• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Galicyjskie Towarzystwo Gospodarskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Akademia Rolnicza w Dublanach (obecnie Państwowy Lwowski Uniwersytet Rolniczy) – dawna polska uczelnia wyższa założona w 1856 roku w Dublanach koło Lwowa, obecnie ukraiński uniwersytet o profilu rolniczym.

    C. k. Galicyjskie Towarzystwo Gospodarskie we Lwowie (GTG, niem. K. K. galizische Landwirtschafts-Gesellschaft in Lemberg) – polskie stowarzyszenie gospodarcze wspierające rozwój rolnictwa i przemysłu na terenie Galicji Wschodniej w latach 1845–1922.

    Historia i działalność[ | edytuj kod]

    Pierwsze próby założenia w Galicji towarzystwa rolniczego miały miejsce w 1811 roku z inicjatywy ziemianina naukowca Stanisława Jana Borkowskiego i ówczesnego gubernatora Galicji – hrabiego Petera von Goëssa. Do sprawy tej powracano bezskutecznie w latach następnych. W 1829 roku z inicjatywy Stanów Galicyjskich przesłano do Wiednia projekt Statutu stowarzyszenia który został zatwierdzony 14 lipca 1829 przez cesarza Franciszka II wraz z pozwoleniem na działalność. Praktyczne jednak wcielenie w życie projektu przeciągnęło się w czasie ze względu na powstanie listopadowe w Królestwie Polskim, a następnie niechęć władz austriackich w prowincji. Wreszcie po szesnastu latach od daty zatwierdzenia statutu zezwolił 6 maja 1845 ówczesny cywilny i wojskowy gubernator Galicji, arcyksiążę Ferdynand Habsburg-Este na zawiązanie c. k. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego. Do powołania stowarzyszenia doszło na zjeździe polskich ziemian 3 lipca 1845 we Lwowie. Członkami założycielami byli: hr. Kazimierz Stanisław Badeni, Stanisław Bohdan, Wojciech Brandys, hr. Seweryn Drohojowski, Edward Dulski, Tytus Dzieduszycki, Carl Enzendorfer, hr. Aleksander Fredro, książę Karol Jabłonowski, Józef Jabłonowski, Grzegorz Jędrzejewicz, Dawid Jędrzejowicz, Antoni Klima, Tomasz Kochański, hr. Cyprian Komorowski, bar. Jan Konopka, Maurycy Kraiński, Kazimierz Krasicki, baron Franz Krieg von Hochfelden, Walerian Krzeczunowicz, August Kunzek, Józef Lewicki, hr. Kajetan Lewicki, Julian Lubieniecki, Antoni Mysłowski, Wiktor Obniski, Jan Olechowski, Tyberiusz Olszewski, Teofil Ostaszewski, Stanisław Konstanty Pietruski, hr. Alfred Potocki, książę Leon Ludwik Sapieha, hr. Michał Starzeński, Teodor Tergonde, Karol Zagórski, hr. Adam Zamoyski, Tadeusz Żebrowski. Działało od początku 1846 na podstawie statutu zatwierdzonego cesarskim edyktem z 14 lipca 1829. Statut ten był nowelizowany postanowieniami walnych zgromadzeń i zatwierdzany przez Namiestnictwo Galicyjskie w 1866, 1867 i 1877. Ustawa towarzystwa tak określała jego charakter: C. k. galicyjskie Towarzystwo gospodarskie jest to wolny związek gorliwych przyjaciół gospodarstwa i nauk z niem połączonych, którzy jednoczy swoje usiłowania, aby przez rozszerzenie pożytecznych wiadomości przyczynić się do podniesienia w kraju gospodarstwa, a tem samem wesprzeć dobroczynne zamiary Rządu. Członkami towarzystwa byli głównie ziemianie, ale im bliżej XX wieku wstępowali także do niego dzierżawcy, oficjaliści, przedsiębiorcy, a także zamożni chłopi. Działało na terenie wschodniej Galicji stąd mimo polskiego charakteru towarzystwa aż do lat 70. jego członkami byli także Rusini (Ukraińcy). Na terenie zachodniej Galicji działało od 1845 podobne stowarzyszenie – Towarzystwo Rolnicze Krakowskie.

    Stanisław Konstanty Pietruski (ur. 11 marca 1811 w Podhorcach (rejon stryjski), zm. 28 stycznia 1874 w Zarwanicy (rejon trembowelski)) – polski zoolog, biolog, ornitolog, pomolog, badacz fauny Karpat. Założyciel pierwszego ogrodu zoologicznego na ziemiach polskich we własnym majątku w Podhorcach (1833).Józef Buszko (ur. 2 września 1925 w Dębicy, zm. 22 października 2003 w Krakowie) — polski historyk, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego (w latach 1978-1981 dyrektor Instytutu Historii).

    Na podstawie projektów Zygmunta Kozłowskiego dokonano w latach 1856-1861 decentralizacji GTG, tworząc oddziały terenowe.

