• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Furkaska

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Tyrałowa Czuba (1400 m n.p.m.) – mało wybitny reglowy wierzchołek (czuba) w bocznym grzbiecie odchodzącym od Furkaski we wschodnim kierunku. Grzbiet ten oddziela Dolinę Krytą od doliny Wielkie Koryciska. Obydwie są odnogami Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Tyrałowa Czuba znajduje się w górnej części tego grzbietu, ok. 250 m na wschód od północnej grani Wołowca i biegnącej nią granicy polsko-słowackiej.
    Czaplowy Wierch, Czaplów Wierch, Wierch Czaplówka (słow. Vrch Čaplovka) – szczyt reglowy w słowackich Tatrach Zachodnich. Wznosi się na wysokość 1096 m n.p.m. w końcowym fragmencie grzbietu wyrastającego na północny zachód z wierzchołka Furkaski (Veľká Furkaska, 1490 m).
    Parzątczak i Furkaska, widok z Ornaku

    Furkaska (słow. Veľká Furkaska, 1491 m n.p.m.) – rozczłonkowany, lesisty regiel w północnej grani Wołowca, wznoszący się nad dolinami: Chochołowską, Juraniową (Juráňova dolina) i Furkaską (Furkaska dolina) w Tatrach Zachodnich. Położony na granicy polsko-słowackiej wierzchołek opada ku zachodowi i południowemu zachodowi skałami wysokości 40 m, porośniętymi miejscami kosodrzewiną.

    Przełęcz pod Furkaską – płytka przełęcz pomiędzy szczytami Parzątczaka (według różnych źródeł 1483, 1486 m) a Furkaską (1491 m) w długiej północnej grani Wołowca w Tatrach Zachodnich. Granią tą przebiega granica polsko-słowacka i Wielki Europejski Dział Wodny między Morzem Czarnym i Bałtykiem. Zachodnie stoki spod przełęczy opadają do słowackiej Doliny Juraniowej (a dokładniej do jej odnogi – doliny Jaworzynki Juraniowej), wschodnie do polskiej Doliny Długiej.Granica polsko-słowacka – granica między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacji istniejąca formalnie we współczesnym kształcie od 1 stycznia 1993 tj. od momentu rozpadu Czechosłowacji na dwa niezależne państwa. Przed rozpadem Czechosłowacji obecna granica ze Słowacją stanowiła jej część i miała prawie identyczny przebieg (w późniejszych latach dokonano drobnych korekt).

    Szczyt Furkaski jest zwornikiem dla następujących grzbietów:

  • na południe odchodzi lesista grań, w której znajduje się Przełęcz pod Furkaską (1418 m), czuba Parzątczaka (1486 m) oraz Juraniowa Przełęcz (sedlo Príslop, 1382 m), oddzielająca cały masyw od masywu Bobrowca (1663 m),
  • na wschód grzbiet Pośrednie oddzielający Dolinę Krytą od Doliny Długiej,
  • na północny wschód długi grzbiet zbiega do polany Molkówka; wznoszą się w nim kolejno: Zamczysko (Kendralov kostol), Koryciańska Czuba (1161 m), Mała Furkaska (Malá Furkaska, 1133 m) oraz Siwiańskie Turnie (1065 m); od grzbietu tego pomiędzy Furkaską a Koryciańską Czubą odchodzi na wschód boczne ramię z Tyrałową Czubą (1400 m) i Krytą Czubą (1246 m), oddziela ono Dolinę Krytą od Wielkich Korycisk,
  • na północny zachód wyrasta ramię Juraniowego zakończone Czaplowym Wierchem (Čaplovka, 1096 m); od ramienia tego odchodzi na północ grzbiet, w którym wznosi się Turek (Turek, 1186 m). Ramię to oddziela Dolinę Juraniową (a właściwie jej odnogę – dolinę Jaworzynkę Juraniową) od dwóch dolin reglowych: doliny Czaplówki i Doliny Furkaskiej.
  • Nazwa dawna. W dokumencie z 1775 r. występuje Furkasowa Scala. W aktach granicznych z ok. 1790 r. symbol zachodniego krańca Tatr Polskich. Z orawskich zboczy Furkaski, z doliny Jaworzynki Juraniowej, wydobywano w XIX wieku rudę żelaza. Dawniej zbocza wschodnie były wypasane, należały do Hali Krytej i Hali Jaworzyna pod Furkaską. Na grzbiecie Pośrednie (od strony Doliny Długiej) znajdowała się polana Jaworzyna pod Furkaską.

