• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gambia - rzeka

    Przeczytaj także...
    Las galeriowy – las występujący w strefie sawanny wzdłuż rzek, w dolinach zalewowych, czerpiący wodę z płytko położonych wód gruntowych. Gdy rzeka jest wąska, korony drzew stykają się nad nią tworząc zacienioną galerię.Kuntaur - miasto w Gambii w dywizji Central River, na północnym brzegu rzeki Gambia. Mieszka tu około 2,5 tys. ludzi (stan z 2007). Kuntaur położony jest około 3 km od miejscowości Wassu, gdzie znajdują się kamienne kręgi Senegambii.
    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Gambia – jedna z ważniejszych rzek Afryki Zachodniej, przepływa przez państwa: Gwinea, Senegal i Gambia.

    Długość rzeki wynosi około 1130 km, a powierzchnia dorzecza około 77 100 km².

    Źródło rzeki leży w masywie Futa Dżalon niedaleko miasta Labé w Gwinei, a jej wody uchodzą do Oceanu Atlantyckiego niedaleko gambijskiej stolicy Bandżul, tworząc największe w Afryce estuarium. Żegluga, ze względu na liczne progi i wodospady, odbywa się jedynie w dolnym biegu rzeki na odcinku 280 km od miasteczka Janjanbureh.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Wyspa James (ang. James Island) – wyspa w zachodniej Gambii na rzece Gambia. Znajdują się tu ruiny XVII-wiecznego fortu (Fort James), które wraz z kilkoma innymi historycznymi budowlami w Gambii (głównie w pobliskiej miejscowości Albreda) zostały w 2003 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    W dorzeczu Gambii zlokalizowanych jest kilka parków narodowych, w tym Park Narodowy Niokolo-Koba w Senegalu, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Brzegi rzeki w jej środkowym i górnym biegu w większości porasta wilgotny las równikowy w postaci lasu galeriowego. Rzeka i jej brzegi są siedliskiem licznych gatunków zwierząt, spotyka się tu m.in. hipopotamy i krokodyle, a w przybrzeżnych lasach różne gatunki małp.

    Próg rzeczny (inne spotykane nazwy: poroh, sula, szum, szypot) – stopień skalny położony poprzecznie w korycie rzeki powstały w wyniku różnic w erozji skał, przez które przepływa rzeka. Utworzony jest ze skał o większej odporności na erozję. Rzadziej pochodzenia tektonicznego. Jest rodzajem progu skalnego.Kédougou - miasto w południowo-wschodnim Senegalu nad rzeką Gambia, na północnym skraju wyżyny Futa Dżalon w regionie Tambacounda, ok. 19 tys. mieszkańców. Miasto połączone jest obecnie asfaltową szosą z resztą kraju, dzięki czemu ułatwiona jest komunikacja ze stolicą kraju. Dawniej miasto utrzymywało jednak znacznie ściślejsze związki z pobliską Gwineą (granica znajduje się około 30 km na południe od miasta). Dominującą grupą etniczną są tu Fulanie, posługujący się dialektem Pulaar - gwinejską odmianą języka fulfulde. Również na odbywające w okolicy dni targowe (tzw. lumo) często zjeżdżają kupcy z Gwinei.

    W dolnym biegu rzeki znajdują się liczne wyspy, w tym niektóre o historycznym znaczeniu ze względu na zakładane na nich w przeszłości forty. Do najbardziej znanych zalicza się fort na Wyspie James, wpisany na listę dziedzictwa UNESCO. Inne forty zakładano także bezpośrednio na brzegach rzeki.

    Janjanbureh, także: Jangjangbureh, dawniej Georgetown lub MacCarthy Town - miasto w środkowej Gambii, położone na wyspie MacCarthy na rzece Gambia, ośrodek administracyjny dywizji Central River.Fouta Djallon (Futa Dżjalon) - wyżyna w Gwinei i południowo-wschodnim Senegalu, opadająca stopniowo ku zachodowi. Wysokość - 1538 m n.p.m. (Góry Tamgué), roślinność głównie sawannowa, z Futa Dżalon wypływają rzeki Senegal, Gambia i dopływy górnego Nigru. Niekiedy do wyżyny Futa Dżalon zalicza się także góry Loma w południowej Gwinei i północno-wschodnim Sierra Leone.

    Ważniejsze miasta położone nad rzeką Gambia to: Bandżul, Kuntaur i Janjanbureh w Gambii oraz Simenti, Mako i Kédougou w Senegalu.






    Warto wiedzieć że... beta

    Krokodyle (Crocodilia) – rząd gadów, jedynych oprócz ptaków współczesnych przedstawicieli archozaurów (Archosauria) oraz jedynych żyjących przedstawicieli kladu Crurotarsi. Obecnie reprezentowany jest przez trzy rodziny: krokodylowatych, aligatorowatych oraz gawiali. Poszczególne rodziny różnią się między sobą kształtem pyska oraz liczbą i układem zębów. Żyją w strefie tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej na wszystkich kontynentach oprócz Europy i Antarktydy.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Estuarium (z łaciny aestuarium ‘droga morska’) – poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich.
    Gwinea (Guinée, Republika Gwinei – République de Guinée) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, graniczące z Gwineą Bissau, Senegalem, Mali, Liberią, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Sierra Leone.
    Hipopotam nilowy (Hippopotamus amphibius), z greckiego ‘ιπποπόταμος (hippopotamos, hippos znaczy "koń", potamos znaczy "rzeka") – gatunek dużego, przeważnie roślinożernego ssaka, należącego do rodziny hipopotamowatych (Hippopotamidae), w obrębie której wyróżnia się dwa współcześnie żyjące gatunki (drugim jest dużo mniejszy hipopotam karłowaty). Hipopotam nilowy jest jedynym żyjącym przedstawicielem rodzaju Hippopotamus.
    Bandżul (ang. Banjul) – stolica i czwarte co do wielkości miasto Gambii (największe jest pobliskie miasto Serrekunda), usytuowane na wyspie St. Mary (albo Banjul Island) u ujścia rzeki Gambii do Oceanu Atlantyckiego. Ludność miasta zmniejszyła się w ostatnich latach, obecnie zamieszkuje je 34,4 tys. (2006), podczas gdy w 1993 mieszkało tu 42,6 tys. osób. Gwałtownie natomiast rosła liczba ludności zespołu miejskiego Wielki Bandżul (Greater Banjul Area). W 2003 zamieszkiwało go 357,2 tys. osób, czyli blisko dwa razy więcej niż 20 lat wcześniej.
    Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi. Ma 30,37 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.88 sek.