• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Górski Badachszan

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.
    Szczyt Ismaila Samaniego (tadż. Қуллаи Исмоили Сомонӣ, kullai Ismoili Somoni, ros. пик имени Исмаила Самани, pik imieni Ismaiła Samani) – najwyższa góra Tadżykistanu i Pamiru, nazwana na cześć Ismaila Samaniego, założyciela dynastii Samanidów. W czasach gdy Tadżykistan był częścią ZSRR szczyt ten był najwyższym w całym Związku Radzieckim.
    Gorno badakhshan map.png

    Górski Badachszan (pełna polska nazwa: Górskobadachszański Wilajet Autonomiczny - do 2010 r. Górskobadachszański Okręg Autonomiczny, tadż. Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, Wilojati Muchtori Kuhistoni Badachszon) – okręg autonomiczny we wschodnim Tadżykistanie.

    Tadżykistan (Republika Tadżykistanu; tadż: Ҷумҳурии Тоҷикистон, Dżumhurii Todżikiston) – państwo w środkowej Azji ze stolicą w Duszanbe. Tadżykistan graniczy z Uzbekistanem, Kirgistanem, Chinami i Afganistanem.Gorno-Badachszański Obwód Autonomiczny, Gorno-Badachszański OA – obwód autonomiczny w Związku Radzieckim, istniejący w latach 1925 – 1992, wchodzący w skład Tadżyckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

    Powierzchnia: 64 200 km², Ludność: 220 600 (2010). Ośrodek administracyjny: Chorog. Okręg został utworzony 2 stycznia 1925 r. jako Górskobadachszański Obwód Autonomiczny.

    Składa się z siedmiu dystryktów (tadż. ноҳия):

  • Darwoz
  • Iszkoszim
  • Murgob
  • Ruszon
  • Rosztkala
  • Szugnon
  • Wandż
  • Język tadżycki – etnolekt z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, zazwyczaj uważany za wariant języka perskiego. Jest językiem urzędowym Tadżykistanu.Tadżycy (język perski: تاجيک Tâjik; cyrylica: Тоҷик) - jest to naród indoeuropejski pochodzenia irańskiego.

    Warunki naturalne[]

    Główną część okręgu zajmują góry Pamir (z najwyższym przewyższeniem 7495 m n.p.m. Szczyt Ismaila Samaniego). Zachód to głębokie, wąskie doliny (względna wysokość to 3000 - 4000 m), wschód – rozległe doliny i bezdroża (względna wysokość to 1200-1800 m). Jest to obszar aktywny sejsmicznie.

    Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.Pamir (tadż.: Помир, Pomir; pers.: کوه های پامیر, Kōh-e Pāmīr; chiń. upr.: 帕米尔高原; chiń. trad.: 帕米爾高原; pinyin: Pàmǐ’ěr Gāoyuán; ujg.: پامىر ئېگىزلىكى, Pamir ëgizliki) – rozległy region górski w Azji Środkowej; węzeł orograficzny, z którego rozchodzą się góry: Hindukusz, Karakorum, Kunlun i góry systemu ałajskiego, łączącego się z Tienszanem. Przeważająca część Pamiru leży w Tadżykistanie (Górski Badachszan), skrajne części zaś w Chinach i Afganistanie. Region tworzy nieregularny czworobok (ok. 280 km z północy na południe i ok. 400 km z zachodu na wschód) ograniczony od północy Kotliną Ałajską, od wschodu Górami Kaszgarskimi, od południa grzbietem Hindukuszu, a od zachodu doliną rzeki Pandż. Najwyższym szczytem Pamiru jest położony w Tadżykistanie Szczyt Ismaila Samaniego, który osiąga wysokość 7495 m n.p.m. (w latach 1932–62 nosił nazwę Pik Stalina, a w latach 1962–98 Pik Komunizmu).

    Klimat[]

    Klimat górski, podzwrotnikowy, kontynentalny, wybitnie suchy. Styczeń: -8 °C na zachodzie, do -20 °C na wschodzie, lipiec: 13-22 °C. Średnia roczna opadów to 60 mm na wschodzie, 240 mm oraz 1000 mm na terenach górskich. Główne rzeki to Pandż i jego dopływy: Burtang i Gunt oraz liczne jeziora. Na zachodzie wieczne śniegi i lodowce a na wschodzie pustynia wysokogórska.

    Chorog (Хоруғ) - miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż, na granicy z Afganistanem; 33 tys. mieszkańców (2006). Stolica Górskiego Badachszanu. W sąsiedztwie tadżycko - afgańskie przejście graniczne.Kirgizi – naród zamieszkujący głównie Kirgistan, jak również Uzbekistan, Kazachstan, Chiny, Tadżykistan, Turcję i Afganistan; ogółem jest ich około 2,7 mln. (1990).

    Ludność[]

    Okręg jest zamieszkiwany głównie przez Tadżyków (90,4%), ale także przez Kirgizów (6,7%) i Rosjan (1,4%). 13% ludności mieszka w miastach (głównie w Chorogu).

    Przypisy

    Pandż (dawniej: Piandż, tadż. Панҷ) – rzeka w północno-wschodnim Afganistanie i w południowym Tadżykistanie. Długość – 1125 km, powierzchnia zlewni – 114 tys. km².



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.302 sek.