w Vermont i jedzie do Nowego Jorku, gdzie musi stawić czoło zepsuciu i fałszowi. Współpracując z Cooperem, Capra oraz scenarzysta Robert Riskin mogli wykorzystać zakorzenionego w aktorze „typowego amerykańskiego bohatera” – symbol szczerości, odwagi i dobroci – by stworzyć nowego rodzaju „ludowego bohatera” dla zwykłego człowieka.

    Płetwonurek - samodzielny nurek wyposażony w sprzęt nurkowy (butla nurkowa, KRW (kamizelka ratunkowo-wypornościowa), automat oddechowy, płetwy, itp). Płetwonurek w przeciwieństwie do nurka klasycznego może swobodnie poruszać się w toni wodnej dzięki płetwom i umieszczonej na plecach butli sprężonego gazu (najczęściej powietrza). Automat oddechowy podaje płetwonurkowi powietrze o ciśnieniu panującym w otoczeniu.W samo południe (tytuł oryginalny High Noon) – film z 1952 r. w reżyserii Freda Zinnemanna, z Garym Cooperem i Grace Kelly w rolach głównych. Film nagrodzony 4 Oscarami, Oscary zdobył za najlepszą pierwszoplanową rolę męską, montaż, muzykę i piosenkę. Nominowany był także w trzech innych kategoriach: najlepszy film, reżyser i scenariusz. Przez niektórych koneserów kina uważany jest za najlepszy western wszech czasów.

    Komentując wpływ Coopera na postać i film, Capra zauważył: .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Gdy tylko pomyślałem o Cooperze, nie mogłem wyobrazić sobie w tej roli nikogo innego. Nie mógł być bliższym mojemu wyobrażeniu o Longfellowie Deedsie, a tak szybko, jak tylko Bob Riskin mógł zacząć myśleć z punktu widzenia Coopera, łatwiej przyszło mu rozwijanie postaci Deedsa jeśli chodzi o dialog. To po prostu musiał być Cooper. Każda zmarszczka na jego twarzy biła szczerością. Nasz Pan Deeds musiał symbolizować nieprzekupność i w moim wyobrażeniu Gary Cooper był takim symbolem.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.John Wayne, właśc. Marion Mitchell Morrison (ur. 26 maja 1907 w Winterset, zm. 11 czerwca 1979 w Los Angeles) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy, który zdobył popularność głównie dzięki rolom w westernach, jedna z największych legend Hollywood. Symbol amerykańskiego indywidualizmu i patriotyzmu. Odznaczony Złotym Medalem Kongresu i Prezydenckim Medalem Wolności.

    Zarówno Pokusa i Pan z milionami miały swoje premiery w kwietniu 1936. Obie produkcje były chwalone przez krytyków i okazały się kasowymi przebojami. Krytyk filmowy Frank Nugent z „The New York Times” o Cooperze napisał, że ten „udowodnił, że jest jednym z najlepszych aktorów komediowych w Hollywood”. Za grę w Panu z milionami Cooper otrzymał swoją pierwszą nominację do nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora.

    Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).Joan Crawford, właśc. Lucille Fay LeSueur (ur. 23 marca 1904 w San Antonio, zm. 10 maja 1977) – amerykańska aktorka, laureatka Oscara za rolę w filmie Mildred Pierce.
    Cooper i Jean Arthur w Niezwyciężonym Billu, 1936

    W 1936 Cooper pojawił się w dwóch innych produkcjach wytwórni Paramount. W przygodowym Żółtym skarbie Lewisa Milestone’a u boku Madeleine Carroll wcielił się w amerykańskiego najemnika w Chinach, który pomaga chłopom ciemiężonym przez okrutnego watażkę. Film ze scenariuszem dzieła amerykańskiego dramaturga Clifforda Odetsa zyskał uznanie krytyków i osiągnął komercyjny sukces. W Niezwyciężonym Billu Cecila B. DeMille’a – pierwszej z czterech współpracy aktora z tym reżyserem – Cooper wcielił się w Dzikiego Billa Hickoka w mocno sfabularyzowanej wersji o początkach Dzikiego Zachodu. Finansowo obraz był jeszcze lepszy niż jego poprzednik, głównie dzięki Jean Arthur i jej wspaniałemu przedstawieniu Calamity Jane oraz ukazaniu postaci Hickocka jako enigmatycznej postaci. Tego roku aktor po raz pierwszy uplasował się w pierwszej dziesiątce osobowości filmowych Motion Picture Herald i pozostał w niej na kolejne 23 lata.

    Georgia Totto O’Keeffe (ur. 15 listopada 1887 niedaleko Sun Prairie w stanie Wisconsin, zm. 6 marca 1986 w Santa Fe) – amerykańska malarka. Tematem jej obrazów są głównie kwiaty, skały, muszle, kości zwierząt i krajobrazy. O’Keeffe przekształca realistyczny temat w abstrakcyjny obraz.Estelle Merle Thompson (ur. 18 lutego 1911 w Bombaju, zm. 23 listopada 1979 w Malibu) − brytyjska aktorka, nominowana do Oscara za rolę w filmie Czarny anioł.

    Pod koniec 1936 roku, gdy Paramount przygotowywało nowy kontrakt dla Coopera, który miał mu gwarantować 8 tys. dolarów na tydzień, aktor podpisał umowę z Samuel Goldwyn na 6 filmów w ciągu 6 lat, z minimalnym wynagrodzeniem 150 tys. dolarów za obraz. Paramount wniosło pozew przeciwko Samuel Goldwyn i Cooperowi. Decyzją sądu nowy kontrakt aktora z Goldwyn dawał aktorowi wystarczająco dużo wolnego czasu, by ten mógł również wypełnić umowę z Paramount. Cooper kontynuował współpracę z oboma studiami, a w 1939 Departament Skarbu ogłosił, że Cooper z zarobkami 482 819 dolarów (ok. 8,51 mln dolarów w 2017 po uwzględnieniu inflacji) był najlepiej zarabiającym aktorem w kraju.

    Altruizm (fr. altruisme, od łacińskiego rdzenia alter – inny, drugi) – zachowanie polegające na działaniu na korzyść innych. Według J. Poleszczuka polega ono na dobrowolnym ponoszeniu pewnych kosztów przez jednostkę na rzecz innej jednostki lub grupy, przeciwstawne zachowaniu egoistycznemu. Zachowania altruistyczne mogą występować zarówno wśród ludzi, jak i w obrębie innych gatunków biologicznych. Jest to podstawowe pojęcie socjobiologii.Edythe Marrenner (ur. 30 czerwca 1917 w Brooklynie, zm. 14 marca 1975 w Hollywood) − amerykańska aktorka, nagrodzona Oscarem za rolę w filmie Chcę żyć!.

