• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gąbki szklane

    Przeczytaj także...
    Skleroblast, sklerocyt – komórka wytwarzająca nieorganiczne elementy szkieletu gąbek (Porifera) i parzydełkowców (Cnidaria). Skleroblasty gąbek wytwarzają szkielet wapienny (głównie kalcyt, czasem aragonit) i krzemionkowy.Gąbki (Porifera) – typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych (najczęściej morskich), osiadłych, zwykle kolonijnych, o nieregularnym i najczęściej zmiennym kształcie, charakteryzującym się brakiem symetrii. Gąbki należą do najstarszych organizmów wielokomórkowych – zbliżone do nich formy występowały już 1,8 mld lat temu. W zapisie kopalnym znane są ze skamieniałości prekambryjskich, datowanych na około 600 mln lat (gąbki krzemionkowe) oraz kambryjskich (gąbki pospolite i wapienne). Typ obejmuje około 8 tysięcy poznanych dotąd gatunków, z czego tylko 150 żyje w wodach słodkich. Są szeroko rozpowszechnione na kuli ziemskiej, głównie w strefie przybrzeżnej oraz na dnie płytkich mórz.
    Leukon (leucon) – jeden z typów morfologicznych gąbek (Porifera), który charakteryzuje się największą komplikacją planu budowy ciała – wykształconym systemem komór rozmieszczonych w skomplikowany sposób, otoczonych przez choanocyty znajdujące się w komorach wiciowych. W konsekwencji spongocel zostaje silnie ograniczony i wyściełany jest komórkami pochodzącymi z warstwy zewnętrznej (endopinakoderma). Typ charakterystyczny dla większości gąbek prócz rodzajów: Leucosolenia, Clathrina, Scypha.

    Gąbki szklane, g. szkliste, g. krzemionkowe sześcioosiowe, g. sześciopromienne (Hexactinellida) – gromada morskich, głębokowodnych zwierząt beztkankowych o szkielecie krzemionkowym, zaliczanych do gąbek (Porifera).

    Gąbki krzemionkowe mierzą od 7,5 cm do 1,3 m. Mogą być typu sykon lub leukon. Ich krzemionkowe igły tworzą skomplikowane szkielety, przybierające kształt kielichów, wazonów itp., zróżnicowanych na mega- i mikroskleryty. Mikroskleryty są zakończone amfidyskami. Do podłoża są przytwierdzone dużymi igłami korzeniowymi. Większość komórek Hexactinellida (oprócz drobnych choanocytów i skleroblastów) tworzy syncytium.

    Skleryt – stwardniała, zesklerotyzowana część ciała niektórych zwierząt, powstała pierwotnie lub wtórnie przez oddzielenie się od skóry (integumentu) szwem lub błoną.Sykon (sycon) – jeden z typów morfologicznych gąbek (Porifera), który charakteryzuje się zwiększoną w stosunku do askonu grubością ścianek. Choanocyty wyścielają jamę paragastralną jedynie w stadiach młodocianych, później tworzą wyściółkę komór bocznych (promienistych). Pinakocyty wyścielają ścianki komory ciała i powierzchnię zewnętrzną. Typ charakterystyczny dla gąbek z rodzaju Scypha.

    Szkielety gąbek krzemionkowych często wykorzystywane są w celach dekoracyjnych. Dotyczy to zwłaszcza dorastającej 30 cm gąbki z rodzaju Euplectella, zwanej koszyczkiem Wenery.

    Systematyka[]

    Gąbki szklane są grupą wyraźnie odrębną od pozostałych gąbek. Wyróżniane są wśród nich dwie podgromady:

  • Amphidiscophora
  • Hexasterophora
  • Przypisy

    1. Hexactinellida, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Hickman, Roberts, Larson "Integrated Principles of Zoology"

    Bibliografia[]

    1. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
    2. Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.
    Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Choanocyt, komórka kołnierzykowa – jednowiciowa, owalna lub okrągła komórka wewnętrznej (gastralnej) warstwy ciała gąbek (Porifera) wykazująca duże podobieństwo do wiciowców kołnierzykowych (Choanoflagellata). Komórki kołnierzykowe wyposażone są w pojedyncze wici otoczone wieńcem 30–40 mikrokosmków. W typie askon są skierowane do spongocelu, w typie sykon występują w komorach promienistych, a w typie leukon tylko w koszyczkach. Komórki te dzięki ruchom wici wymuszają przepływ wody z tlenem i cząstkami pokarmu przez spongocel gąbki. Mają zdolność pinocytozy oraz trawienia pokarmu, który następnie jest przekazywany archeocytom, gdzie następuje ostateczne trawienie w wodniczkach trawiennych. Przy wejściu do komór niektórych gąbek występują choanocyty wpustowe (apopylechoanocyty) regulujące wpływ wody.
    Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    Syncytium, inaczej zespólnia, tegument – wielojądrowa komórka powstała poprzez połączenie się luźnych pojedynczych komórek jednojądrowych.

    Reklama