• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Główna Rada Ruska



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Onufrij Krynyćkyj, pol. Onufry Krynicki (ur. 1791, zm. 1867) – ksiądz greckokatolicki, ukraiński działacz społeczny.Sobór Uczonych Ruskich (pełna ukraińska nazwa Собор учених руских и любителей народного просвіщенія) – pierwszy ruski zjazd oświatowy w Galicji, zwołany przez Główną Radę Ruską w dniach 19-26 października 1848.
    Prolog[]

    18 marca 1848 dotarły do Lwowa wieści o rewolucji, która rozpoczęła się w Wiedniu. 19 marca tłumy lwowian zgromadziły się pod kamienicą przy placu Ferdynanda, w której znajdowała się redakcja Dziennika Mód Paryskich. Z jej balkonu redaktorzy „Dziennika” Jan Dobrzański i Józef Dzierzkowski czytali i dyskutowali redagowany adres mieszkańców Galicji do cesarza Ferdynanda I. Domagano się w nim zagwarantowania praw narodowości polskiej, oddzielnej administracji dla Galicji, amnestii dla więźniów politycznych, zniesienia cenzury, utworzenia gwardii narodowej oraz wojska narodowego, wprowadzenia powszechnego szkolnictwa dla ludu, powszechnej równości obywateli, publicznego sądownictwa oraz zniesienia pańszczyzny i innych powinności poddańczych. Zachęcano zgromadzonych do podpisywania tego adresu (ostatecznie podpisało go ponad 12 tysięcy obywateli).

    Pavel Jozef Šafárik (Safáry, Schaffáry, Schafary, Saf(f)arik, Šafarík, Szafarzik, po czesku Pavel Josef Šafařík, w nowoczesnym słowackim języku Pavol Jozef Šafárik, po niemiecku Paul Joseph Schaffarik, po łacinie Paulus Josephus Schaffarik, po węgiersku Pál József Saf(f)arik, po polsku Paweł Józef Szafarzyk) (ur. 13 maja 1795 w Kobeliarovo, zm. 26 czerwca 1861 w Pradze) – słowacki poeta, historyk, etnograf, slawista i profesor na uniwersytecie.Ruska Trójca – ugrupowanie społeczno-kulturalne, założone we Lwowie przez trzech młodych, oświeconych Rusinów: Markijana Szaszkiewycza, Iwana Wahylewycza i Jakiwa Hołowackiego przypuszczalnie w 1832.

    Jednak już w tym dniu dr Kyryło Wienkowśkyj (pol. Cyryl Wieńkowski), członek Instytutu Stauropigijnego, ostrzegł kleryków Greckokatolickiego Seminarium Generalnego:

    6 kwietnia napisano kolejny adres, w którym zażądano już odrębnej państwowości (w federacji z Austrią), wskazując na „potrzebę odbudowania Polski całej i niepodległej”. Nie uwzględniono w nim istnienia narodu ruskiego.

    W odpowiedzi na polski adres z 6 kwietnia, 19 kwietnia 1848 ukraińscy mieszkańcy Lwowa wystosowali do cesarza adres (napisany przez Mychajła Kuzemśkiego, a zatwierdzony przez konsystorz), w którym przypominali o ruskim narodzie Galicji, prosząc o wprowadzenie języka ruskiego w szkołach, używania tegoż języka w administracji, oraz umożliwienia Rusinom podejmowania pracy w instytucjach rządowych.

    Dziennik Mód Paryskich – wydawane we Lwowie czasopismo, poświęcone modzie i literaturze, ukazujące się w latach 1840–1849 (przy czym od 1848 do 1849 roku pod zmienionym tytułem "Tygodnik Polski. Pismo poświęcone Literaturze, Obyczajom i Strojom"). Powstało z inicjatywy krawca Tomasza Kulczyckiego. "Dziennik Mód Paryskich" należał do jednych z pierwszych nowoczesnych czasopism polskich. Od 1848 roku poświęcony był również tematyce politycznej.Chołojów (obecnie Wuzłowe, ukr. Вузлове, Узловое) - wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie w obwodzie lwowskim (rejon radziechowski).