    W przeciwieństwie do jego dokonań w poprzednim roku, w 1937 pojawił się tylko w jednej produkcji – przygodowym Kapitanie Taylorze Henry’ego Hathawaya. Była to porażka pod względem finansowym i w oczach krytyków, którą Cooper nazwał swoim „prawie filmem”, mówiąc że był „prawie pasjonujący, prawie interesujący i prawie dobry”. W 1938 pojawił się w biograficznym Marco Polo Archie’ego Mayo. Trapiony problemami z produkcją i słabym scenariuszem film wykazał stratę w wysokości 700 tys. dolarów, stając się wówczas największą porażką finansową studia Goldwyn. W tym okresie Cooper odrzucił kilka ważnych ról, wśród których była rola Rhetta Butlera w Przeminęło z wiatrem. Aktor był pierwszym wyborem producenta Davida O. Selznicka. Selznick kilkakrotnie próbował przekonać Coopera, ale ten miał wątpliwości co do projektu i nie czuł się odpowiednim do tej roli. Jak później przyznawał, „to była jedna z najlepszych ról zaoferowanych w Hollywood […] Ale ja odmówiłem. Nie uważałem siebie za wystarczająco stylowego, a później, gdy zobaczyłem Clarka Gable’a grającego tę rolę doprowadzając ją do perfekcji, wiedziałem że miałem rację”

    Upolu – wyspa w archipelagu Samoa. Na Upolu znajduje się stolica kraju Apia. Na południowy wschód od wyspy znajdują się dwie mniejsze: Nuʻutele oraz Nuʻulua, a na zachód Manono i Apolima. Najwyższy szczyt, góra Fito ma 1113 metrów n.p.m. John Barrymore, właściwie John Sidney Blyth (ur. 15 lutego 1882 w Filadelfii, zm. 29 maja 1942 w Los Angeles) – amerykański aktor, występujący w repertuarze szekspirowskim, który wsławił się rolą Hamleta.
    Cooper i Claudette Colbert w Ósmej żonie Sinobrodego, 1938

    Powróciwszy do Paramount Cooper wrócił również do spokojniejszego gatunku filmowego, grając u boku Claudette Colbert w romantycznej komedii Ósma żona Sinobrodego Ernsta Lubitscha. Cooper wciela się w niej w zamożnego amerykańskiego przedsiębiorcę we Francji, który zakochuje się w córce zubożałego arystokraty i przekonuje ją, by została jego ósmą żoną. Pomimo pomysłowego scenariusza pióra Charlesa Bracketta i Billy’ego Wildera oraz solidnej gry ze strony Coopera i Colbert amerykańska widownia nie potrafiła zaakceptować Coopera w roli próżnego kobieciarza. Ostatecznie film został dobrze przyjęty tylko w Europie. Jesienią 1938 Cooper pojawił się w komedii romantycznej H.C. Pottera Kowboj i dama z Merle Oberon. Film opowiada o łagodnej natury poganiaczu bydła, który zakochuje się w zamożnej córce polityka sądząc, że jest biedną, pracowitą pokojówką. Wysiłki trzech reżyserów i kilku wybitnych scenarzystów nie dały zamierzonego efektu. Chociaż obraz poradził sobie lepiej niż jego poprzednik, to okazał się czwartą z kolei finansową porażką Coopera na amerykańskim rynku.

    IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.Film krótkometrażowy – film, którego czas projekcji nie przekracza 30-60 minut. Granica ta nie jest ściśle określona. Niegdyś za filmy krótkometrażowe uznawano filmy o długości do 20-30 minut, co było związane z tym, że prezentowano je głównie jako dodatki do filmów długometrażowych w kinach. Obecnie filmy te są zazwyczaj prezentowane przez stacje telewizyjne, które preferują metraż zbliżony do pełnej godziny.

    W kolejnych dwóch latach Cooper był bardziej wnikliwy przy akceptowaniu ról i nakręcił cztery udane, zrealizowane na dużą skalę filmy przygodowe i kowbojskie. W przygodowym Braterstwie krwi Williama A. Wellmana zagrał jednego z trzech śmiałych angielskich braci, którzy dołączają do Legii Cudzoziemskiej na Saharze, by walczyć z tamtejszymi plemionami. Filmowany w tych samych lokalizacjach pustyni Mojave, co pierwowzór z 1926 roku, Beau Geste zapewnił Cooperowi wspaniałe plany filmowe, egzotyczną scenerię, żywą akcję i rolę dopasowaną do jego osoby. Był to ostatni film w jego kontrakcie z Paramount. W Pokonać strach Henry’ego Hathawaya wcielił się w lekarza wojskowego towarzyszącego niewielkiej grupie oficerów amerykańskiej armii w Filipinach, by pomóc chrześcijańskim Filipińczykom bronić się przed muzułmańskimi radykałami. Krytycy dobrze ocenili grę Coopera, a Graham Greene przyznał, że aktor „nigdy nie zagrał lepiej”.

    James Maitland "Jimmy" Stewart (ur. 20 maja 1908 w Indianie, zm. 2 lipca 1997 w Beverly Hills) – amerykański aktor filmowy i teatralny. Weteran II wojny światowej i wojny w Wietnamie, który czynną służbę wojskową w US Air Force zakończył w randze generała brygady (ang. Brigadier General).Kontradmirał (kadm., kontradm.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

    Od Człowieka z Zachodu po Komu bije dzwon[ | edytuj kod]

    Do westernu Cooper powrócił przy okazji realizacji Człowieka z Zachodu Williama Wylera z Walterem Brennanem i Doris Davenport w obsadzie. Film opowiada o kowboju broniącym osadników przed Roy’em Beanem, skorumpowanym samozwańczym sędzią pokoju, znanym jako „prawo na zachód od Pecos”. Pracując nad scenariuszem scenarzysta Niven Busch polegał na wiedzy Coopera o historii Dzikiego Zachodu. Obraz otrzymał pozytywne recenzje i spełnił oczekiwania finansowe. Krytycy przede wszystkim docenili grę dwóch aktorów pierwszoplanowych. Tego roku pojawił się również w swoim pierwszym obrazie wyprodukowanym w całości w TechnicolorzePolicji konnej Północnego Zachodu Cecila B. DeMille’a. W filmie Cooper wcielił się w Strażnika Teksasu ścigającego wyjętego spod prawa przywódcę rebelii północno-zachodniej aż do zachodniej Kanady, gdzie łączy siły z Kanadyjską Królewską Policją Konną. Produkcja nie była tak popularna jak poprzedni obraz Coopera, a mimo to okazała się sukcesem kasowym, plasując się na 6. pozycji najbardziej dochodowych filmów 1940 roku.

