• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Góra Cooka

    Przeczytaj także...
    Wyspa Południowa (maori: Te Wai Pounamu lub Tavai Poenammoo tj. "Wody Szmaragdów", czasem też Te Waka a Māui, "Łódź Māui") – największa z wysp Nowej Zelandii, o powierzchni 150 523 km². Położona jest pomiędzy Morzem Tasmana a Oceanem Spokojnym. Od Wyspy Północnej oddzielona jest cieśniną Cooka.Park Narodowy Góry Cooka (ang. Aoraki/Mount Cook National Park) - jeden z czternastu parków narodowych w Nowej Zelandii. Zlokalizowany jest w centralnej części Wyspy Południowej w Alpach Południowych i zajmuje powierzchnię 707 km². Został utworzony w 1953 roku. Tak jak pozostałe parki narodowe w Nowej Zelandii, jest zarządzany przez Departament Konserwacji. Należy do grupy Te Wāhipounamu - czterech nowozelandzkich parków narodowych wpisanych razem na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
    Iwi w społeczeństwie nowozelandzkim stanowi największą grupę socjalną ludności maoryskiej. Samo słowo iwi w języku maoryskim znaczy tyle co "ludzie", "lud", przy czym najczęściej odnosi się do plemienia, klanu lub większej grupy plemion. Badania antropologiczne wykazują, że większość Māori w czasach przedeuropejskich uważała się za członków relatywnie niewielkich ugrupowań społecznych jak whānau (rozbudowana rodzina) albo też hapū (szczep/klan).

    Góra Cooka (ang. Aoraki/Mount Cook, maori Aoraki) – najwyższy szczyt Nowej Zelandii, położony w Alpach Południowych, łańcuchu górskim ciągnącym się wzdłuż zachodniego wybrzeża Wyspy Południowej. Jego wysokość wynosiła początkowo 3764 m n.p.m., ale obecnie jedynie 3724 m (w grudniu 1991 roku, na skutek osunięcia się skał, wysokość zmniejszyła się o 10 m, zaś w 1996 o dalsze 30 m). Brytyjska nazwa została nadana na cześć kapitana Jamesa Cooka, który dotarł do Nowej Zelandii w 1770 roku. Nazwa maoryska pochodzi z legendy iwi Ngāi Tahu zamieszkującej Wyspę Południową: Aoraki miał być jednym z trzech synów Ojca Niebios, który zamienił się w skałę.

    Łańcuch górski – teren górski o równolegle ułożonych pasmach wraz z kotlinami i przylegającymi doń pogórzami.Lodowiec górski – lodowiec, którego forma jest ściśle uwarunkowana lokalną morfologią podłoża. Lodowce górskie występują w górach wszystkich stref klimatycznych, jeśli góry te osiągają wysokość lokalnej granicy wieloletniego śniegu.

    Szczyt słynie z bardzo dużej wysokości względnej - ściana Caroline Face ma wysokość 2500 m. Na zboczach znajdują się dwa lodowce górskie: Lodowiec Tasmana i Hookera. Szczyt objęty jest ochroną w ramach Parku Narodowego Góry Cooka.

    Góra Cooka jest miejscem często odwiedzanym przez turystów. Pierwszego wejścia dokonali Tom Fyfe, Georga Graham i Jack Clarke w 1894 roku.

    Niegdyś u podnóża góry istniała skocznia narciarska.

    Lodowiec Tasmana - największy lodowiec górski spośród kilku lodowców występujących w Nowej Zelandii. Lodowiec zaczyna się w wschodniej części Alp Południowych na Wyspie Południowej, rozciąga się na wschód i południe w kierunku krainy geograficznej Mackenzie Country. Długość lodowca wynosi około 29 km, a szerokość dochodzi do 4 km.Alpy Południowe (ang. Southern Alps, maori Kā Tiritiri o Te Moana) − pasmo górskie na zachodzie Wyspie Południowej Nowej Zelandii.

    Przypisy

    1. Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu (WEGA), tom 5, (hasło tytułowe s. 103), zob. bibliografia
    2. Mount Cook (ang.). skisprungschanzen.com. [dostęp 2012-12-22].

    Bibliografia[]

    1. Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, WEGA, tom V, Góry Afryki, Antarktydy, Australii i Oceanii. Małgorzata i Jan Kiełkowscy (red. całości), Wydawn. „Stapis”, Katowice 2010; ISBN 978-83-61050-39-1

    Linki zewnętrzne[]

  • Góra Cooka
  • Nowa Zelandia – archipelag na Oceanie Spokojnym, ok. 1600 km na południowy wschód od wybrzeży Australii. Obejmuje on dwie duże wyspy: Północną (114,6 tys. km²) i Południową (151,7 tys. km²) oraz szereg małych okolicznych wysepek (Stewart, Campbell, Kermadec itd.). Archipelag ten wchodzi w całości w skład Nowej Zelandii.Język maori, maoryski, maoryjski – język, którym posługują się Maorysi, rdzenna ludność Nowej Zelandii. Jeden z trzech języków urzędowych tego państwa (pozostałe to język angielski i nowozelandzki język migowy). Posługuje się nim obecnie około 165 tys. osób. Na ponad 500 tysięcy Maorysów jedynie kilkanaście procent potrafi posługiwać się tym językiem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    James Cook (ur. 27 października/7 listopada 1728 w Marton koło Middlesbrough, zm. 14 lutego 1779 na wyspie Hawaiʻi) – angielski kapitan, żeglarz i odkrywca.
    Metr – jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został zdefiniowany 26 marca 1791 roku we Francji w celu ujednolicenia jednostek odległości. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 s.
    Mount Cook Ski Jump – nieistniejąca skocznia narciarska o punkcie konstrukcyjnym K25, która była zlokalizowana u podnóża Góry Cooka w Nowej Zelandii.
    Szczyt – w ścisłym znaczeniu: najwyższy punkt wypukłej formy terenu: góry, grzbietu, grani, wzgórza, wydmy itp. Powszechnie jednak stosuje się określenie "szczyt" jako synonim całej góry, zwłaszcza o dużej wysokości względnej i stromych stokach. W fachowej literaturze dla określenia najwyższej części, czyli czubka góry, czy turni, stosuje się określenie wierzchołek. I tak np. przez pojęcie Śnieżnica rozumie się całą górę Śnieżnica mającą 3 wierzchołki: Na Budzaszowie, Wierchy i Nad Stambrukiem.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.