• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Galaktyka spiralna z poprzeczką

    Przeczytaj także...
    Wszechświat – wszystko, co fizycznie istnieje: cała przestrzeń, czas, wszystkie formy materii i energii oraz prawa fizyki i stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo „wszechświat” może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów „kosmos” (w rozumieniu filozofii), „świat” czy „natura”. W naukach ścisłych słowa „wszechświat” i „kosmos” są równoważne.NGC 6872 (również ESO 73-32 lub PGC 64413) – galaktyka spiralna z poprzeczką (SBb/P), znajdująca się w gwiazdozbiorze Pawia w odległości około 212 milionów lat świetlnych. Ma około 522 tysięcy lat świetlnych średnicy i jest największą znaną obecnie (2013) galaktyką spiralną. Została odkryta 27 czerwca 1835 roku przez Johna Herschela.
    Radioteleskop – teleskop do obserwacji odległych obiektów astronomicznych z wykorzystaniem fal radiowych. W odróżnieniu od teleskopu optycznego, który pozwala na badanie wyłącznie światła docierającego do Ziemi, radioteleskop umożliwia odbiór szerszego zakresu sygnałów. Wiele obiektów astronomicznych przesłania pył, który jednak nie pochłania fal radiowych. Jednocześnie radioteleskopy mogą być łączone w większe układy, dzięki czemu ich czułość i rozdzielczość kątowa wzrasta.
    Galaktyka spiralna z poprzeczką NGC 1300
    NGC 253 - galaktyka spiralna z poprzeczką (2MASS)

    Galaktyka spiralna z poprzeczkągalaktyka spiralna z pasem jasnych gwiazd wychodzących z centrum i przebiegających przez środek galaktyki. Ramiona spiralne tych galaktyk wydają się wychodzić z końców „poprzeczki”, podczas gdy w zwykłych galaktykach spiralnych wydają się wychodzić bezpośrednio z jądra.

    NGC 1300 – galaktyka spiralna z poprzeczką, znajdująca się w konstelacji Erydanu. Została odkryta 11 grudnia 1835 roku przez Johna Herschela. Galaktyka ta należy do gromady w Erydanie.Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.

    Poprzeczki w galaktykach spiralnych powstają wówczas, gdy fale grawitacyjne przepompowują gęsty gaz w kierunku jądra galaktyki, dostarczając w ten sposób niezbędnego surowca do produkcji nowych gwiazd. Gaz jest równocześnie materią zasilającą supermasywne czarne dziury, które znajdują się prawdopodobnie w jądrach każdej galaktyki. Powstanie poprzeczki może również sygnalizować przejście galaktyki spiralnej z młodzieńczego okresu intensywnej produkcji nowych gwiazd w wiek dojrzały, ponieważ poprzeczki są częściej obserwowane w galaktykach starszych, wypełnionych czerwonymi gwiazdami niż w tych młodszych zawierających dużą liczbę młodych, niebieskich gwiazd. Wyjaśnia to również powód, dla którego obserwacje wczesnego Wszechświata ukazują zaledwie co piątą galaktykę spiralną zawierającą poprzeczkę, gdy jednocześnie w bliskim nam współczesnym Wszechświecie poprzeczki zawiera ponad dwie trzecie galaktyk.

    Fale grawitacyjne w ogólnej teorii względności – przemieszczająca się z prędkością światła zmarszczka w czasoprzestrzeni. W mechanice nierelatywistycznej fala ta objawia się jako rozchodzące się drgania pola grawitacyjnego. Źródłem fal grawitacyjnych jest ciało poruszające się z przyspieszeniem. Do uzyskania obserwowalnych efektów ciało musi mieć bardzo duże przyspieszenie i ogromną masę. Obiekt emitujący fale traci energię, która unoszona jest w postaci promieniowania. Kwantem promieniowania grawitacyjnego jest grawiton, hipotetyczna cząstka.NGC 253 (Galaktyka Rzeźbiarza) – galaktyka spiralna z poprzeczką znajdująca się w kierunku konstelacji Rzeźbiarza w odległości około 11,4 milionów lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta 23 września 1783 roku przez Caroline Herschel. Jest to najjaśniejsza galaktyka spiralna z grupy galaktyk w Rzeźbiarzu, co po części wynika z faktu, że jest to galaktyka gwiazdotwórcza.

    Przykłady[]

    Najnowsze obserwacje wykonane przez Kosmiczny Teleskop Spitzera wspierają poprzednio zebrane argumenty za tym, że Droga Mleczna jest galaktyką spiralną z poprzeczką, a nie zwykłą spiralną (poprzeczka może mieć nawet 27 tysięcy lat świetlnych długości). Obserwacje radioteleskopowe przez lata sugerowały, że nasza Galaktyka ma poprzeczkę, ale obserwacje Spitzera wykonane w podczerwieni dostarczyły dokładniejszych danych.

    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.Podczerwień (promieniowanie podczerwone) (ang. infrared, IR) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fal pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi. Oznacza to zakres od 780 nm do 1 mm.

    Największą obecnie znaną (styczeń 2013) galaktyką spiralną z poprzeczką jest NGC 6872, o średnicy 522 tysięcy lat świetlnych, około 5 razy większej niż Droga Mleczna.

    Przypisy

    1. Classic portrait of a barred spiral galaxy. Hubble Observes NGC 1073 (ang.). W: Hubble [on-line]. ESA, 2012-02-03. [dostęp 2016-05-12].
    2. Droga Mleczna z poprzeczką. W: AstroNEWS [on-line]. 2005-08-18. [dostęp 2016-05-12].
    3. NASA's GALEX Reveals the Largest-Known Spiral Galaxy (ang.). NASA, 2013-01-10. [dostęp 2012-01-11].

    Linki zewnętrzne[]

  • artykuł Space.com o odkryciu dokonanym przy użyciu kosmicznego teleskopu Spitzer (ang.)
  • Galaktyka spiralna - duży grawitacyjnie związany układ gwiazd (przykładowo w Drodze Mlecznej może ich być około 500 miliardów ), pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii mający postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego zgrubieniem centralnym lub jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk "z góry" wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba. Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c. Typ Sa ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc - na odwrót - małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni.Kosmiczny Teleskop Spitzera (ang. SST Spitzer Space Telescope, wcześniej znany jako Space Infrared Telescope Facility) – należący do NASA teleskop kosmiczny, przeznaczony do obserwacji kosmosu w zakresie promieniowania podczerwonego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    2MASS (ang. Two Micron All-Sky Survey - Przegląd całego nieba na 2 mikronach) – astronomiczny przegląd nieba przeprowadzony w latach 1997-2001.
    Jądro galaktyki – najbardziej centralna część galaktyki, w przypadku ok. 75% galaktyk spiralnych otoczona dodatkowo zgrubieniem centralnym. Przypuszcza się, że jądra wielu (być może wszystkich) galaktyk zawierają supermasywne czarne dziury.

    Reklama