    Burt Lancaster; właściwie Burton Stephen Lancaster (ur. 2 listopada 1913 w Nowym Jorku, zm. 20 października 1994 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy. Laureat Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w filmie Elmer Gantry (1960; reż. Richard Brooks).Henry Louis Gehrig (ur. 19 czerwca 1903 w Nowym Jorku, zm. 2 czerwca 1941 tamże) – amerykański baseballista w latach 20. i 30., zdobywca wielu rekordów w Major League, nazywany „The Iron Horse”. Gehrig został uznany za najlepszego pierwszobazowego wszech czasów przez Baseball Writers’ Association.
    Edward Arnold, Barbara Stanwyck, Gary Cooper i Walter Brennan w Obywatelu Johnie Doe, 1941

    We wczesnych latach 40. Cooper wspiął się na szczyt swojej kariery aktorskiej. W stosunkowo krótkim czasie zagrał w pięciu popularnych, chwalonych przez krytyków filmach, w których zaprezentował kunszt aktorski. Gdy Frank Capra zaoferował mu pierwszoplanową rolę w Obywatelu Johnie Doe, jeszcze przed opracowaniem scenariusza przez Roberta Riskina, Cooper zaakceptował propozycję swojego przyjaciela, odpowiadając mu „w porządku Frank, nie potrzebuję scenariusza”. Aktor wcielił się w Długiego Johna Willoughby'ego, życiowego pechowca, drugoligowego miotacza, wynajętego przez gazetę, by udawał człowieka, który zamierza popełnić samobójstwo w Boże Narodzenie w proteście przeciwko wszelkiej hipokryzji i korupcji w kraju. Uważany wówczas przez niektórych krytyków za największe dzieło Capry, Obywatel John Doe był odbierany jako „narodowe wydarzenie”, a Cooper pojawił się na okładce poczytnego tygodnika „Time” 3 marca 1941. Howard Barnes w swojej recenzji dla „New York Herald Tribune” określił występ Coopera jako wspaniały i całkowicie przekonywający i chwalił jego „absolutnie realistyczne aktorstwo, które realizuje z ogromną powagą”. Bosley Crowther z „The New York Times” pisał, że „Gary Cooper jest Johnem Doe w całej okazałości – nieśmiały, zdezorientowany, nieagresywny, ale też staje się istnym tygrysem, gdy zostaje rozbudzony”.

    Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca.Rodeo jest sportem powstałym z pracy z bydłem głównie w Ameryce, a także w Hiszpanii i Australii. Bazuje ono na umiejętnościach wymaganych do pracy kowbojów. Dzisiaj jest to sportowe wydarzenie składające się z konkurencji związanych głównie z końmi, a także z bydłem, zaprojektowane do sprawdzenia umiejętności i prędkości startujących zawodników. Rodeo jest bardzo ściśle powiązane z western riding (można powiedzieć, że jest jego częścią), czyli stylem jazdy, w którym są szkolone konie, biorące udział w rodeo (nie dotyczy dzikich koni, używanych w niektórych konkurencjach).
    Joan Fontaine i Gary Cooper na ceremonii rozdania Oscarów w 1942

    Tego samego roku wystąpił również w dwóch filmach swojego dobrego przyjaciela, Howarda Hawksa. W biograficznym Sierżancie Yorku Cooper przedstawia bohatera wojennego Alvina Yorka, jednego z najbardziej zasłużonych i udekorowanych żołnierzy amerykańskich I wojny światowej. Obraz pokazuje wczesne lata Yorka w Tennessee, jego nawrócenie i późniejszą pobożność, jego postawę jako osoby odmawiającej służby wojskowej ze względu na przekonania, a wreszcie jego heroiczny akt w bitwie o Las Argoński, za który został odznaczony Medalem Honoru. Początkowo Cooper był zdenerwowany i niepewny wcielenia się w żyjącego bohatera, więc udał się do Tennessee by odwiedzić Yorka w jego domu, gdzie dwóch spokojnych mężczyzn natychmiast nawiązało nić porozumienia i odkryło, że mają ze sobą wiele wspólnego. Zainspirowany Yorkiem, Cooper zaprezentował występ, który Howard Barnes z „New York Herald Tribune” nazwał „nadzwyczajnie przekonywającym i wszechstronnym” i takim, który Archer Winston z „New York Post” nazwał „jednym z jego najlepszych”. Po premierze filmu organizacja Veterans of Foreign Wars odznaczyła Coopera medalem za jego „ogromny wkład w promowanie patriotyzmu i wierności”. York podziwiał grę Coopera i pomógł Warner Bros. w promocji filmu. Sierżant York był najbardziej dochodową produkcją roku i otrzymał jedenaście nominacji do nagrody Akademii Filmowej. W przemowie po otrzymaniu swojej pierwszej statuetki dla najlepszego aktora od dobrego przyjaciela Jamesa Stewarta Cooper powiedział: „to sierżant Alvin York zdobył tę nagrodę. A niech to, jestem w tym biznesie szesnaście lat i czasami marzyłem, że mógłbym dostać jedną z nich. To wszystko co mogę powiedzieć… Śmieszne jest to, że w marzeniach zawsze dawałem lepszą przemowę”.

    Box office – zestawianie najpopularniejszych lub najbardziej dochodowych filmów w podanym okresie. Dotyczy zarówno premier kinowych, jak i DVD czy video.New York Post – amerykański tabloid wydawany codziennie w Nowym Jorku, od 1976 r. w posiadaniu milionera Ruperta Murdocha (część korporację News Corporation). Jedna z dziesięciu największych gazet codziennych w Stanach Zjednoczonych.
    Barbara Stanwyck i Gary Cooper w Ognistej kuli, 1941

    1941 rok aktor zamknął produkcją wytwórni Goldwyn przy ponownej współpracy z Howardem Hawksem, tym razem przy komedii romantycznej Ognista kula u boku Barbary Stanwyck. Cooper wcielił się w nieśmiałego profesora lingwistyki kierującego zespołem siedmiu uczonych, których zadaniem jest napisanie encyklopedii. Podczas prowadzenia prac badawczych nad slangiem poznaje kokieteryjną tancerkę burleskową „Sugarpuss” O’Shea, która „zdmuchuje kurz” z ich statecznego życia wśród książek. Scenariusz Charlesa Bracketta i Billy’ego Wildera dał Cooperowi szansę na zaprezentowanie szerokiego wachlarza komediowych umiejętności. W recenzji dla „New York Herald Tribune” Howard Barnes napisał, że Cooper poradził sobie z rolą „umiejętnie i z podkreśleniem komiczności”, a jego występ był „absolutnie zachwycający”. Chociaż była to produkcja z niewielkim budżetem, Ognista kula znalazła się w czołówce najbardziej dochodowych filmów roku – jako czwarta kolejna Coopera, która zawitała do pierwszej dwudziestki pod tym względem.

