• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Górny Śląsk - prowincja

    Przeczytaj także...
    Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.Tarnowskie Góry (śl. Tarnowský Góry, niem. Tarnowitz, czes.: Tarnovské Hory, Tarnovice, łac. Montes Tarnovicenses) – miasto i gmina w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu tarnogórskiego, na północnym krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), historycznie na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.
    Górny Śląsk w latach 1939 - 1945

    Prowincja Górny Śląsk (niem. Provinz Oberschlesien) – pruska prowincja utworzona w październiku 1919 r. przez władze niemieckie na tych terenach Górnego Śląska, które były wówczas pod władaniem niemieckim. Ostatecznie zlikwidowana w 1945 r.

    Chorzów (niem. Königshütte O.S., od 1922 do 1934 Królewska Huta, od 1939 do 1945 Königshütte) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, położone na Górnym Śląsku, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), lokalny ośrodek gospodarczy oraz kulturalny.Prowincja Dolny Śląsk (niem. Provinz Niederschlesien) – prowincja pruska utworzona uchwałą sejmu pruskiego z 14 października 1919 roku z części Śląska, ze stolicą we Wrocławiu. Dopiero 25 lipca weszła w życie ustawa wykonawcza. Oprócz Śląska obejmowała także część Łużyc i ziemię kłodzką. Dzieliła się na dwie rejencje: wrocławską i legnicką. 21 III 1938 połączona z prowincją Górny Śląsk, od 1941 znowu oddzielna prowincja. Jej powierzchnia wynosiła 26 615 km². W 1925 zamieszkiwało ją 3,126 mln ludzi.

    Historia[]

    Prowincja powstała poprzez podniesienie ówczesnej rejencji opolskiej (która wraz z wrocławską i legnicką stanowiła prowincję śląską) do rangi oddzielnej, nowej prowincji. Utworzona została z pobudek polityczno-propagandowych, przed plebiscytem ustanowionym na mocy traktatu wersalskiego, mającym zadecydować o przynależności państwowej tych ziem. W wyniku plebiscytu i powstań śląskich dokonano podziału, przy państwie niemieckim pozostało od czerwca 1922 r. 91% pierwotnego obszaru tej prowincji. Po podziale Górnego Śląska 3 września 1922 w referendum ludowym w rejencji opolskiej odrzucono koncepcję utworzenia odrębnego górnośląskiego kraju związkowego w granicach Republiki Weimarskiej, przy bezwzględnej i zdecydowanej agitacji przeciw tej koncepcji "za" oddano tylko 9% głosów. Prowincja pozostała częścią pruskiego kraju związkowego. W latach 1938-1941 połączona z prowincją Dolny Śląsk, reaktywowana 18 stycznia 1941 z podziałem na dwie rejencje – katowicką i opolską. Po przegraniu przez Niemcy II wojny światowej zrealizowano postanowienia Wielkiej Trójki m.in. o przekazaniu tego regionu Polsce.

    Bytom (łac. Bitom, Bithom, niem. Beuthen, śl-niem. Beuthn, śląs. Bytůń) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce, na Górnym Śląsku, w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, w centrum konurbacji górnośląskiej.Kędzierzyn-Koźle (czes. Kandřín-Kozlí, niem. Kandrzin-Cosel) – miasto w województwie opolskim, powiat kędzierzyńsko-kozielski, położone na Nizinie Śląskiej, na Górnym Śląsku.

    Ważniejsze miasta[]

  • Bytom (Beuthen O.S.)
  • Królewska Huta (Chorzów) (Königshütte O.S.) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Gliwice (Gleiwitz)
  • Katowice (Kattowitz) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Opole (Oppeln)
  • Zabrze (Hindenburg)
  • Siemianowice Śląskie (Siemianowitz, Laurahütte) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Racibórz (Ratibor)
  • Lubliniec (Lublinitz) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Rybnik (Rybnik) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Wodzisław Śląski (Loslau) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Tarnowskie Góry (Tarnowitz) do 1921 r. i od 1939 r.
  • Kluczbork (Kreuzburg)
  • Brzeg (Brieg)
  • Nysa (Neisse)
  • Głubczyce (Leobschütz)
  • Koźle (Cosel)
  • Strzelce Opolskie (Gross Strehlitz)
  • Chrzanów (Chrzanow, Krenau) od 1939 r.
  • Cieszyn (Teschen) od 1939 r.
  • Zawiercie (Zawiercie, Warthenau) od 1939 r.
  • Sosnowiec (Sosnowitz) od 1939 r.
  • Będzin (Bendzin, Bendsburg) od 1939 r.
  • Dąbrowa Górnicza (Dombrowa O.S.) od 1939 r.
  • Bielsko-Biała (dzisiejsze) (Bielitz, Biala, od 1941 r. Bielitz) od 1939 r.
  • Żywiec (Saybusch) od 1939 r.
  • Zobacz też[]

  • Śląsk
  • Przypisy

    1. Preußische Provinz Schlesien (niem.). [dostęp 2015-04-18].
    2. Mniejszość polska na niemieckim Górnym Śląsku w okresie międzywojennym, www.radio.opole.pl, [dostęp 28.04.2009]
    3. Marek Masnyk, Ruch polski na Śląsku Opolskim w latach 1922-1939,Instytut Śląski w Opolu, 1989, str.12.
    Chrzanów – miasto w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów. Wchodzi w skład Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kluczbork (niem. Kreuzburg) – miasto i gmina w północno-wschodniej części woj. opolskiego, w powiecie kluczborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kluczbork.
    Powstania śląskie – trzy konflikty zbrojne na Górnym Śląsku, jakie miały miejsce w latach 1919-1921 między ludnością polską i niemiecką. Odbyły się one w okresie formowania się Państwa Polskiego po zakończeniu I wojny światowej.
    Lubliniec (śl. Lublynec, łac. Lobin, niem. Lublinitz, Loben. pol. hist. Lublin Śląski) – miasto w województwie śląskim, siedziba powiatu lublinieckiego. Położone nad rzekami Lublinicą oraz Małą Panwią, historycznie na Górnym Śląsku. Główny ośrodek gospodarczy, turystyczny, kulturalny, edukacyjny i przemysłowy ziemi lublinieckiej oraz drugi co do wielkości (po Częstochowie) w północnej części województwa śląskiego. Jedno z najstarszych miast Śląska, główne miasto Równiny Opolskiej.
    Cieszyn (czes. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, którego władz jest siedzibą. Leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części, stanowiącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całość, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę „Czeski Cieszyn”.
    Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim w pobliżu granicy z Czechami, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone geograficznie na Płaskowyżu Rybnickim (będącym częścią Wyżyny Śląskiej), nad rzeką Lesznicą, historycznie zaś na Górnym Śląsku.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Wielka trójka – termin którym określa się najczęściej przywódców trzech światowych mocarstw alianckich (bez Francji) spotykających się w czasach II wojny światowej na trzech konferencjach międzynarodowych – kolejno: teherańskiej (1943) oraz jałtańskiej i poczdamskiej (obie w 1945), na których dyskutowano wojenne zobowiązania sojusznicze oraz kształt przyszłego porządku światowego po pokonaniu państw Osi. Termin ten ma także odniesienia do innych wydarzeń w polityce globalnej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.058 sek.