• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Galia

    Przeczytaj także...
    Galia Zaalpejska (łac. Gallia Transalpina) - kraina historyczna zamieszkana przez plemiona celtyckie i obejmująca obszar pomiędzy Alpami, Pirenejami i Renem. Galia Zaalpejska była częścią większej krainy - Galii. Południowo-wschodnia część Galii Zaalpejskiej stała się prowincją rzymską w II wieku p.n.e., a resztę podbił Juliusz Cezar w latach 58-51 p.n.e., co opisał w De Bello Gallico.Legion albo legia (łac. legio) – podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej złożona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Odpowiednik współczesnej dywizji. W pierwszych trzech wiekach imperium armia rzymska liczyła od 25 do 34 legionów. W wyprawach legionów uczestniczyli również kamieniarze, cieśle, inżynierowie i inni rzemieślnicy.
    Wercyngetoryks, łac. Vercingetorix (ur. 72 p.n.e., zm. 46 p.n.e.) – wódz galijskiego plemienia Arwernów, przywódca wielkiego powstania Galów przeciwko władzy Rzymu, syn Keltillosa.

    Galia (łac. Gallia) – kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58-51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej czy międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

    Gallia Belgica - prowincja rzymska w Galii na terenie dzisiejszej Belgii, Holandii i północnej Francji. Jej stolicą było Durocortorum (obecna nazwa: Reims). Podzielona później na 2 części:Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie (dosł. "leśni ludzie") – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).

    Pierwotnie Galia dzieliła się na Galię Przedalpejską i Galię Zaalpejską. Obejmowała wszystkie ziemie na północ od Italii, pomiędzy Pirenejami a Renem.

    Historia[ | edytuj kod]

    Rzymski podbój Galii[ | edytuj kod]

    W II wieku p.n.e. Rzymianie przekroczyli Alpy i zdobyli Galię Narbońską, kontrolując potem większość handlu w tej części Morza Śródziemnego. W 118 założyli stolicę tej prowincji - Narbonę. W 120 Rzymianie opanowali dolinę Rodanu. Zagrożenie ze strony plemion germańskich i celtyckich, takich jak: Cymbrowie, Teutoni, Helweci i Swebowie, które napadały na Galię, skłoniło Juliusza Cezara do rozpoczęcia podboju całej Galii Zaalpejskiej w 58-50 r. p.n.e.

    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Prowincje rzymskiej Galii ok. 58 p.n.e.

    Po zwycięstwie Juliusza Cezara nad Galami w bitwie pod Alezją (52 p.n.e.), Cezar nadał całej Galii status prowincji. W latach 53–50 Cezar stłumił wielkie powstanie Galów pod wodzą Wercyngetoryksa. Cezar hojnie wynagradzał lojalne wobec niego plemiona galijskie i dał im znaczną autonomię. Lugdunum (Lyon), dawne centrum religijne społeczeństwa galijskiego, stało się stolicą rzymskiej Galii. Kraj został podzielony na 4 prowincje: Galia Narbońska, Akwitania, Celtica (lub Lugdunensis) oraz Belgica.

    Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.Swebowie (Swewowie) – związek plemion Germanów (w źródłach w odniesieniu do 406 r. pod nazwą tą kryją się Kwadowie, Markomanowie i być może Alamanowie), który mógł zostać stworzony przez Ariowista w związku z jego wyprawą do Galii na pomoc Sekwanom.

    Cesarz Oktawian August podzielił Galię i zmienił jej granice, tworząc następujące prowincje:

  • Gallia Aquitania
  • Gallia Belgica
  • Gallia Lugdunensis
  • Gallia Narbonensis
  • Germania Superior
  • Germania Inferior
  • Trzy pierwsze (Tres Galliae) zostały własnością cesarską, a najbardziej zromanizowana Galia Narbońska od 22 p.n.e. była prowincją senacką.

    Rzymianie budowali miasta i drogi w całej Galii, promując rozwój rzemiosła i handlu..

    Galia Przedalpejska (łac. Gallia Cisalpina – Galia po tej stronie Alp) – część Galii leżąca na południe od Alp. Jej tereny zamieszkiwali Galowie, którzy wdarli się tam w VII w. p.n.e., zagrażając m.in. młodemu Rzymowi (legenda o gęsiach kapitolińskich- IV w p.n.e).Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

    Upadek rzymskiej Galii[ | edytuj kod]

    Przez kolejne dwa stulecia w Galii wybuchały sporadyczne bunty, lecz największym zagrożeniem były coraz częstsze najazdy plemion germańskich, przeciwko którym Rzymianie wznieśli fortyfikacje graniczne (limes), od środkowego Renu do górnego Dunaju. Na początku II wieku w Galii pojawiło się chrześcijaństwo. Za panowania cesarza Marka Aureliusza (161–180) germańscy najeźdźcy przekroczyli limes. Legiony graniczne zbuntowały się nad Renem, wywołując wojny domowe, które nastąpiły po śmierci cesarza Kommodusa w 192. Recesja gospodarcza naznaczona inflacją i rosnącymi cenami dotknęła miasta i drobnych rolników.