    Herbert Clark Hoover (ur. 10 sierpnia 1874, zm. 20 października 1964) – amerykański polityk, prezydent USA, działacz Partii Republikańskiej.Nowotwory kości mogą być pierwotne i przerzutowe, nowotwory pierwotne dzielą się na łagodne i złośliwe. Pierwotne nowotwory kości są rzadkie, stanowią zaledwie około 1% wszystkich nowotworów człowieka; mogą się różnicować w kierunku tkanki kostnej (nowotwory kościotwórcze) bądź tkanki chrzęstnej (nowotwory chrzęstotwórcze), albo nie należeć do żadnej z tych grup, jak mięsak Ewinga. Najczęstszymi zmianami nowotworowymi kości są przerzuty.

    Jedyny film Coopera w 1942 był również jego ostatnim dla wytwórni Goldwyn. W obrazie biograficznym Sama Wooda Duma Jankesów aktor odegrał gwiazdę baseballu Lou Gehriga, który ustanowił rekord New York Yankees grając w 2130 kolejnych spotkaniach. Cooper był niechętny wcieleniu się w siedmiokrotnego uczestnika meczu gwiazd, który zmarł rok wcześniej na stwardnienie zanikowe boczne, obecnie potocznie nazywane chorobą Lou Gehriga. Poza wyzwaniem w postaci ukazania tak popularnej i uznanej w skali całego kraju osoby, Cooper niewiele wiedział o samym baseballu i nie był leworęczny jak Gehrig. Po odwiedzinach aktora przez wdowę po Gehrigu, która wyraziła pragnienie zagrania przez Coopera jej męża, ten przyjął rolę, która obejmowała 20-letni okres życia Gehriga – jego wczesną miłość do baseballu, drogę do wielkości, kochające małżeństwo oraz jego walkę z chorobą, z punktem kulminacyjnym w postaci jego mowy pożegnalnej na Yankee Stadium 4 lipca 1939, przed 62-tysięczną widownią. Cooper szybko nauczył się ruchów na boisku do baseballu i rozwinął płynny, wiarygodny zamach. Kwestia ręczności została rozwiązana poprzez odwrócenie taśmy przy niektórych scenach z uderzeniami kijem. Film znalazł się w pierwszej dziesiątce produkcji z całego roku i otrzymał jedenaście nominacji do nagrody Akademii Filmowej, w tym za najlepszy film i dla najlepszego aktora pierwszoplanowego (trzecia dla Coopera).

    J. Robert Oppenheimer (ur. 22 kwietnia 1904 w Nowym Jorku, zm. 18 lutego 1967 w Princeton) – amerykański fizyk, profesor na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, dyrektor naukowy Projektu Manhattan – trwającego w czasie II wojny światowej przedsięwzięcia mającego na celu opracowanie pierwszej broni atomowej. Z tego powodu jest nazywany ojcem bomby atomowej.Robert Rossen (ur. 16 marca 1908 w Nowym Jorku, zm. 18 lutego 1966 tamże) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
    Ingrid Bergman i Gary Cooper w Komu bije dzwon, 1943

    Niedługo po opublikowaniu powieści Komu bije dzwon Ernesta Hemingwaya, Paramount zakupiło prawa do jej ekranizacji za 150 tys. dolarów, z zamiarem obsadzenia Coopera w pierwszoplanowej roli Roberta Jordana, amerykańskiego eksperta od materiałów wybuchowych walczącego po stronie republikanów w hiszpańskiej wojnie domowej. Pierwotny reżyser Cecil B. DeMille został zastąpiony przez Sama Wooda, który przyprowadził ze sobą Dudleya Nicholsa odpowiedzialnego za scenariusz. Po pierwszych, podstawowych zdjęciach w Sierra Nevada w 1942, doszło do zmiany odtwórczyni roli pierwszoplanowej, baleriny Very Zoriny, którą zastąpiła Ingrid Bergman – zaaprobowana przez Coopera i Hemingwaya. Miłosne sceny Coopera i Bergman były ekstatyczne i namiętne. Howard Barnes na łamach „New York Herald Tribune” o dwójce aktorów napisał, że zagrali z „prawdziwą postawą i autorytetem gwiazd”. Chociaż film odbiegał od politycznych wątków i znaczenia powieści, Komu bije dzwon zyskał pochlebne recenzje krytyków i był kasowym sukcesem. Otrzymał również dziesięć nominacji do nagrody Akademii Filmowej, w tym za najlepszy film i dla najlepszego aktora pierwszoplanowego (czwarta dla Coopera).

    Josef von Sternberg, właśc. Jonas Sternberg (ur. 29 maja 1894 w Wiedniu - zm. 22 grudnia 1969 w Los Angeles) - amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego. W 1931 i 1933 nominowany do Oscara za reżyserię filmów Maroko oraz Szanghaj Ekspres.Slang także język specjalny, argot, gwara środowiskowa – swoista odmiana potocznego języka ogólnonarodowego oparta na odrębności środowiskowej. Odróżnia się tym od dialektu i gwary, wyodrębnionych terytorialnie. W przeciwieństwie do gwar i dialektów, różni się od języka ogólnego leksyką, frazeologią i zmianami znaczeń słownictwa ogólnego, nie gramatyką.
    Gary Cooper dający autograf, Brisbane (1943)

    Ze względu na wiek i swój stan Cooper nie służył w wojsku podczas II wojny światowej, ale tak jak wielu jego kolegów zaangażował się w społeczną mobilizację poprzez zabawianie żołnierzy. W lipcu 1943 odwiedzał szpitale wojskowe w San Diego i często pojawiał się w klubie Hollywood Canteen serwując jedzenie amerykańskim żołnierzom. Pod koniec 1943, Cooper wraz z aktorkami Uną Merkel i Phyllis Brooks i akordeonistą Andym Arcarim, wybrał się w 37 tys. kilometrową trasę po południowo-zachodnim Pacyfiku. Podróżując bombowcem B-24A grupa odwiedziła Wyspy Cooka, Fidżi, Nową Kaledonię, Queensland, Brisbane (tam generał Douglas MacArthur powiedział Cooperowi, że oglądał Sierżanta Yorka w Manili, gdy zaczęły spadać japońskie bomby), Nową Gwineę, Jayapurę i Wyspy Salomona. Grupa często dzieliła te same ubogie warunki życia i racje żywnościowe co żołnierze. Cooper spotykał się z pełniącymi służbę kobietami i mężczyznami, odwiedził wiele szpitali wojskowych, przedstawiał swoich znajomych i brał udział w sporadycznych skeczach. Przedstawienia kończyły się poruszającymi recytacjami pożegnalnej mowy Lou Gehriga w wykonaniu Coopera. Gdy wrócił do Stanów Zjednoczonych odwiedzał szpitale wojskowe w całym kraju. Później wspominał czas spędzony z żołnierzami jako „najbardziej emocjonalne doświadczenie” swojego życia.