    Część działaczy ukraińskich (Antin Mohylnyćkyj, Wasyl Podołynśkyj, Izajasz Terłećkyj, Ustyanowycz, Onufrij Krynyćkyj) poparła działania Polaków, licząc, że wesprą oni sprawę ukraińską. Część, w tym większość dawnych działaczy Ruskiej Trójcy, liczyła na rozwój tendencji demokratycznych, ale zalecała czekanie, bez jawnego popierania Polaków. Przedstawiciele opcji konserwatywnej opowiadali się zdecydowanie za bezwzględnym posłuszeństwem i współpracą z rządem.

    Ferdynand I Habsburg-Lotaryński zwany Dobrotliwym (niem. Ferdinand I) (ur. 19 kwietnia 1793, zm. 29 czerwca 1875) – cesarz austriacki w latach 1835-1848, król Węgier 1830 (koregent do 1835)-1845 (jako Ferdynand V) syn Franciszka I z dynastii Habsburgów. Ożeniony z Marią Anną, córką króla Sardynii Wiktora Emanuela I, pozostał bezdzietny.Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Przewagę zdobyła opcja konserwatywna, którą poparli kardynał Michał Lewicki i biskup pomocniczy Hryhorij Jachymowycz. Biskup Jachymowycz był szczególnie ceniony przez gubernatora Franza Stadiona, za lojalną postawę wobec władz oraz oraz uzgadnianie z nimi swoich działań.

    Po utworzeniu przez Polaków 14 kwietnia 1848 Centralnej Rady Narodowej, działacze ukraińscy zaczęli naciskać na władze Kościoła greckokatolickiego, aby utworzyć podobną organizację, reprezentującą wobec władz interesy ludności ruskiej, tym bardziej, że konstytucja z 25 kwietnia 1848 zezwoliła na tworzenie stowarzyszeń.

    Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.Olesko (ukr. Олесько) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie buskim, do 1945 r. miasto w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie złoczowskim.

    Utworzenie Rady[]

    Już w drugiej połowie kwietnia zaczęły się poufne rozmowy działaczy ukraińskich na temat utworzenia własnej organizacji, jednak czekano na oficjalną zgodę władz. Po jej uzyskaniu biskup Jachymowycz poinformował o tym metropolitę Lewickiego, który zaaprobował przygotowania.

    Poprzez poufne prywatne rozmowy, zaproszono na 2 maja 1848 o godzinie 18 do sali obrad kapituły w Soborze św. Jura ponad 300 przedstawicieli ludności ukraińskiej, reprezentujących różne środowiska (z wyjątkiem chłopów). Zebraniu przewodniczył kanonik Mychajło Kuzemśkyj.

    Wybory do Sejmu Ustawodawczego w 1848 roku - wybory do Sejmu Ustawodawczego przeprowadzone w czerwcu 1848 w Cesarstwie Austriackim, w następstwie wydarzeń Wiosny Ludów.Kołomyja (ukr. Коломия) – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad Prutem, siedziba rejonu kołomyjskiego. W 2001 roku liczyło ok. 62 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, metalowego, lekkiego, spożywczego, drzewno-papierniczego. Miasto jest centrum huculskiej sztuki ludowej, znajduje się tu m.in. muzeum etnograficzne i muzeum pisanek.

    Na początku uczczono pamięć Markijana Szaszkewycza, obiecując kontynuować jego dzieło. Następnie ksiądz Iwan Żukowśkyj wygłosił przemówienie o konieczności powołania rady, która zajmie się wzmocnieniem i wsparciem narodowości ruskiej w Galicji. Przeciwko temu zaprotestował delegat Centralnej Rady Narodowej – adwokat Suski, nawołując do działania w obrębie tej jednej rady, oraz oświadczając, że Polacy pragną wskrzesić Polskę w dawnych granicach. Suski namawiał do zespolenia sił w walce o prawa konstytucyjne, oraz o przeciwstawienie się Niemcom, działacz ukraińskich oskarżył o świadome podsycanie waśni narodowej. Zaproponował również wprowadzenie alfabetu łacińskiego do języka ukraińskiego.

