• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Góry Kastylijskie

    Przeczytaj także...
    Era mezozoiczna, mezozoik – era która rozpoczęła się od wielkiego wymierania pod koniec permu, a skończyła zagładą wielkich gadów, pod koniec kredy (patrz tabelka), znanego jako wymieranie kredowe. Era mezozoiczna trwała dwa razy krócej niż paleozoiczna, bo tylko 170 milionów lat. Dzieli się ją na trzy okresy: trias, jurę i kredę.Kraj Basków (dawniej także: Baskonia; bask. Euskadi, Euskal Herria, hiszp. País Vasco; nazwa oficjalna: Euskal Autonomia Erkidegoa - Comunidad Autónoma Vasca) – wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, położona nad Zatoką Biskajską. Tworzą ją prowincje: Gipuzkoa/Guipúzcoa, Bizkaia/Vizcaya i Araba/Álava. Zajmuje ona powierzchnię 7,3 tys. km². W roku 2001 zamieszkiwało ją w sumie około 2,1 mln ludzi. Najwięcej Basków mieszka w prowincjach Bizkaia i Gipuzkoa. Stolicą wspólnoty jest Vitoria-Gasteiz. Od zachodu graniczy z Kantabrią i Kastylią i Leonem, od południa z La Rioją i od wschodu z Nawarrą.
    Somosierra (w polskiej historiografii także czasami Samosierra) – przełęcz na wys. 1444 m n.p.m. w Hiszpanii, w Górach Ayllon, będących zachodnią odnogą Guadarramy. Ważny szlak komunikacyjny – droga krajowa A-1 (E-5) i linia kolejowa na trasie Madryt - Burgos. W XX wieku dla ułatwienia komunikacji przebito pod przełęczą dwa tunele: krótki drogowy i znacznie dłuższy (3895 m) kolejowy. Miejsce znane głównie z szarży polskich szwoleżerów pod dowództwem Jana Kozietulskiego 30 listopada 1808, która otworzyła wojskom Napoleona drogę na Madryt.
    Góry Kastylijskie (Sistema Central).
    Los Galayos
    Cabezas de Hierro
    La Maliciosa

    Góry Kastylijskie (hiszp. Sistema Central - Kordyliera Centralna) – pasmo górskie w Hiszpanii i Portugalii, w środkowej części Mesety Iberyjskiej. Najwyższym szczytem pasma jest Almanzor, który osiąga wysokość 2592 m.

    Alagón - rzeka, najdłuższy prawy dopływ Tagu na obszarze Hiszpanii. Wypływa z niewysokich gór leżących w pasmie Sierra de Francia na obszarze Starej Kastylii. Dorzecze stanowią nieduże, lecz liczne dopływy, z których najważniejsze są Árrago i Jetrte. Po przebyciu około 205 km wpada do Tagu koło miasta Alcántara, tuż przy granicy z Portugalią. Średni przepływ roczny przy ujściu wynosi około 65 m/s.Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

    Geologia[]

    Eoceńskie ruchy tektoniczne doprowadziły do wypiętrzenia szeregu zrębów zbudowanych głównie ze starych granitów i łupków krystalicznych, jedynie wschodnia część Sierra de Guadarama ma mezozoiczne pokrywy na starszym, hercyńskim podłożu. Wierzchołki gór, wskutek erozji są dosyć silnie zniszczone i wykazują pewną asymetrię. Stoki południowe są bardziej strome, gwałtownie przechodząc w kotlinowate równiny Nowej Kastylii. Stoki północne wykazują większą łagodność, co wynika z faktu istnienia od północy wyraźnego uskoku tektonicznego a od południa fleksur. Grupy górskie wchodzące w skład Gór Kastylijskich tworzą szereg równolegle do siebie biegnących grzbietów, oddzielonych podłużnymi obniżeniami. Poza podszczytowymi zrównaniami w wyższych partiach gór zaznaczają się plejstoceńskie formy polodowcowe. Góry Kastylijskie stanowią dział wodny między dorzeczami Duero i Tagu.

    Serra da Estrela – góry zrębowe na Półwyspie Iberyjskim, najwyższe pasmo gór w kontynentalnej części Portugalii, położone w północno-środkowej część tego kraju, stanowi przedłużenie gór Kastyliskich, ulokowane pomiędzy dolinami rzek Mondego i Zêzere. Najwyższym szczytem tego pasma jest Torre (Malhão da Estrêla) (1993 m n.p.m.). Najwyższym szczytem Portugalii jest stratowulkan Pico na Azorach (2351 m n.p.m.)Uskok – struktura tektoniczna powstała w wyniku rozerwania mas skalnych i przemieszczenia ich wzdłuż powstałej powierzchni (lub wąskiej strefy zniszczenia), zwanej powierzchnią uskoku (lub strefą uskokową). Uskokom mogą towarzyszyć inne struktury tektoniczne (przyuskokowe podgięcia warstw, fałdy, fleksury).