    20th Century Fox (pełna nazwa Twentieth Century Fox Film Corporation) – jedna z głównych amerykańskich wytwórni filmowych, położona w Century City w obszarze hrabstwa Los Angeles na zachód od Beverly Hills, własność News Corporation.Greta Garbo, właśc. Greta Lovisa Gustafsson (ur. 18 września 1905 w Sztokholmie, zm. 15 kwietnia 1990 w Nowym Jorku) – szwedzka aktorka, gwiazda filmowa, czterokrotnie nominowana do Oscara.

    Dojrzałe role (1944–52)[ | edytuj kod]

    Od Historii doktora Wassella po Odległe bębny[ | edytuj kod]

    Gary Cooper i Loretta Young w filmie Wtedy zjawił się Jones, 1945

    W 1944 pojawił się w przygodowym filmie Historia doktora Wassella, którego akcja toczy się podczas II wojny światowej. Za reżyserię odpowiadał Cecil B. DeMille, z którym Cooper miał okazję współpracować po raz trzeci w swojej karierze. U boku aktora zagrała Laraine Day. W filmie Cooper wciela się w amerykańskiego doktora i misjonarza Corydona M. Wassella, który przedzierając się przez dżunglę Jawy stara się doprowadzić rannych żołnierzy w bezpieczne miejsce. Pomimo nieprzychylnych recenzji krytyków filmowych Historia doktora Wassela była jednym z najbardziej dochodowych filmów roku. Po zakończeniu kontraktów z Goldwyn i Paramount Cooper zdecydował się pozostać niezależnym i wraz z Leo Spitzem, Williamem Goetzem i Nunnallym Johnsonem założyli własną wytwórnię – International Pictures. Debiutancką produkcją studia była komedia Sama Wooda Casanova Brown o mężczyźnie (Gary Cooper), który dowiaduje się o ciąży swojej pierwszej żony w momencie, gdy planuje stanąć na ślubnym kobiercu z inną kobietą. Film otrzymał złe recenzje, na czele z „New York Daily News”, który nazywa go „rozkoszną bzdurą” i Bosleyem Crowtherem z „The New York Times” krytykującym „oczywistą i absurdalną błazenadę” Coopera. Produkcja balansowała na progu rentowności. W 1945 Cooper wystąpił w westernie komediowym własnej produkcji Wtedy zjawił się Jones, w reżyserii Stuarta Heislera i Lorettą Young w jednej z ról pierwszoplanowych. W tej beztroskiej parodii jego poprzedniego heroicznego wizerunku Cooper wciela się w nieudolnego kowboja Melody’ego Jonesa, który omyłkowo jest brany za bezwzględnego mordercę. Publiczność ciepło przyjęła postać Coopera a film był jednym z najbardziej dochodowych w roku – był też dowodem na to, że Cooper wciąż cieszył się dużym zainteresowaniem widowni. Był to również największy sukces kasowy w krótkiej historii wytwórni International Pictures, którą w 1946 kupiło Universal Studios.

    Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Wyspę zamieszkuje 130 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.Strażnicy Teksasu (ang. Texas Rangers), jednostka typu policyjnego założona w 1835 r., sformowana jednak około dziesięciu lat wcześniej dla ochrony pogranicza nowo powstałego stanu Teksas. Rangersi są jednostką elitarną, każdy jej członek to jednoosobowa armia, mówi się One Riot, One Ranger, co w wolnym tłumaczeniu oznacza "jeden problem - jeden strażnik".
    Ingrid Bergman i Gary Cooper w Saratoga Trunk, 1945

    Wraz z powojennymi zmianami społecznymi w Stanach Zjednoczonych nowy kierunek obrała również kariera Coopera. Chociaż wciąż odgrywał typowe dla siebie heroiczne role, to filmy, w których występował w mniejszym stopniu opierały się na jego postaci, a bardziej na nowatorskiej fabule i egzotycznym otoczeniu. W listopadzie 1945 Cooper wystąpił z Ingrid Bergman w dziewiętnastowiecznym dramacie Sama Wooda Saratoga Trunk, o teksańskim kowboju i jego związku z piękną łowczynią posagów. Z powodu dużego zapotrzebowania na filmy wojenne premiera wyprodukowanego na początku 1943 Saratoga Trunk opóźniła się o 2 lata. Obraz otrzymał słabe recenzje, ale pod względem finansowym spisał się dobrze, będąc jedną z najbardziej dochodowych produkcji Warner Bros. w tym roku. Jedynym filmem Coopera w 1946 był romantyczny thriller W tajnej misji Fritza Langa, opowiadający o łagodnym profesorze fizyki zwerbowanym przez Biuro Służb Strategicznych w ostatnich latach II wojny światowej, który za zadanie otrzymał zbadanie niemieckiego programu atomowego. Wcielając się w postać luźno opartą na amerykańskim fizyku J. Robercie Oppenheimerze, Cooper był skrępowany rolą i nie był w stanie oddać jej sensu. Film zebrał negatywne recenzje i okazał się finansową porażką. W 1947 razem z Paulette Goddard wystąpili w przygodowym Unconquered Cecila B. DeMille’a. Wyprodukowany z rozmachem obraz opowiada o osiemnastowiecznym pograniczniku broniącym osadników przed pozbawionym skrupułów handlarzem bronią i nieprzyjaznymi Indianami. Film zebrał mieszane recenzje, ale nawet odwieczny krytyk DeMille’a James Agee przyznał, że film miał w sobie „coś autentycznego z tamtego okresu”. Ten ostatni z czterech filmów wykonanych przy współpracy z DeMillem był zarazem jego najbardziej lukratywnym – aktor zarobił ponad 300 tys. dolarów w wynagrodzeniu i otrzymał też udział w zyskach. Unconquered był jedynym niekwestionowanym kasowym sukcesem Coopera w ciągu kolejnych 5 lat.