    Molkówka – polana reglowa położona w odległości ok. 350 m na południowy zachód od górnego końca Siwej Polany, po zachodniej stronie potoku Siwa Woda. Zajmuje obszar między płaską i rozległą przełęczą Brama Orawska oraz podnóżami Tatr Zachodnich. Pod względem geograficznym przynależy do Tatr, znajduje się bowiem na niskim wale kończącym od północy północną grań Wołowca, poniżej Siwiańskich Turni. Po północnej stronie polany przebiega Wielki Europejski Dział Wodny. Mający na polanie swoje źródła potok Cicha Woda Orawska znajduje się w zlewni Morza Czarnego i spływa na zachód przez Dolinę Cichą Orawską. Z drugiej strony zaś polany cieki wodne zasilają Siwą Wodę i drugi nienazwany potok; obydwa uchodzą do Czarnego Dunajca i znajdują się w zlewni Bałtyku. Granica państwowa w tym miejscu nie pokrywa się z tym działem. Tak więc górny skrawek Doliny Cichej Orawskiej znajduje się w Polsce, podczas gdy cała niemal dolina znajduje się na Słowacji.Ornak – grzbiet górski, część północnej grani Siwego Zwornika w polskich Tatrach Zachodnich. Oddziela Dolinę Starorobociańską od Doliny Pyszniańskiej.

    W całym masywie Furkaski nie ma wyznaczonych żadnych szlaków turystycznych. Ciekawa flora. M.in. występują tak rzadkie w Polsce gatunki roślin, jak ostrożeń głowacz i jarząb nieszpułkowy.

    Przypisy

    1. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2005/06. ISBN 83-87873-36-5.
    2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

    Bibliografia[]

