Galindia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krainy Prus

Galindia – jedna z krain leżących w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów.

Klaudiusz Ptolemeusz, Ptolemeusz Klaudiusz lub po prostu Ptolemeusz (łac. Claudius Ptolemaeus, stgr. Κλαύδιος Πτολεμαῖος Klaudios Ptolemaios; ur. ok. 100, zm. ok. 168) – astronom, matematyk i geograf greckiego pochodzenia. Urodzony w Tebaidzie, kształcił się i działał w Aleksandrii należącej wówczas do Imperium rzymskiego około II wieku n.e.Jaćwingowie lub Jaćwięgowie – wymarły w XVI wieku lud bałtycki, blisko spokrewniony z Prusami i Litwinami (czasem uważany za jedno z plemion pruskich), zamieszkujący Jaćwież (Sudowię). Posługiwali się językiem jaćwińskim (jaćwieskim) lub dialektem języka pruskiego.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwsza znana wzmianka źródłowa o tej krainie pochodzi od geografa Ptolemeusza, który w II w. n. e. mniej więcej na obszarze obecnych ziem pruskich wymienił Galindoi i Sudinoi, prawdopodobnie Galindów i Sudawów (Jaćwingów).

Mazurzy (właśc. Mazurzy pruscy, w odróżnieniu od Mazurów właściwych zamieszkujących Mazowsze) – mieszkańcy południowych Prus Wschodnich, potomkowie polskich osadników z Mazowsza (przeważnie chłopów, ale także szlachty), którzy w kilku falach osadnictwa zasiedlili południową i częściowo wschodnią część Prus Książęcych od XIV w.Liber Census Daniae (pol. Księga podatkowa ziem podległych Królowi Danii, duń. Kong Valdemars Jordebog) – zbiór dokumentów powstałych za panowania duńskiego króla Waldemara II Zwycięskiego (1202–1241) zawierających spis ziem, miast i ludności podległych jego panowaniu. Dokumenty powstały w celach skarbowych. Oryginalny rękopis znajduje się w Duńskim Archiwum Narodowym (Rigsarkivet) w Kopenhadze.

Najstarsza średniowieczna wzmianka o Galindii znajduje się w zbiorze dokumentów Liber Census Daniae (ok. 1210-1231) duńskiego króla Waldemara II Zwycięskiego, który w 1210 wyprawił się do Prus i je sobie czasowo podporządkował.

Według legendy spisanej przez Szymona Grunaua nazwa plemienia pochodzi od Galindo, siódmego syna Wejdewuta. Na granicy z Mazowszem Galindo wybudował swój gród określany jako Galingenberg. Galindowie mieli prowadzić ciągłe walki z Mazowszanami, co doprowadziło do takiego wyludnienia, że w czasie podboju krzyżackiego Galindia była prawie bezludna, a resztki Galindów zostały zasymilowane przez Mazurów. Według Piotra z Dusburga Galindia została wyludniona na skutek napadu Jaćwingów. Ci ostatni najechali Galindię dowiedziawszy się o spustoszeniu jej przez wojska polskie, zagarnęli ocalały dobytek, konie, bydło, zabili starców, biorąc do niewoli kobiety i dzieci.

Mazury (dawn. Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, niem. Masuren) – region geograficzno-kulturowy w północno-wschodniej Polsce. Obejmuje tereny Pojezierza Mazurskiego i Pojezierza Iławskiego, administracyjnie wchodzi w skład województwa warmińsko-mazurskiego.Ziemia Sasinów (Ziemia sasińska ) - to jedna z krain leżących w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Sasinów, terytorium nad rzekami: Drwęcą i Welem, od wschodu graniczące z Galindią, od północy z Pomezanią. Terytorium przetrzebione w walkach z Polakami tak bardzo, że w czasie podboju krzyżackiego była prawie bezludna, a resztki Sasinów zostały zasymilowane przez Mazurów (zobacz też Mazury).

W 1335 r. w okolicach Olsztyna Krzyżacy zaczęli akcje kolonizacyjną. Najpierw został założony zameczek Bartążek – campus Bertyngen, który po powstaniu Olsztyna popadł w zapomnienie. W roku 1346 ta część Galindii przypadła Warmii, a pozostała Zakonowi. Z czasem Galindia zakonna stała się znana jako Mazury.

Wielka Puszcza (z niem. Grosse Wildnis, wildnis – pustkowie) – średniowieczne określenie kronikarzy na puszczański obszar, położony na kresach państwa zakonnego, graniczący od południowego wschodu z Litwą i Mazowszem. W większości dawniej zamieszkany przez Galindów (dlatego nazywany bywa także Puszczą Galindzką) oraz na wschodzie przez Jaćwingów. Obszar Wielkiej Puszczy obejmował komturie, a później starostwa (w Prusach Książęcych od 1525 r.): piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie). Kolonizacja Wielkiej Puszczy odbywała się w XV i XVI w., głównie ludnością polską z Mazowsza. Drugą fazę kolonizacji tych obszarów leśnych realizowano w ramach osadnictwa szkatułowego.Bełdany - jezioro polodowcowe, rynnowe znajdujące się na Mazurach (województwo warmińsko-mazurskie, powiat mrągowski, gmina Mikołajki), w całości na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, otoczone sosnowo - świerkowymi lasami Puszczy Piskiej. Zbiornik usytuowany jest na wysokości 116 m n.p.m. , obecnie powierzchnia to 944 ha i z biegiem lat staje się coraz mniejsza. W 1955 powierzchnia jeziora wynosiła 1 241,6 ha. Zbiornik podlega eutrofizacji. Na jeziorze znajdują się 3 wyspy. Składa się z wyraźnie wyodrębnionych dwóch części - południowej, o mocno rozwiniętej linii brzegowej, i północnej, węższej i mniej urozmaiconej. Na północy łączy się z jeziorem Mikołajskim, a na południowym, poprzez wodną śluzę komorową Guzianka z jeziorem Guzianka Mała i dalej z jeziorem Guzianka Wielka i jeziorem Nidzkim. Brzegi jeziora wysokie, strome i zalesione. Znajduje się tu wiele ośrodków wypoczynkowych. Koło połączenia z Jeziorem Mikołajskim przy miejscowości Wierzba znajduje się prom samochodowy.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Warmia (niem. Ermland, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, staropruskie Wormjan) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historyczne Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².
Szymon Grunau (ur. ok. 1455–1470 w Tolkmicku, zm. po 1529/1530) – średniowieczny kronikarz, dominikanin kontraty pruskiej związany z klasztorami w Elblągu i Gdańsku, autor Kroniki Pruskiej.
Galindowie – plemię bałtyckie zamieszkujące tereny obecnych Mazur, pomiędzy dzisiejszym Olsztynem i Szczytnem a południowo-zachodnimi krańcami Litwy. Okres bytowania Galindów na tych terenach datuje się na około V w. p.n.e. - XIII w. n.e.
Salęt – jezioro położone w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo na Pojezierzu Mrągowskim, w dorzeczu rzeki Guber, na pn.-wsch. od Mrągowa. Powierzchnia jeziora 3,28 km². Linia brzegowa jeziora jest rozwinięta, brzegi wysokie i bezleśne.
Barcja – kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana przez jedno z plemion pruskich - Bartów. Terytorium Barcji wchodziło w skład diecezji warmińskiej i dominium warmińskiego.
Prusy (łac. Borussia, Prutenia, Prussia; niem. Preußen; prus. Prūsa) – kraina historyczna położona pomiędzy dolnym Niemnem a dolną Wisłą.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

Reklama