    Charles Marion Russell (19 marca 1864 w St. Louis (Missouri) – 24 października 1926 w Great Falls) amerykański malarz, rzeźbiarz, pisarz, filozof i ekolog. Obok Frederica Remingtona był jednym z najbardziej popularnych malarzy amerykańskiego Dzikiego Zachodu.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Gary Cooper w The Fountainhead, 1949

    Po zrealizowaniu romantycznej komedii Good Sam Leo McCareya, w 1948 Cooper sprzedał wytwórnię International Pictures i podpisał długoterminowy kontrakt z Warner Bros., który gwarantował 295 tys. dolarów za obraz i dawał mu ostatnie zdanie przy wyborze scenariusza i reżysera. Pierwszym filmem aktora na nowych warunkach był dramat Kinga Vidora The Fountainhead, z Patricią Neal i Raymondem Masseyem. Cooper odgrywa w nim rolę idealistycznego i nieustępliwego architekta, który walczy by zachować swoją rzetelność i indywidualizm w obliczu społecznej presji dopasowania się do powszechnie obowiązujących norm. Stworzony na podstawie powieści Ayn Rand, która była również odpowiedzialna za scenariusz, film przedstawia jej filozofię obiektywistyczną, uderza w koncepcje altruizmu i kolektywizmu jednocześnie promując cnoty egoizmu i indywidualizmu. Według większości krytyków Cooper nie był właściwą osobą do obsadzenia w roli Howarda Roarka. W recenzji dla „The New York Times” Bosley Crowther ocenił, że aktor był „Panem Deedsem w nieswoim żywiole”. Powrócił do niego w dramacie Delmera Davesa Grupa uderzeniowa, opowiadającym o przechodzącym na emeryturę kontradmirale, który wspomina długą karierę jako pilot marynarki wojennej i swój wkład w rozwój lotniskowców. Gra aktorska Coopera i dostarczony przez United States Navy materiał kroniki filmowej sprawiły, że był to jeden z najlepiej przyjętych obrazów aktora w tamtym okresie. W ciągu dwóch kolejnych lat Cooper wystąpił w czterech słabo przyjętych filmach: dramacie historycznym Tytoń! (1950) Michaela Curtiza, westernowym melodramacie Dallas Stuarta Heislera, komedii wojennej You're in the Navy Now Henry’ego Hathawaya oraz westernie Odległe bębny Raoula Walsha.

    Wendell Lewis Willkie (ur. 18 lutego 1892 w Elwood, zm. 8 października 1944) – amerykański polityk, działacz Partii Republikańskiej, kandydat w wyborach prezydenckich w 1940 roku. Znany z pacyfistycznych, ale i antyizolacjonistycznych poglądów. Mimo ważnej roli w polityce nie zajmował nigdy żadnego stanowiska publicznego.Przepuklina (łac. hernia) – patologiczne uwypuklenie zawartości jamy ciała (najczęściej jamy brzusznej) przez otwór w powłokach, w miejscu zwanym miejscem o obniżonej oporności (łac. locus minoris resistentiae).
    Gary Cooper i Grace Kelly w W samo południe, 1952

    W samo południe[ | edytuj kod]

    Najważniejszą produkcją Coopera w latach powojennych był westernowy dramat W samo południe w reżyserii Freda Zinnemanna studia United Artists. W roli pierwszoplanowej wystąpiła również Grace Kelly. W filmie Cooper wciela się w Willa Kane’a, ustępującego szeryfa z zamiarem wyjazdu na miesiąc miodowy ze swoją dopiero co poślubioną małżonką, gdy nagle dowiaduje się o powracającym do miasta i szukającym zemsty przestępcy, którego sam wcześniej pozbawił wolności. Will Kane, „człowiek zbyt dumny by uciekać”, nie mogąc otrzymać pomocy od przerażonych mieszkańców i opuszczony przez pannę młodą, gorliwą pacyfistkę, postanawia w pojedynkę stawić czoło znanemu sobie bandycie i jego poplecznikom. Podczas kręcenia filmu był w złej kondycji zdrowotnej spowodowanej dokuczliwymi wrzodami żołądka. Według Hectora Arce’a w niektórych scenach bolesny wyraz twarzy i zauważalny dyskomfort aktora uwiarygadniał „brak wiary w siebie”, przyczyniając się do większej skuteczności jego gry aktorskiej. Ze względu na poruszaną tematykę odwagi cywilnej uważany za jeden z pierwszych „dorosłych” westernów, W samo południe otrzymał entuzjastyczne recenzje za swój artyzm, na czele z magazynem „Time”, który uplasował go w jednym rzędzie z Dyliżansem i Jimem Ringo. Bosley Crowther w „The New York Times” napisał, że Cooper był w swojej najwyższej formie, a John McCarten na łamach „The New Yorker” odnotował, że Cooper nigdy nie był bardziej efektywny. Film zarobił 3,75 mln dolarów w Stanach Zjednoczonych i 18 mln dolarów na całym świecie. Cooper poszedł za przykładem swojego przyjaciela Jamesa Stewarta i zaakceptował mniejsze wynagrodzenie w zamian za udział w zyskach, dzięki czemu zarobił 600 tys. dolarów. Powściągliwy styl gry Coopera był powszechnie chwalony i przyniósł mu drugą statuetkę nagrody Akademii Filmowej dla najlepszego aktora.

    Robert Aldrich (ur. 9 sierpnia 1918 w Cranston, zm. 5 grudnia 1983 w Los Angeles) - amerykański reżyser i producent filmowy, który przeszedł do historii kina takimi filmami jak: Ostatnia walka Apacza (1954), Vera Cruz (1954), Ostatni zachód słońca (1961), Co się zdarzyło Baby Jane? (1962) i Parszywa dwunastka (1967).James Rufus Agee (ur. 27 listopada 1909 w Knoxville, Tennessee, zm. 16 maja 1955 w Nowym Jorku) – amerykański powieściopisarz, scenarzysta, dziennikarz, poeta, krytyk filmowy. W latach 40. był jednym z najbardziej wpływowych krytyków filmowych w USA.