    Teutoni (Teutonowie) – lud germański lub celtycki zamieszkujący pierwotnie tereny nad Łabą, na południe od Półwyspu Jutlandzkiego i siedzib Cymbrów. Po raz pierwszy wymienieni w źródłach antycznych przez Pyteasza z Massalii. Wraz z Cymbrami i Ambronami pobili wojska rzymskie pod Arausio (Aruzjoną) w Galii w 105 p.n.e. Podczas tej bitwy, dowodzonej ze strony Rzymian przez konsula Gnejusza Malliusza Maksimusa i prokonsula Kwintusa Serwiliusza Cepiona, zginęło ponad 100 000 Rzymian. Była to jedna z największych klęsk wojsk rzymskich w dziejach. Plemiona germańskie nie wykorzystały jednak osłabienia Rzymu i odstąpiły od inwazji na Półwysep Apeniński.Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.

    Z części rzymskich prowincji Galia, Hispania, Betyka i Brytania ok. 260 powstało samozwańcze Cesarstwo galijskie (Imperium Galliarum), które istniało do 274. Cesarz Aurelian odzyskał Galię dla Rzymu w 273 r., ale plemiona germańskie zdewastowały kraj aż do Hiszpanii. Pod rządami Dioklecjana i jego następców wprowadzono reformy wojska i administracji, ale Galia stała się zarzewiem konfliktów, które podzieliły imperium. W połowie IV wieku nastąpiła fala najazdów plemion germańskich. W V wieku Wizygoci zajęli Akwitanię, Frankowie rządzili Belgią, a Burgundowie zdominowali tereny nad Renem. Na początku VI wieku Rzymianie stracili kontrolę nad Galią.

    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Cesarstwo galijskie (łac. Imperium Galliarum) – samozwańcze cesarstwo powołane między 259 a 260 w zachodniej części cesarstwa rzymskiego przez uzurpatora Postumusa, istniało do 274. Składało się z części rzymskich prowincji Galia, Hispania, Betyka, Brytania.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Galowie




  • Warto wiedzieć że... beta

    Prowincje rzymskie – jednostki administracyjne cesarstwa rzymskiego, tworzone na podbitych terytoriach (poza Italią). Liczba i rozmiary poszczególnych prowincji zmieniały się na przestrzeni dziejów Imperium w zależności od warunków zewnętrznych i polityki wewnętrznej. Pierwszą rzymską prowincją była wyspa Sycylia, podbita w 241 p.n.e. w czasie I wojny punickiej. Zasadniczo prowincje rzymskie dzieliły się na dwa rodzaje:
    Akwitania (fr. Aquitaine) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony na wybrzeżu atlantyckim w południowo-zachodniej części kraju. Graniczy z Hiszpanią oraz regionami: Poitou-Charentes, Limousin i Midi-Pyrénées. Dzieli się na pięć departamentów: Dordogne, Gironde, Landes, Lot-et-Garonne i Pyrénées-Atlantiques.
    Rzymskie zainteresowanie się terenami Półwyspu zrodziło się głównie z trwającej rywalizacji z Kartaginą, która to po przegranej w pierwszej wojnie punickiej skierowała się na nie zajęty jeszcze przez Rzym Półwysep Iberyjski, by tam tworzyć swoje nowe imperium wokół Nowej Kartaginy - miasta, uznawanego wówczas za jedno z najwspanialszych w Europie. Krótko później wybuchł kolejny konflikt zbrojny - druga wojna punicka. Od 237 r. p.n.e. do około 206 r. p.n.e. trwały na Półwyspie Iberyjskim działania wojenne. Kartagina poniosła sromotną klęskę, tracąc wszystkie terytoria pozaafrykańskie - a w tym i Hiszpanię - na rzecz Rzymian i Numidyjczyków.
    Italia – kraina historyczna i geograficzna położona na Półwyspie Apenińskim, której obszar zmieniał się na przestrzeni dziejów.
    Germanie, inaczej Germanowie – odłam Indoeuropejczyków żyjący w północnej i środkowo-północnej Europie, na północ od ludów celtyckich, posługujący się językami germańskimi.
    Romanizacja – proces polegający na rozpowszechnianiu się kultury rzymskiej i języka łacińskiego na terenach podbitych przez Rzymian. Proces ten wywarł dominujący wpływ na kształt cywilizacji Zachodu.
    Kommodus (Lucius Aurelius Commodus, Marcus Aurelius Commodus Antoninus) (ur. 31 sierpnia 161 roku – zm. 31 grudnia 192 roku) – cesarz rzymski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.852 sek.