    Zadaniem Towarzystwa było krzewienie oświaty rolniczej, a także „podniesienie krajowego gospodarstwa wiejskiego, ogrodnictwa, jedwabnictwa, leśnictwa itp.” Jak mówił współzałożyciel i pierwszy prezes Towarzystwa Leon Ludwik Sapieha jego celem pozostawało „Pobudzić umysły do pracy nad dźwignięciem rolnictwa, wskazać do tego najwłaściwsze drogi, dowiadywać się o zaprowadzonych gdzie indziej poprawach i te starać się w całym kraju rozpowszechniać, kształcić ludzi do wszelkich gałęzi gospodarstwa.” Głównymi formami działania GTG było organizowanie wykładów i kursów rolniczych, ogrodniczych, mleczarskich i weterynaryjnych. Szczególnie duży wysiłek podjęto w zakresie rozwoju hodowli bydła – importując rasowe bydło i zakładając stacje zarodowe. Towarzystwo wydawało także fachowe pisma rolnicze przede wszystkim „Rozprawy c.k. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego” (1846-1862), a następnie pismo „Rolnik” (1867-1914, 1916-1939). Ukazały się także 3 zeszyty „Rozpraw Sekcyi Leśnej C.K. Towarzystwa Gospodarskiego Galicyjskiego” (1853-1855) oraz „Miesięcznik Sadowniczo-Ogrodniczy” (1917–1918) organ Sekcji Ogrodniczej pod red. Antoniego Wróblewskiego. Było ono organizatorem i sponsorem pierwszej szkoły rolniczej w Galicji w Łopusznej w pow. rohatyńskim (1849) oraz Szkoły Gospodarstwa Wiejskiego w Dublanach (1856). Wspierało rozwój polskiego przemysłu oraz polskiego ruchu spółdzielczego w Galicji Wschodniej. Fundusze na swoją działalność Towarzystwo brało ze składek członkowskich, a od 1868 było szeroko subwencjonowane przez rząd i władze autonomiczne (w przededniu I wojny światowej było to ponad 2/3 wydatkowanych przez nie kwot).

    Ferdynand Karol Józef Habsburg-Este (ur. 25 kwietnia 1781, zm. 5 listopada 1850) – arcyksiążę, austriacki feldmarszałek, dowódca armii austriackiej w okresie wojen napoleońskich.Józef Jabłonowski herbu Prus – poseł do Sejmu Krajowego Galicji II kadencji (1867-1869), właściciel dóbr Pacyków.

    Na początku lat 60. XIX Towarzystwo działał w budynku Instytutu Ossolińskich pod numerem 23 następnie od 1866 we własnym budynku przy ulicy Karola Ludwika 5¼, a od 1871 przy placu Chorążyny 427 we Lwowie. W 1919 Towarzystwo zmieniło nazwę na Towarzystwo Gospodarskie Wschodniej Małopolski, i pod tą nazwą funkcjonowało do 1922, kiedy zostało wchłonięte przez Małopolskie Towarzystwo Rolnicze.

    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Julian Roman Lubieniecki (ur.18 lutego 1802, zm. 13 marca 1862) - jeden z najwybitniejszych publicystów pszczelarskich w Europie, założyciel Szkoły Pasieczników w Przemyślanach koło Lwowa.
    Franciszek II (I) Habsburg (niem. Franz II. (I.) Joseph Karl, ur. 12 lutego 1768 we Florencji, zm. 2 marca 1835 w Wiedniu) – w latach 1792-1806 ostatni Święty Cesarz Rzymski (pot. rzymsko-niemiecki), król Czech i Węgier w latach 1792-1835, pierwszy cesarz Austrii (jako Franciszek I) 1804-1835. Syn cesarza Leopolda II i Marii Ludwiki Burbon, księżniczki hiszpańskiej. Ojciec cesarza Austrii Ferdynanda I oraz Marii Ludwiki, drugiej żony Napoleona Bonaparte.
    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).
    Andrzej Szwarc (ur.1951 r.) - historyk, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego (Instytut Historyczny). Wykłada również w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku na Wydziale Historycznym.
    Josyp Łewyćkyj (pol. Józef Lewicki) (ur. w 1801 w Barańczycach – zm. 5 czerwca 1860 w Nahujewyczach) – ksiądz greckokatolicki, ukraiński językoznawca, teolog, poeta, etnograf, działacz kulturalny.
    Zakład Narodowy im. Ossolińskich (ZNiO, Ossolineum) – zasłużony dla polskiej nauki i kultury Instytut (do 1939 r. – łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich), ufundowany dla Narodu Polskiego w 1817 roku przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, otwarty w 1827 roku we Lwowie.
    Zygmunt Bolesta-Kozłowski z Kozłowa h. Jastrzębiec (ur. 1 maja 1831 w Malawie - zm. 9 października 1893 we Lwowie) – poseł do Rady Państwa i Sejmu Krajowego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.