    Późniejsze filmy (1953–61)[ | edytuj kod]

    Po pojawieniu się w dramacie osadzonym w czasie wojny secesyjnej Tropem koniokradów w reżyserii André de Totha – typowym filmie Warner Bros., który został przyćmiony przez sukces jego poprzednika – Cooper zagrał w czterech produkcjach poza granicami Stanów Zjednoczonych. W dramacie Marka Robsona Powrót do raju (1953) aktor zostaje amerykańskim tułaczem, który uwalnia mieszkańców polinezyjskiej wyspy od purytańskich rządów nierozważnego pastora. W trakcie trzymiesięcznego kręcenia filmu na wyspie Upolu w Samoa Zachodnim Cooper musiał przecierpieć spartańskie warunki życia, wiele godzin zdjęć i zły stan swojego zdrowia. Pomimo pięknych ujęć film spotkał się ze słabymi ocenami. Trzy kolejne obrazy Coopera były nagrywane w Meksyku. W przygodowym Płynnym złocie (1953) Hugo Fregonese z Barbarą Stanwyck w obsadzie, aktor wcielił się w nafciarza w Meksyku, który wplątuje się w intrygę z dyrektorem spółki naftowej i jego pozbawioną skrupułów żoną, z którą niegdyś wdał się w romans. W 1954 zagrał w westernie Ogród zła Henry’ego Hathawaya z Susan Hayward, opowiadającym o trzech poszukiwaczach złota szukających szczęścia w Meksyku, którzy zostają wynajęci przez kobietę pragnącą, by uratowali jej męża. W tym samym roku pojawił się w przygodowym westernie Vera Cruz Roberta Aldricha. U jego boku również w roli pierwszoplanowej zagrał Burt Lancaster. W filmie Cooper gra amerykańskiego poszukiwacza przygód zatrudnionego przez cesarza Maksymiliana I by eskortować hrabinę do Vera Cruz podczas wojny domowej w 1866. Wszystkie te filmy nie przypadły do gustu krytykom ale okazały się kasowymi sukcesami. Za Vera Cruz Cooper otrzymał 1,4 mln dolarów w postaci wynagrodzenia i udziału w zysku.

    Carole Lombard, właśc. Jane Alice Peters (ur. 6 października 1908 w Fort Wayne, zm. 16 stycznia 1942 w Potosi Mountain w Nevadzie) – amerykańska aktorka filmowa, ikona kina lat 30. XX w.Universal Pictures – amerykańska wytwórnia filmowa założona 30 kwietnia 1912 roku przez Carla Laemmle. Obecnie należy do NBCUniversal, części koncernu Comcast. Razem z Paramount oraz Warner Brothers należy do najstarszych i największych wytwórni filmowych w USA. Od początku istnienia studia do 1 stycznia 2010 roku marką Universal opatrzono łącznie około 3400 filmów.

    W tym okresie Cooper zmagał się z problemami zdrowotnymi. Będąc wciąż w trakcie kuracji na wrzody żołądka, podczas jednego z ujęć Płynnego złota doznał poważnego urazu ramienia po uderzeniu przez metalowe odłamki z wysadzonego w powietrze szybu naftowego. W czasie kręcenia Vera Cruz spadł z konia przez co odnowiła mu się kontuzja biodra oraz został poparzony, gdy Burt Lancaster ze zbyt bliskiej odległości wystrzelił ze strzelby, przez co materiał wypełniający ślepy nabój przedziurawił jego ubranie. W 1955 wystąpił w biograficznym dramacie wojennym Billy Mitchell przed sądem wojskowym Otta Premingera o amerykańskim generale I wojny światowej, który stara się przekonać urzędników państwowych o znaczeniu sił powietrznych i zostaje postawiony przed sądem wojskowym po obarczeniu winą Departament Wojny Stanów Zjednoczonych za serię katastrof lotniczych. Według niektórych krytyków Cooper był źle obsadzony w tej roli i jego nudny występ z zaciśniętymi wargami nie odzwierciedlał dynamicznego i uszczypliwego charakteru Mitchella. W 1956 Cooper zagrał łagodnego kwakra z Indiany w Przyjacielskiej perswazji, dramacie osadzonym w czasach wojny secesyjnej w reżyserii Williama Wylera. U jego boku wystąpiła Dorothy McGuire. Podobnie do Sierżanta Yorka i W samo południe, film porusza kwestię konfliktu między religijnym pacyfizmem a obywatelskim obowiązkiem. Za swój występ Cooper otrzymał swoją drugą nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora. Film otrzymał też sześć nominacji do nagrody Akademii Filmowej, zdobył Złotą Palmę na festiwalu w Cannes w 1957 i zarobił 8 mln dolarów na całym świecie.

    Hedda Hopper (ur. 2 maja 1885, zm. 1 lutego 1966) – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna oraz felietonistka opisująca plotki. Wyspy Cooka (ang. Cook Islands; maoryski Kuki Airani) – samorządne terytorium stowarzyszone Nowej Zelandii na południowym Oceanie Spokojnym w Polinezji obejmujące wyspy o tej samej nazwie.

    W 1956 udał się do Francji by z Audrey Hepburn i Maurice Chevalierem wziąć udział w zdjęciach do romantycznej komedii Miłość po południu Billy’ego Wildera. Film opowiada o miłosnych perypetiach w Paryżu amerykańskiego kobieciarza w średnim wieku (w tej roli Gary Cooper). Mimo otrzymania również pozytywnych recenzji – w tym Bosleya Crowthera, który chwalił „czarującą grę aktorską” – większość krytyków uznała, że Cooper był po prostu za stary do tej roli. Chociaż publiczność nie potrafiła zaakceptować widoku plamienia heroicznej ekranowej osoby Coopera przez kreację podstarzałego hulaki próbującego uwieść niewinną, młodą dziewczynę, to film i tak okazał się kasowym sukcesem. W kolejnym roku Cooper pojawił się w dramacie romantycznym Philipa Dunne'ea Człowiek, którego już nie ma. W filmie opartym na powieści Johna O’Hary aktor wciela się w adwokata, którego życie zostaje zrujnowane przez chytrego polityka i romans z młodą współlokatorką jego córki. Zdaniem biografa Jeffreya Meyersa Cooper zaprezentował „przekonanie i kontrolowaną udrękę”, jednak to nie wystarczyło by uratować to, co Bosley Crowther nazwał „feralnym filmem”.