    Podział[]

    Opis[]

    W skład Gór Kastylijskich wchodzą 3 większe i kilka mniejszych zrębowych bloków. W części zachodniej (Portugalia) są to góry Serra da Estrela (Torre – 1993 m n.p.m.) przechodzące w leżące już na terytorium Hiszpanii Sierra de Gata (Pico Jálama – 1493 m n.p.m.) i Sierra de Francia (Peña de Francia – 1732 m n.p.m.), za którymi znajduje się dosyć szerokie obniżenie wykorzystywane przez rzekę Alagón. Dolina ta stanowi ważny łącznik komunikacyjny pomiędzy ziemiami dawnego królestwa León a Estremadurą. Za obniżeniem znajduje się najwyższe pasmo Gór Kastylijskich Sierra de Gredos (Almanzor – 2592 m n.p.m.), z którym sąsiadują Sierra de Bejar (Canchal de la Ceja – 2430 m n.p.m.), Sierra de Villafranca (Cerro Moros - 2059 m n.p.m.), La Serrota (Cerro del Santo – 2294 m n.p.m.), Sierra de la Paramera (Pico Zapatero – 2160 m n.p.m.) i od północy Sierra de Ávila (Cerro de Gorría – 1727 m n.p.m.). Kolejnym na wschód pasmem, oddzielonym doliną Alberche jest Sierra de Guadarama (Peñalara – 2430 m n.p.m.) i sąsiadujące z nim Sierra de Malagón (Cueva Valiente – 1903 m n.p.m.). Wschodnią część Sierra de Guadarama zajmuje pasmo noszące nazwę Sierra de Samosierra (Pico del Lobo – 2129 m n.p.m.), znajduje się tu słynna przełęcz (Puerta de Samosierra) łącząca Francję i Kraj Basków z Madrytem. Skrajnym, wschodnim pasmem jest Sierra de Ayllón (Pico de la Buitrera – 2064 m n.p.m.).

    Sierra de Francia to łańcuch górski w Hiszpanii. Jest częścią Gór Kastylijskich. Leży około 70km od miasta Salamanka, stolicy prowincji, w której leży.Sierra de Béjar - pasmo górskie należące do Gór Kastylijskich w centralnej Hiszpanii. Sąsiadujące z najwyższym pasmem - Sierra de Gredos. Najwyższy szczyt to Canchal de la Ceja – 2 430 m n.p.m.

    Łańcuchy[]

  • Serra da Estrela;
  • Sierra de Gata;
  • Sierra de Francia;
  • Sierra de Béjar;
  • Sierra de Gredos;
  • Sierra de la Horcajada;
  • Sierra de Villafranca;
  • Sierra de Piedra Aguda;
  • La Serrota;
  • Sierra de Hoyocasero;
  • Sierra de la Paramera;
  • Sierra de Ávila;
  • Sierra de Ojos Albos;
  • Sierra de Malagón;
  • Sierra de San Vicente;
  • Sierra de Guadarrama;
  • Sierra de Somosierra;
  • Sierra de Ayllón;
  • Sierra de Alto Rey;
  • Sierra de Pela.
  • Najwyższe szczyty[]

  • Almanzor - 2592 m,
  • Pico La Galana - 2564 m,
  • Ameal de Pablo - 2489 m,
  • Cerro de los Huertos - 2474 m,
  • El Casquerazo - 2437 m,
  • Cabeza Nevada - 2433 m,
  • Canchal de la Ceja - 2430 m,
  • Peñalara - 2428 m,
  • Calvitero - 2405 m,
  • El Torreón - 2400 m,
  • Morezón - 2389 m,
  • Cabezas de Hierro - 2383 m,
  • La Mira - 2341 m,
  • Cerro del Santo - 2294 m,
  • Pico del Lobo - 2272 m,
  • La Maliciosa - 2227 m,
  • Torre de los Galayos - 2216 m.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Góry Kastylijskie na SummitPost
  • Estremadura (hiszp. Extremadura – z łac. [tereny] za [rzeką] Duero) – autonomiczna wspólnota w Hiszpanii. Składa się z prowincji Cáceres i Badajoz. Graniczy z Kastylią i Leónem, Kastylią-La Manchą i Andaluzją oraz Portugalią na zachodzie. Stolicą jest Mérida.Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Polski termin łupek odpowiada angielskim shale, slate, schist, czy czeskim břidlice i svor. Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Meseta, Meseta Iberyjska (z hiszp. płaskowyż) - wyżynno-górska część Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii i Portugalii. Na jej terenie znajdują się rzek Tag i Duero. Północną granicę stanowią Góry Kantabryjskie.
    Fleksura (przegięcie) to ciągła dyslokacja tektoniczna pośrednia pomiędzy fałdem a uskokiem. Powstaje wskutek przemieszczenia warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości. Bardzo często występuje jako przedłużenie uskoku.
    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
    Zrąb tektoniczny (horst) – struktura tektoniczna ograniczona przynajmniej z dwóch lub więcej stron uskokami i wypiętrzona wzdłuż nich względem otoczenia. Przykładem wielkoskalowego zrębu są Sudety, Góry Skandynawskie, Góry Jabłonowe, Góry Smocze, Tienszan i góry Ural.
    Alberche - hiszpańska rzeka, prawy dopływ Tagu. Wypływa ze Źródła Alberche w San Martín de la Vega del Alberche. Przepływa przez wspólnoty autonomiczne Kastylia i León, Madryt oraz Kastylia-La Mancha, gdzie wpada do Tagu na wysokości Talavera de la Reina.
    Sierra de Béjar - pasmo górskie należące do Gór Kastylijskich w centralnej Hiszpanii. Sąsiadujące z najwyższym pasmem - Sierra de Gredos. Najwyższy szczyt to Canchal de la Ceja – 2 430 m n.p.m.
    Kastylia (hiszp. Castilla) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor - 2592 m) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części: Starą Kastylię (Castilla la Vieja) i Nową Kastylię (Castilla la Nueva).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.131 sek.