    Czerniowce (ukr. Чернівці, rum. Cernăuţi, ros. Черновцы, jid. טשערנאָוויץ, orm. Չերնովեց, niem. Czernowitz/Tschernowitz) – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy w Bukowinie północnej nad Prutem.Ruski Batalion Strzelców Górskich (Ruthenisches Bergschützen-Corps lub Russiches Frey-Corps) – jednostka złożona z Rusinów, sformowana na początku 1849 we Lwowie z inicjatywy Głównej Rady Ruskiej. Jej zadaniem miała być ochrona przełęczy karpackich przed przedostawaniem się powstańców węgierskich do Galicji.

    Wywołało to oburzenie zgromadzonych. W odpowiedzi Ołeksa Zakłynśkyj stwierdził, że o sprawach własnego narodu będą decydować sami Ukraińcy. W ciągu godziny spośród zgromadzonych wybrano Radę, liczącą 30 osób. O tymczasowe kierownictwo poproszono Mychajła Kuzemśkiego, a na przewodniczącego poproszono biskupa Hryhorija Jachymowycza, który wyraził zgodę. Szczegółowy program Rady miał być ogłoszony w specjalnej odezwie.

    Karel František Vladislav Zap, Zapp (ur. 8 stycznia 1812 w Pradze, zm. 1 stycznia 1871 w Benešovie), pisarz czeski pochodzenia niemieckiego.Instytut Stauropigijny we Lwowie – galicyjska organizacja kulturalno-oświatowa i naukowo-wydawnicza, utworzona w 1788 na bazie Bractwa Uspieńskiego, dekretem cesarza Józefa II.

    Następnemu zebraniu przewodniczył już biskup Jachymowycz, który wezwał do dochowania wierności rządowi i monarchii. Następnie powołano zespół do opracowania odezwy do narodu oraz do organizacji ukraińskiego czasopisma. Uchwalono statut Rady, który 6 maja został zatwierdzony przez władze.

    Ostatecznie rada ukonstytuowała się w składzie 66 osób, wśród których było 20 urzędników państwowych, 1 urzędnik prywatny, 19 duchownych, 10 studentów teologii, 4 studentów prawa, 5 właścicieli nieruchomości we Lwowie, 1 właściciel ziemski, 3 nauczycieli, 2 literatów, 1 dziennikarz.

    Żurawno (ukr. Жуpавно) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie żydaczowskim, do 1945 miasto w Polsce, w województwie stanisławowskim, w powiecie żydaczowskim, siedziba gminy Żurawno.Halicz (ukr. Галич, łac. Halicia gr. Halia Ὑλαίη) – miasto rejonowe w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy, nad Dniestrem.

    W skład Prezydium Rady weszli: bp Hryhorij Jachymowycz (przewodniczący), Iwan Borysykewycz i Mychajło Kuzemśkyj (zastępcy), Mychajło Małynowśkyj i Teodor Leontowycz (sekretarze).

    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Trembowla (ukr. Теребовля) – miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Gniezna, dopływem rzeki Seret. Według spisu powszechnego z 2001: 13,661 mieszkańców. Do 17 września 1939 miasto powiatowe w województwie tarnopolskim w Polsce.
    Samoobrona ludowa – część Landsturmu, formacja utworzona w Galicji przez austriacką administrację z wiejskiej ludności ruskiej w październiku 1848.
    Żółkiew (ukr. Жовква, Żowkwa, w latach 1951–1991 Нестеров, Nesterow) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu żółkiewskiego. W 2004 roku liczyło ok. 13 tys. mieszkańców.
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Iwan Borysykewycz (ur. 1815 w Uwisłej - zm. 30 stycznia 1892 w Wiedniu) - ukraiński prawnik, ziemianin (właściciel części dóbr) w Uwisłej, działacz społeczny i kulturalny.
    Sprawa ukraińska na Zjeździe Słowiańskim w Pradze – przebieg dyskusji na temat praw tworzącego się narodu ukraińskiego, na Zjeździe Słowiańskim, odbywającym się w dniach 2-12 czerwca 1848 w Pradze.
    Brzeżany (ukr. Бережани) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu brzeżańskiego, do 1945 w Polsce, w województwie tarnopolskim, siedziba powiatu brzeżańskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.067 sek.