    Evelyn Brent właś. Mary Elizabeth Riggs (ur. 20 października 1899 w Tampa, zm. 4 czerwca 1975 w Los Angeles) – amerykańska aktorka filmowa.Film historyczny – stosowana w Polsce nazwa gatunku filmowego traktującego o wydarzeniach historycznych, prezentuje wydarzenia przeszłości, relacje, dokumenty i wspomnienia. Nazwa stosowana zarówno do filmów o charakterze rekonstrukcji historycznej jak i interpretacji reżyserskiej minionych wydarzeń.
    Gary Cooper w Człowieku z Dzikiego Zachodu, 1958

    Człowiek z Dzikiego Zachodu[ | edytuj kod]

    Ciągłe problemy zdrowotne i przejście kilku operacji wrzodów i przepuklin nie powstrzymały Coopera przed występami w filmach akcji. W 1958 zagrał w westernowym dramacie Anthony’ego Manna Człowiek z Dzikiego Zachodu, u boku Julie London i Lee J. Cobba, o odmienionym, byłym rewolwerowcu i przestępcy, który musi zmierzyć się ze swoją przeszłością, gdy pociąg którym podróżuje zostaje napadnięty przez członków jego byłej szajki. Przez wątki paraliżującego gniewu, seksualnego poniżenia i sadyzmu obraz ten określano „najbardziej patologicznym westernem” w karierze Coopera. Zdaniem biografa Jeffreya Meyersa aktor, który zmagał się z moralnym konfliktem w swoim prywatnym życiu, „rozumiał ból postaci usiłującej zachować swoją integralność… [i] wniósł do roli autentyczne uczucia kuszonego i dręczonego, ale wciąż zasadniczo przyzwoitego człowieka”. Wówczas przede wszystkim ignorowany przez krytyków, film ten został doceniony dopiero po latach. Uważany za ostatnie wielkie dzieło Coopera.

    Clinton Eastwood, Jr. (ur. 31 maja 1930 w San Francisco) – amerykański aktor, reżyser, producent i kompozytor filmowy. Wielokrotny zdobywca najważniejszych nagród filmowych – Oscarów i Złotych Globów, a także Palmy Palm (Festiwal w Cannes). Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.Cesarstwo Meksyku (także Drugie Cesarstwo Meksyku, hiszp. Imperio Mexicano) – państwo powstałe wskutek francuskiej interwencji w Meksyku.

    Po wygaśnięciu kontraktu z Warner Bros. Cooper założył własną wytwórnię, Baroda Productions, i w 1959 wyprodukował trzy nietypowe filmy poruszające tematykę odkupienia. W westernowym dramacie Delmera Daviesa Drzewo powieszonych Cooper gra doktora z pogranicza Montany, który pewnego dnia ratuje kryminalistę od tłumu dokonującego samosądu a później próbuje wykorzystać jego nikczemną przeszłość. Cooper zaprezentował „mocną i przekonywającą” grę emocjonalnie okaleczonego mężczyzny, którego potrzeba dominacji nad innymi zostaje odmieniona przez miłość i poświęcenie kobiety. W historycznym filmie przygodowym W drodze do Cordury w reżyserii Roberta Rossena Cooper miał okazję wystąpić u boku Rity Hayworth. Aktor wcielił się w oficera wojskowego uznanego za winnego tchórzostwa, któremu za karę przydzielono poniżające zadanie rekomendowania do odznaczenia Medalem Honoru żołnierzy biorących udział w ekspedycji przeciwko Pancho Villi w 1916. Cooper został dobrze oceniony, ale zdaniem „Variety” i „Films in Review” był za stary do tej roli. We Wraku „Mary Deare” Michaela Andersona z Charltonem Hestonem Cooper gra skompromitowanego oficera marynarki handlowej, który postanawia zostać na swoim tonącym frachtowcu aby udowodnić celowe uszkodzenie okrętu, co ma mu pozwolić oczyścić jego dobre imię. Tak jak poprzednie dwie produkcje aktora, film był dla niego wymagający fizycznie. Cooper, który był przeszkolonym płetwonurkiem, sam wykonał większość podwodnych ujęć. Biograf Jeffrey Meyers zaobserwował, że we wszystkich trzech rolach aktor skutecznie oddał sens utraconego honoru i pragnienie odkupienia – co Joseph Conrad w Lordzie Jimie nazwał „walką jednostki, usiłującej ocalić z pozoru swe idee o tem, czem moralna jej istota być powinna”.

    Gillingham – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie (unitary authority) Medway, nad rzeką Medway. W 2001 roku miasto liczyło 98 403 mieszkańców. Amerykanie – pluralistyczna wspólnota narodowo-państwowa pochodzenia imigracyjnego, kształtująca się w Stanach Zjednoczonych, licząca około 300 mln osób. W związku ze specyficzną, migracyjną historią swojego powstania, posiada pochodzenie mieszane, przede wszystkim europejskie i afrykańskie. Mniejszość stanowią osoby pochodzenia azjatyckiego oraz rdzenni Amerykanie – Indianie Ameryki Północnej. Skutkiem tradycyjnej wielonarodowości Stanów Zjednoczonych jest fakt, że wielu Amerykanów identyfikuje się zarówno ze Stanami Zjednoczonymi, jak i – raczej sentymentalnie – z krajem pochodzenia swoich przodków (np. Amerykanie włoskiego czy irlandzkiego pochodzenia – Italian Americans, Irish Americans).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    Stiuk – materiał zdobniczy w postaci tynku szlachetnego, mieszanina gipsu, wapienia i drobnego piasku lub pyłu marmurowego, łatwa do formowania, szybko twardniejąca. Często barwiona na różne kolory, nakładana na podłoże (ściany i elementy architektoniczne), gładzona i polerowana po wyschnięciu. Używana najczęściej we wnętrzach budowli.
    Oficer – marynarz mający odpowiednie wykształcenie (przygotowanie) oraz wypływaną wymaganą praktykę morską, pełniący na statku morskim następujące stanowiska niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi:
    Screwball comedy – odmiana komedii romantycznej, powstała w kinie amerykańskim w latach 30. XX wieku. Jej nazwa pochodzi od amerykańskiego słowa screwball oznaczającego dziwaczny, zbzikowany, postrzelony czy irracjonalny.
    Jan XXIII (łac. Ioannes XXIII, właśc. Angelo Giuseppe Roncalli; ur. 25 listopada 1881 w Sotto il Monte, zm. 3 czerwca 1963 w Watykanie) – patriarcha Wenecji (1953-1958), papież i 3. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 28 października 1958 do 3 czerwca 1963, błogosławiony Kościoła katolickiego.
    Mark Robson (ur. 4 grudnia 1913 w Montrealu, zm. 20 lipca 1978 w Londynie) – amerykański reżyser i producent filmowy pochodzenia kanadyjskiego. Dwukrotnie – w 1958 i 1959 – nominowany do Oscara za reżyserię filmów: Peyton Place (1957) i Gospoda Szóstego Dobrodziejstwa (1958).
    Duesenberg – amerykańskie przedsiębiorstwo istniejące w latach 1913-1937, produkujące luksusowe samochody osobowe. Pierwsze wprowadziło silniki ośmiocylindrowe rzędowe i hamulce hydrauliczne na koła przednie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.266 sek.