Galonik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rozetka ułożona na złoto-srebrnym galoniku markująca Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski

Galonik – stosowana w falerystyce nazwa podkładki wykonana z galonu (rzadziej metalowa), umieszczana pod rozetką w celu odróżnienia poszczególnych klas orderu lub markowania ich na stroju cywilnym (samodzielnie bez wstążki lub na miniaturkach orderowych) lub mundurze (na baretkach) w niektórych krajach. Zwykle stosowany jest w klasie I (krzyż wielki lub wielka wstęga), II (komandor z gwiazdą lub wielki oficer) i III (komandor). W przypadku odznaczeń stosuje się go dla oznaczenia stopnia i ilości nadań.

Baretka odznaczenia – wąski pasek wstążki, barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia, noszony (przede wszystkim) na mundurze zamiast pełnej oznaki.Okucie - metalowa forma falerystyczna, nakładana na wstążkę odznaczenia lub baretkę. Występuje w różnych kształtach - najczęściej jako listwy, ale również mieczy, liści, korony, liczb i innych. Jest używana jako znak wieloznaczny. W zależności od odznaczenia, okucie może oznaczać:

W najczęstszym, pięcioklasowym systemie orderowym:

  • klasa I orderu ma w formach zredukowanych złoty galonik,
  • klasa II ma galonik złoto-srebrny,
  • klasa III ma galonik srebrny,
  • klasa IV ma rozetkę bez galoniku,
  • klasa V ma wstążeczkę orderową (tudzież baretkę) bez rozetki.
  • W Polsce galonik orderowy (w formie podkładki pod rozetką) jest umieszczany poziomo i ma wymiary:

    Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta – drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne (po Orderze Orła Białego), nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione przez Sejm Rzeczypospolitej ustawą z dnia 4 lutego 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe po Orderze Orła Białego. Na straży honoru Orderu stoi Kapituła Orderu.Stanisław Bartłomiej Łoza, herbu Korab (ur. 29 lipca 1888 w Starej Wsi, zm. 5 kwietnia 1956 w Warszawie) – podpułkownik Wojska Polskiego, historyk sztuki, bibliograf.
  • 6 × 10 mm – na wstążeczkę miniaturki,
  • 6 × 20 mm – na baretkę,
  • 6 × 14 mm – na ubiory cywilne.
  • Do oznaczania ilości nadań danego odznaczenia niebędącego orderem służą metalowe okucia (poziomo na wstążkach pełnych odznaczeń oraz na miniaturkach) lub galoniki o szerokości 5 mm (naszyte pionowo na baretkach), w kolorze złotym lub srebrnym w zależności od stopnia.

    Order (z łac. dosł. zakon) — forma uznania zasług danej osoby lub organizacji. Tradycja orderowa opiera się na dziejach struktur rycerskich lub arystokratycznych, a więc obrzędowość z nią związana wskazuje na realną lub pozorowaną organizację orderu, na czele której stoi Kapituła pod przewodnictwem Wielkiego Mistrza (w Polsce jest nim w przypadku wszystkich orderów Prezydent RP). Potocznie używa się określenia order dla samej odznaki orderowej.Falerystyka (z łac. i gr. phalerae, ozdoba piersi lub czoła) – dyscyplina pomocnicza historii zajmująca się orderami, odznaczeniami i innymi odznakami i znakami honorowymi, nadawanymi osobom zasłużonym dla monarchy, państwa lub innej organizacji posiadającej prawo nadawania odznaczeń. Falerystyka, podobnie jak i weksylologia, wyodrębniła się z heraldyki, zachowując wspólne z nią metody badawcze.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Stanisław Łoza, Stanisław Bieńkowski: Ordery i odznaczenia krajowe i zagraniczne. Co wiedziec o nich należy. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1928, s. 22
  • Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa-Kraków: Główna Księgarnia Wojskowa, Drukarnia Narodowa, 1939, s. 69-70, 74-76,
  • Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 listopada 1992 r. w sprawie opisu, materiału, wymiarów wzorów rysunkowych oraz sposobu i okoliczności noszenia odznak orderów i odznaczeń. (Dz.U. z 1992 r. nr 90, poz. 452 z późn. zm.)
  • „Galonik” [w:] Encyklopedia PWN w trzech tomach. T. 1 (A-I). Warszawa 1999, s. 677




  • Reklama