    1. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV. Latchorzew: Trawers, 2007. ISBN 978-83-60078-04-4.
    2. Marian Kunicki, Tadeusz Szczerba: Słowackie Tatry Zachodnie. Gliwice: Wydawnictwo Ryszard M. Remiszewski, 1999. ISBN 83-904352-6-8.
    3. Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-909352-2-8.
    Dolina Długa – dolina będąca bocznym, zachodnim odgałęzieniem Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Rejon doliny zbudowany jest ze skał osadowych z okresu dolnej jury. Jej wylot znajduje się na wprost polany Huciska, po drugiej stronie Chochołowskiego Potoku, sama zaś kręta dolina ciągnie się aż pod Furkaskę (1491 m), Przełęcz pod Furkaską i Parzątczak (1486 m) w granicznym polsko-słowackim grzbiecie zbiegającym od Bobrowca na północ. Od sąsiedniej na północ Doliny Krytej oddzielona jest niewysokim, lesistym grzbietem Pośrednie. Od północnej strony, spod Jaworzyńskiego Przysłopu opada do doliny żleb Wielki Ciemniak. Dnem doliny spływa potok.Mała Furkaska (1133 m n.p.m.) – reglowy szczyt nad Doliną Chochołowską w polskich Tatrach Zachodnich. Znajduje się w północnej grani Wołowca pomiędzy Koryciańską Czubą a Siwiańskimi Turniami. Przez szczyt Małej Furkaski przebiega granica polsko-słowacka. Południowe stoki opadają do polskiej doliny Małe Koryciska (odnoga Doliny Chochołowskiej), północne do słowackiej Doliny Cichej Orawskiej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hala Jaworzyna pod Furkaską lub po prostu Hala Jaworzyna – dawna hala pasterska w polskich Tatrach Zachodnich na zachodniej stronie Doliny Chochołowskiej, pomiędzy Halą Chochołowską a Halą Krytą. Łączna powierzchnia hali wynosiła 85,05 ha, w tym pastwiska stanowiły 3,0 ha, nieużytki 11,75 ha, las 28,25 ha, kosodrzewina 42,05 ha, a dodatkowa powierzchnia serwitutów wynosiła 262,48 ha. Wypas w przeliczeniu na owce wynosił 238 sztuk, wypasano głównie bydło. Hala obejmowała obszary doliny Głębowiec i Doliny Długiej z takimi polanami, jak: Długa Polana (która potem odłączyła się od tej hali), polana Jaworzyna pod Furkaską, Polana pod Jaworki i polana Przysłop pod Furkaską. Polany te były koszone, zasadniczy wypas odbywał się w serwitutowych lasach i na północnych zboczach Bobrowca i wschodnich zboczach Parzątczaka. Powodował ogromne zniszczenia lasów i cennej roślinności alpejskiej na wapiennych zboczach Głębowca. Z rzadkich w Karpatach gatunków roślin stwierdzono występowanie złoci żółtej (na wysokości 1330 m).
    Polana Jaworzyna lub polana Jaworzyna pod Furkaską – duża polana w Dolinie Chochołowskiej w polskich Tatrach Zachodnich. Położona jest na wysokości ok. 1250–1350 m n.p.m. na pochyłym grzbiecie Przysłopu odchodzącym od Parzątczaka we wschodnim kierunku. Grzbiet ten oddziela dolinę Głębowiec od Doliny Długiej. Na polanie Jaworzyna stały dawniej szałasy, polana była użytkowana, wchodziła w skład Hali Jaworzyna pod Furkaską, na której wypasano głównie bydło. Od nazwy hali pochodzi nazwa polany, często występująca w nazewnictwie tatrzańskim nazwa jaworzyna wskazuje, że dawniej musiały tutaj rosnąć jawory, obecnie jednak nie ma ich tutaj. Reglowe lasy w Tatrach to lasy wtórne, głównie świerkowe, przeobrażone w wyniku działalności człowieka. Z dna Doliny Chochołowskiej prowadzi przez polanę na Juraniową Przełęcz droga gruntowa.
    Juraniowe – grzbiet w słowackich Tatrach Zachodnich, odchodzący od Furkaski (1491 m) znajdującej się na granicy polsko-słowackiej. Początkowo odchodzi od niej w północno-zachodnim kierunku, a potem zakręca w kierunku północnym i kończy się Czaplowym Wierchem (1096 m). Juraniowe oddziela Dolinę Juraniową i jej odnogę – dolinę Jaworzynkę Juraniową od Doliny Czaplowej i Doliny Furkaskiej. Wszystkie te doliny są odnogami Doliny Cichej Orawskiej. Od Juraniowego w północnym kierunku odchodzi jeden krótki grzbiet ze wzniesieniem Turek. Oddziela on Dolinę Czaplową od Doliny Furkaskiej.
    Kosodrzewina (sosna górska, kosówka właściwa) (Pinus mugo Turra) – gatunek drzewa (lub krzewu) iglastego z rodzaju sosna (Pinus) należący do rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje na terenach pasm górskich Europy Środkowej i Południowej w piętrze kosówki powyżej regla górnego, a poniżej piętra hal. W Polsce: Tatry, Sudety, Babia Góra i Pilsko, niewielkie stanowiska kosodrzewiny znajdują się również na Policy, Romance, oraz na szczycie Czyrńca. Do lat 90. XX wieku reliktowe stanowisko kosodrzewiny znajdowało się w Beskidzie Niskim (rezerwat przyrody Kornuty).
    Koryciańska Czuba (1161 m n.p.m.) – reglowy szczyt w długiej północnej grani Wołowca w Tatrach Zachodnich, pomiędzy Furkaską (1491 m) a Małą Furkaską (1133 m). Przebiega przez niego granica polsko-słowacka i Wielki Europejski Dział Wodny między Morzem Bałtyckim i Czarnym. We wschodnim kierunku ciągnie się od Koryciańskiej Czuby kręty grzbiet z Koryciańskimi Turniami, oddzielający dwie boczne odnogi Doliny Chochołowskiej: Wielkie Koryciska (po południowej stronie grzbietu) i Małe Koryciska (po północnej stronie). Na słowacką stronę, do Doliny Cichej Orawskiej opada spod Koryciańskiej Czuby jedna z dwóch odnóg żlebu Bratraniec.
    Dolina Juraniowa (słow. Juráňova dolina) – dolina w słowackich Tatrach Zachodnich. Jest największym odgałęzieniem Doliny Cichej Orawskiej. Dawniej nazywana była też Doliną Lieskowską.
    Kryta Czuba (1246 m) – reglowy szczyt w otoczeniu Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich . Znajduje się w zakończeniu grzbietu odchodzącego we wschodnim kierunku od Furkaski poprzez Tyrałową Czubę. Grzbiet ten oddziela Dolinę Krytą od doliny Wielkie Koryciska. Obydwie są odnogami Doliny Chochołowskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.185 sek.